Στο 38% ανέρχεται το ποσοστό των μαθητών ηλικίας 15 ετών που κάπνισαν ηλεκτρονικό τσιγάρο, ενώ το ποσοστό αυτό διαφοροποιείται για τους μαθητές ηλικίας 13 των, που είναι πιο μειωμένο και ανέρχεται στο 16%, ενώ όσον αφορά στους μαθητές ηλικίας 11 ετών, είναι μονοψήφιο το ποσοστό που ανέρχεται στο 4%. Παρά το γεγονός ότι είναι μονοψήφιο το ποσοστό, εντούτοις είναι ανησυχητικό, ειδικά αν υπολογίσει κάποιος ότι πρόκειται για παιδιά που μόλις αποφοίτησαν από το Δημοτικό. Πάντως, το Υπουργείο Παιδείας λαμβάνει διάφορα μέτρα για αντιμετώπιση των φαινομένων καπνίσματος από τους μαθητές, με την πολιτική του check list να τίθεται σε εφαρμογή για πρώτη φορά από την έναρξη της παρούσας σχολικής χρονιάς.
Το ζήτημα της εξάρτησης των μαθητών από τα καπνικά προϊόντα προκαλεί έντονη ανησυχία σε όλη την κοινωνία, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι ανήλικοι βρίσκουν τον τρόπο και έχουν πρόσβαση σε καπνικά προϊόντα, κάτι που απαγορεύεται από το νόμο, αφού το νόμιμο όριο ηλικίας για την αγορά προϊόντων καπνού, ηλεκτρονικών τσιγάρων και προϊόντων θέρμανσης καπνού είναι τα 18 έτη. Αυτό θέλησε να υπογραμμίσει και ο επικεφαλής του Κινήματος ΑΛΜΑ, Οδυσσέας Μιχαηλίδης, στην μακροσκελή κοινοβουλευτική ερώτηση που απέστειλε στο Υπουργείο Παιδείας και στην οποία ζητά ενημέρωση για τα διαθέσιμα στοιχεία για τη χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων από παιδιά και εφήβους στην Κύπρο, καθώς και για τα πρωτόκολλα και τις πολιτικές που ακολουθούνται στα σχολεία.
Η υπουργός Παιδείας, Αθηνά Μιχαηλίδου, απαντώντας στην ερώτηση του κ. Μιχαηλίδη, αρχικά επεσήμανε πως το Υπουργείο Παιδείας, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του και των υποχρεώσεων που απορρέουν από την Εθνική Στρατηγική για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων 2021-2028, «εφαρμόζει ολοκληρωμένη και πολυεπίπεδη πολιτική για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των εξαρτητικών συμπεριφορών στο σχολικό περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης ηλεκτρονικών τσιγάρων. Η πολιτική αυτή υλοποιείται σε στενή συνεργασία με την Αρχή Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων Κύπρου (ΑΑΕΚ) και άλλους συναρμόδιους φορείς και υπηρεσίες».
Όσον αφορά στα διαθέσιμα στοιχεία που υπάρχουν, η κα. Μιχαηλίδου σημείωσε πως «σημαντική πηγή πληροφόρησης για τις συμπεριφορές υγείας του μαθητικού πληθυσμού αποτελεί η διεθνής έρευνα Health Behaviour in School-aged Children (HBSC), η οποία διεξάγεται σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Η Κύπρος συμμετείχε για πρώτη φορά στον κύκλο 2021/2022, με αντιπροσωπευτικό δείγμα μαθητών και μαθητριών ηλικίας 11, 13 και 15 ετών. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της HBSC Κύπρου 2021/2022, το ποσοστό των μαθητών και μαθητριών που ανέφεραν ότι είχαν χρησιμοποιήσει ηλεκτρονικό τσιγάρο έστω και μία φορά στη ζωή τους παρουσιάζει σαφή διαφοροποίηση ανά ηλικία: 4,8% στην ηλικία των 11 ετών, 16,2% στα 13 έτη και 38,2% στα 15 έτη».
Η υπουργός Παιδείας τόνισε πως «τα δεδομένα αυτά αποτελούν σημαντική βάση αναφοράς για την παρακολούθηση του φαινομένου στον μαθητικό πληθυσμό και αναδεικνύουν τη σημασία της έγκαιρης και συστηματικής πρόληψης, ιδιαίτερα πριν και κατά τα πρώτα χρόνια της εφηβείας. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η δεύτερη συμμετοχή της Κύπρου στην έρευνα έγινε στον κύκλο του 2025/2026, έλαβε χώρα τον Δεκέμβριο 2025-Ιανουάριο 2026 και τα αποτελέσματα δεν είναι ακόμη διαθέσιμα».
Αναφορικά με τους εθνικούς στόχους για μείωση της χρήσης των ηλεκτρονικών τσιγάρων από παιδιά και εφήβους, η Αθηνά Μιχαηλίδου σημείωσε πως το ΥΠΑΝ, στο πλαίσιο του θεσμικού και παιδαγωγικού του ρόλου, συμβάλλει στην υλοποίηση των στόχων και των δράσεων της Εθνικής Στρατηγικής για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων 2021-2028, σε συνεργασία με την ΑΑΕΚ και τους άλλους συναρμόδιους φορείς. Η συμβολή του Υπουργείου επικεντρώνεται πρωτίστως στην πρόληψη και στην ενίσχυση του προστατευτικού ρόλου του σχολείου απέναντι στις εξαρτητικές συμπεριφορές.
«Σε επίπεδο εκπαιδευτικού συστήματος, βασική επιδίωξη είναι η πρόληψη της χρήσης και η αποτροπή της έναρξης χρήσης νικοτίνης, καπνικών προϊόντων και προϊόντων ατμίσματος από παιδιά και εφήβους. Η προληπτική προσέγγιση του ΥΠΑΝ δεν περιορίζεται στην ενημέρωση για τους κινδύνους και τις επιπτώσεις της χρήσης. Επιδιώκει ευρύτερα την ενίσχυση των παραγόντων που προστατεύουν τα παιδιά και τους εφήβους από την εμπλοκή σε εξαρτητικές συμπεριφορές, μέσα από την ανάπτυξη προσωπικών και κοινωνικών δεξιοτήτων, την ενδυνάμωση της κριτικής σκέψης και της ικανότητας λήψης υπεύθυνων αποφάσεων, τη δημιουργία θετικού και ασφαλούς σχολικού περιβάλλοντος, καθώς και την έγκαιρη αναγνώριση και υποστήριξη παιδιών που ενδέχεται να παρουσιάζουν αυξημένες ανάγκες ή ευαλωτότητα».
Σημείωσε, δε, ότι «ο ρόλος του ΥΠΑΝ στα θέματα εξαρτήσεων είναι πρωτίστως προληπτικός, παιδαγωγικός και υποστηρικτικός. Ο καθορισμός συγκεκριμένων εθνικών ποσοτικών στόχων, δεικτών και χρονοδιαγραμμάτων για τη μείωση της χρήσης ηλεκτρονικών τσιγάρων εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της εθνικής πολιτικής και της συνεργασίας των αρμόδιων φορέων».
Ολοκληρωμένο πλαίσιο πρόληψης και η νέα πολιτική που τέθηκε σε ισχύ
Στην ερώτηση για τα πρωτόκολλα που εφαρμόζει το Υπουργείο Παιδείας, η κα. Μιχαηλίδου ανέφερε πως εφαρμόζεται ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο πρόληψης και διαχείρισης θεμάτων που σχετίζονται με εξαρτητικές συμπεριφορές στο σχολικό περιβάλλον, το οποίο περιλαμβάνει πολιτικές πρόληψης, θεσμοθετημένες διαδικασίες διαχείρισης και παραπομπής, επιμόρφωση του εκπαιδευτικού προσωπικού και συνεργασία με τις συναρμόδιες υπηρεσίες.
Όπως εξήγησε η υπουργός Παιδείας «η πολιτική δεν περιορίζεται στην απαγόρευση της χρήσης, αλλά αποσκοπεί στη διαμόρφωση ενός σχολικού περιβάλλοντος στο οποίο το κάπνισμα και το άτμισμα δεν κανονικοποιούνται ως αποδεκτές συμπεριφορές. Στο πλαίσιο αυτό, οι Διευθύνσεις των σχολικών μονάδων μεριμνούν, μεταξύ άλλων, για την ενημέρωση της σχολικής κοινότητας και την κατάλληλη σήμανση, τη συνεπή εφαρμογή των σχετικών κανονισμών, την αποτελεσματική εφημέρευση και παιδονομία, την αυξημένη επιτήρηση σημείων στα οποία ενδέχεται να παρατηρούνται περιστατικά, καθώς και την άμεση και παιδαγωγικά κατάλληλη διαχείρισή τους. Παράλληλα, προβλέπεται η παροχή στήριξης σε μαθητές/μαθήτριες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες σε σχέση με το κάπνισμα ή το άτμισμα και, όπου απαιτείται, η συνεργασία με τη Σχολιατρική Υπηρεσία και άλλες αρμόδιες υπηρεσίες».
Στη συνέχεια, η Αθηνά Μιχαηλίδου σημείωσε πως υπάρχει συνεργασία με το Υπουργείο Δικαιοσύνης και την ΑΑΕΚ και εφαρμόζεται το Πρωτόκολλο Συνεργασίας για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση των Παράνομων Ουσιών Εξάρτησης στο Σχολείο, το οποίο ολοκληρώθηκε το 2020. Το Πρωτόκολλο καθορίζει συγκεκριμένες διαδικασίες και ενέργειες σε περιπτώσεις πληροφορίας, υποψίας ή περιστατικού που σχετίζεται με χρήση, κατοχή ή διακίνηση παράνομων ουσιών από μαθητές/μαθήτριες Μέσης Εκπαίδευσης, διασφαλίζοντας σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων και συντονισμό μεταξύ της σχολικής μονάδας και των αρμόδιων υπηρεσιών.
«Παράλληλα, εφαρμόζεται θεσμοθετημένη διαδικασία παραπομπής μαθητών και μαθητριών Μέσης Εκπαίδευσης που παρουσιάζουν εξαρτητικές συμπεριφορές προς εγκεκριμένα και εξειδικευμένα θεραπευτικά προγράμματα, μέσω του Πρωτοκόλλου για την Παραπομπή Μαθητών/τριών που παρουσιάζουν/εμφανίζουν εξαρτητικές συμπεριφορές σε θεραπευτικά προγράμματα, το οποίο έχει υπογραφεί μεταξύ ΑΑΕΚ, ΥΠΑΝ, ΟΚΥπΥ και των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας και εφαρμόζεται από το 2021».
Παράλληλα, ανέφερε η υπουργός Παιδείας «δίνεται έμφαση στην έγκαιρη αναγνώριση των αναγκών του παιδιού και των παραγόντων που ενδέχεται να συνδέονται με τη συμπεριφορά χρήσης, στην παροχή κατάλληλης συμβουλευτικής και ψυχοκοινωνικής στήριξης και στην ενίσχυση προστατευτικών παραγόντων. Όπου διαπιστώνεται ανάγκη για εξειδικευμένη παρέμβαση, ενεργοποιούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες διασύνδεσης και παραπομπής του/της μαθητή/μαθήτριας στις αρμόδιες υπηρεσίες ή/και σε εγκεκριμένα θεραπευτικά προγράμματα, σε συνεργασία με τη σχολική μονάδα και, όπου προβλέπεται, με τους γονείς/κηδεμόνες. Σημαντικό νέο βήμα για την περαιτέρω ενίσχυση της εφαρμογής της πολιτικής αποτελεί η προώθηση, από τη νέα σχολική χρονιά 2026-2027, Εντύπου Παρακολούθησης (Check List) από το ΥΠΑΝ, σε συνεργασία με την ΑΑΕΚ».
Όπως εξήγησε η κα. Μιχαηλίδου «το έντυπο λειτουργεί ως υποστηρικτικό και καθοδηγητικό εργαλείο για τις σχολικές μονάδες και επιτρέπει τη συστηματικότερη παρακολούθηση ζητημάτων που αφορούν την ενημέρωση της σχολικής κοινότητας, την επιτήρηση, την καταγραφή περιστατικών, την παροχή υποστήριξης ή παραπομπής όπου απαιτείται, τη συνεργασία με τη Σχολιατρική Υπηρεσία και άλλες αρμόδιες υπηρεσίες, καθώς και τον εντοπισμό σημείων που χρειάζονται περαιτέρω ενίσχυση. Τα συμπληρωμένα έντυπα προβλέπεται να συγκεντρώνονται από την Αρχή Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων Κύπρου, ώστε να προκύπτει συνοπτική αποτύπωση βασικών ευρημάτων και τάσεων».
Με αυτό τον τρόπο, το Check List δεν λειτουργεί απλώς ως μηχανισμός καταγραφής, αλλά ως εργαλείο ανατροφοδότησης και συνεχούς βελτίωσης της εφαρμογής της πολιτικής, παρέχοντας τη δυνατότητα καλύτερου εντοπισμού αναγκών και σχεδιασμού πιο στοχευμένων προληπτικών και επιμορφωτικών παρεμβάσεων, ανέφερε η υπουργός Παιδείας. «Σε ό,τι αφορά την επιμόρφωση, το ΥΠΑΝ, μέσω του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, υλοποιεί δράσεις για εκπαιδευτικούς και διευθυντικά στελέχη σε θέματα πρόληψης εξαρτήσεων, αναγνώρισης παραγόντων κινδύνου και προστασίας, εφαρμογής των θεσμοθετημένων διαδικασιών και στήριξης παιδιών και οικογενειών».
Η ανατροφοδότηση που θα προκύπτει από την εφαρμογή του, σε συνδυασμό με την αξιοποίηση ερευνητικών δεδομένων, όπως αυτά της HBSC, μπορεί να συμβάλει στον καλύτερο εντοπισμό αναγκών και στον τεκμηριωμένο σχεδιασμό και τη στόχευση των επόμενων προληπτικών και επιμορφωτικών παρεμβάσεων, σημείωσε η υπουργός Παιδείας.
Απαντώντας σε άλλο ερώτημα, η κα. Μιχαηλίδου σημείωσε πως «η εκπαιδευτική προσέγγιση του ΥΠΑΝ βασίζεται στην αρχή ότι η πρόληψη χρειάζεται να αρχίζει έγκαιρα, πριν από την πρώτη εμπλοκή των παιδιών και των εφήβων σε συμπεριφορές χρήσης, και να προσαρμόζεται στην ηλικία και στο αναπτυξιακό τους επίπεδο. Η σημασία της έγκαιρης πρόληψης ενισχύεται και από τα ευρήματα της HBSC Κύπρου 2021/2022, τα οποία καταγράφουν σαφή διαφοροποίηση της εμπειρίας χρήσης ηλεκτρονικού τσιγάρου ανά ηλικία. Στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας, τα θέματα που σχετίζονται με το κάπνισμα, το άτμισμα, τη νικοτίνη και γενικότερα τις εξαρτητικές συμπεριφορές δεν προσεγγίζονται αποκλειστικά μέσα από την παροχή πληροφοριών για τις επιπτώσεις της χρήσης».
Η πρόληψη εντάσσεται σε μια ευρύτερη διαδικασία ενδυνάμωσης των μαθητών και μαθητριών και ανάπτυξης γνώσεων, στάσεων και δεξιοτήτων που λειτουργούν προστατευτικά απέναντι στην εμπλοκή σε συμπεριφορές κινδύνου, επεσήμανε. «Στο πλαίσιο αυτό, επιδιώκεται οι μαθητές και οι μαθήτριες να αναπτύσσουν κριτική σκέψη και δεξιότητες λήψης υπεύθυνων αποφάσεων, να μπορούν να αναγνωρίζουν και να αξιολογούν κινδύνους, να διαχειρίζονται την πίεση των συνομηλίκων, να αναγνωρίζουν παράγοντες κινδύνου και προστασίας και να γνωρίζουν πότε και πού μπορούν να αναζητήσουν βοήθεια».
Όπως επεσήμανε η υπουργός Παιδείας, «ενισχύονται προσωπικές και κοινωνικές δεξιότητες, η αυτοεκτίμηση και η ψυχική ανθεκτικότητα. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται επίσης στην κριτική προσέγγιση και αποδόμηση λανθασμένων αντιλήψεων γύρω από το άτμισμα και τα προϊόντα νικοτίνης, καθώς και στην ενίσχυση της ικανότητας των παιδιών να αξιολογούν τα κοινωνικά και εμπορικά 9 μηνύματα και τις επιρροές που μπορεί να παρουσιάζουν τη χρήση ως ελκυστική, σύγχρονη ή κοινωνικά αποδεκτή συμπεριφορά».
Η Αθηνά Μιχαηλίδου εξήγησε, δε, ότι η πρόληψη προωθείται από τη Δημοτική Εκπαίδευση. Συγκεκριμένα, στα σχολεία Δημοτικής Εκπαίδευσης εφαρμόζεται το Αναλυτικό Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας, το οποίο περιλαμβάνει τη θεματική ενότητα «Χρήση και κατάχρηση ουσιών». Για τα παιδιά της Δημοτικής Εκπαίδευσης, η προσέγγιση είναι αναπτυξιακά κατάλληλη και δεν περιορίζεται στην παροχή πληροφοριών για τις συνέπειες της χρήσης ουσιών. Επικεντρώνεται, κυρίως, στην ανάπτυξη προσωπικών και κοινωνικών δεξιοτήτων, στην κριτική διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν τη συμπεριφορά, στη διαχείριση της πίεσης από συνομηλίκους και στη δημιουργία υποστηρικτικών κοινωνικών και φυσικών περιβαλλόντων.
Ειδικότερα, η διδασκαλία καλύπτει, με τρόπο κατάλληλο για την ηλικία των παιδιών:
• την ορθή και ασφαλή διαχείριση φαρμάκων,
• την πρόληψη του καπνίσματος και της έκθεσης σε παθητικό κάπνισμα,
• την πρόληψη της κατανάλωσης αλκοόλ,
• την ανάπτυξη προσωπικών και κοινωνικών δεξιοτήτων,
• την ενίσχυση της αυτοεκτίμησης, της υπευθυνότητας, της λήψης αποφάσεων και της
• διαχείρισης κοινωνικών πιέσεων,
• την κατανόηση της επίδρασης του οικογενειακού, κοινωνικού, οικονομικού, πολιτισμικού και
• φυσικού περιβάλλοντος στην υιοθέτηση συμπεριφορών υγείας. Για τη διδασκαλία της υποενότητας που αφορά στο κάπνισμα έχει αναπτυχθεί ειδικός οδηγός για εκπαιδευτικούς με τίτλο «Ευχαριστώ που με σκέφτεσαι».
Η κα. Μιχαηλίδου σημείωσε πως «το υλικό περιλαμβάνει διαβαθμισμένες δραστηριότητες για παιδιά ηλικίας 6–8, 9–11 και 11–13 ετών και καλύπτει, μεταξύ άλλων, την ασφαλή διαχείριση φαρμάκων, το παθητικό κάπνισμα, την πρόληψη της έναρξης καπνίσματος, τη χρήση αλκοόλ από ανηλίκους, την επίδραση των συνομηλίκων και την αξία ενός περιβάλλοντος χωρίς καπνό. Παράλληλα, πραγματοποιούνται επιμορφώσεις εκπαιδευτικών για την αποτελεσματική αξιοποίηση του υλικού και την εφαρμογή του Αναλυτικού Προγράμματος».
Πώς διαφοροποιείται η αντιμετώπιση των μαθητών που παρουσιάζουν πειραματική χρήση
Στη συνέχεια, η υπουργός Παιδείας σημείωσε πως η διαχείριση των περιστατικών στο σχολικό περιβάλλον διαφοροποιείται ανάλογα με τη φύση και τα χαρακτηριστικά κάθε περίπτωσης. «Η πειραματική χρήση ή η ύπαρξη ενδείξεων εξάρτησης αντιμετωπίζεται διαφορετικά από περιπτώσεις πώλησης ή συστηματικής διακίνησης, χωρίς ωστόσο να παραγνωρίζεται σε καμία περίπτωση η παιδαγωγική και υποστηρικτική ευθύνη του σχολείου απέναντι στο παιδί. Στην περίπτωση μαθητή/μαθήτριας που παρουσιάζει πειραματική χρήση ή ενδείξεις εξάρτησης, η παρέμβαση έχει πρωτίστως παιδαγωγικό, συμβουλευτικό και υποστηρικτικό χαρακτήρα. Παράλληλα με την εφαρμογή των σχολικών κανονισμών, διερευνώνται οι ανάγκες του παιδιού και οι παράγοντες που ενδέχεται να συνδέονται με τη συμπεριφορά χρήσης, με στόχο την έγκαιρη στήριξη και την αποτροπή περαιτέρω εμπλοκής».
Η υπουργός Παιδείας πρόσθεσε πως «όπου διαπιστώνεται εξαρτητική συμπεριφορά και ανάγκη για εξειδικευμένη παρέμβαση, ενεργοποιείται η θεσμοθετημένη διαδικασία που προβλέπεται στο Πρωτόκολλο Παραπομπής μαθητών/μαθητριών που παρουσιάζουν εξαρτητικές συμπεριφορές σε εγκεκριμένα θεραπευτικά προγράμματα, ώστε το παιδί να διασυνδεθεί με την κατάλληλη εξειδικευμένη υποστήριξη. Αντίθετα, περιστατικά που αφορούν πώληση ή συστηματική διακίνηση δεν αντιμετωπίζονται ως περιστατικά απλής χρήσης ή εξάρτησης. Εφαρμόζονται οι προβλεπόμενοι σχολικοί κανονισμοί και διαδικασίες και, ανάλογα με τη φύση του περιστατικού, ενεργοποιούνται οι αρμόδιες υπηρεσίες».
Ειδικότερα, όταν πρόκειται για παράνομες ουσίες εξάρτησης, εφαρμόζεται το Πρωτόκολλο Συνεργασίας για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση των Παράνομων Ουσιών Εξάρτησης στο Σχολείο, το οποίο καθορίζει συγκεκριμένες διαδικασίες και ρόλους για τη σχολική μονάδα και τις συναρμόδιες υπηρεσίες σε περιπτώσεις χρήσης, κατοχής ή διακίνησης παράνομων ουσιών, επεσήμανε η υπουργός Παιδείας.
Σε ό,τι αφορά ειδικά τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα προϊόντα ατμίσματος, η πώληση ή συστηματική διακίνησή τους από μαθητές/μαθήτριες αντιμετωπίζεται σύμφωνα με τους ισχύοντες σχολικούς κανονισμούς και τις προβλεπόμενες διαδικασίες και, όπου απαιτείται, με την εμπλοκή των αρμόδιων αρχών, αναφέρεται.
«Σε κάθε περίπτωση, η διαχείριση διαφοροποιείται ανάλογα με τη φύση και τη σοβαρότητα του περιστατικού, με στόχο αφενός τη συνεπή εφαρμογή των προβλεπόμενων διαδικασιών και την προστασία της σχολικής κοινότητας και αφετέρου την παροχή της αναγκαίας παιδαγωγικής και υποστηρικτικής παρέμβασης προς τον/τη μαθητή/μαθήτρια. Ειδικότερα, για τη Δημοτική Εκπαίδευση, σε περίπτωση που μαθητής ή μαθήτρια εντοπιστεί να χρησιμοποιεί συμβατικό ή ηλεκτρονικό τσιγάρο, το περιστατικό αντιμετωπίζεται παιδαγωγικά, εξατομικευμένα και ολιστικά. Δεν αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ένδειξη εξαρτητικής συμπεριφοράς ή ως απλή έλλειψη ενημέρωσης. Λαμβάνονται υπόψη οι συνθήκες ζωής του παιδιού και διερευνώνται, κατά περίπτωση, πιθανοί οικογενειακοί, κοινωνικοί, οικονομικοί, ψυχολογικοί και άλλοι παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάζουν τη συμπεριφορά του. Τα περιστατικά αυτά είναι μεμονωμένα και, όπου απαιτείται, το σχολείο συνεργάζεται με τους γονείς/κηδεμόνες και τις αρμόδιες υποστηρικτικές υπηρεσίες, με γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού».
Σε ερώτηση ποια διαδικασία μπορούν να ακολουθήσουν οι γονείς, η υπουργός Παιδείας επεσήμανε πως «στο πλαίσιο της συνεργασίας του ΥΠΑΝ με τις συναρμόδιες υπηρεσίες, πληροφορίες που ενδέχεται να περιέλθουν σε γνώση σχολικής μονάδας σχετικά με πώληση καπνικών προϊόντων ή προϊόντων ατμίσματος σε ανηλίκους μπορούν, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο, να διαβιβάζονται στις καθ’ ύλην αρμόδιες αρχές για περαιτέρω διερεύνηση. Η αρμοδιότητα για τον έλεγχο των σημείων πώλησης, τη διερεύνηση σχετικών καταγγελιών και την εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας ανήκει στις καθ’ ύλην αρμόδιες αρχές».
Στη συνέχεια, η κα. Μιχαηλίδου επεσήμανε πως «από την οπτική της πρόληψης, ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι οι στάσεις και οι συμπεριφορές των παιδιών και των εφήβων απέναντι στα προϊόντα καπνού και ατμίσματος δεν διαμορφώνονται μόνο από τη γνώση τους για τις επιπτώσεις στην 13 υγεία, αλλά επηρεάζονται και από το ευρύτερο κοινωνικό και επικοινωνιακό περιβάλλον μέσα στο οποίο τα προϊόντα αυτά προβάλλονται και χρησιμοποιούνται. Για τον λόγο αυτό, στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής πρόληψης δίνεται έμφαση στην καλλιέργεια κριτικής σκέψης και στην ενδυνάμωση των μαθητών/μαθητριών ώστε να αναγνωρίζουν και να αξιολογούν επιρροές, όπως κοινωνικά πρότυπα, πίεση συνομηλίκων, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και εμπορικά μηνύματα, που ενδέχεται να παρουσιάζουν τη χρήση ως ελκυστική, σύγχρονη ή κοινωνικά αποδεκτή συμπεριφορά».
Η προσέγγιση αυτή, εξήγησε η Αθηνά Μιχαηλίδου, «συμβάλλει στην αποδόμηση λανθασμένων αντιλήψεων γύρω από το άτμισμα και τα προϊόντα νικοτίνης και στην ενίσχυση των δεξιοτήτων που επιτρέπουν στα παιδιά και στους εφήβους να λαμβάνουν ενημερωμένες και υπεύθυνες αποφάσεις. Η αξιολόγηση συγκεκριμένων χαρακτηριστικών των προϊόντων, όπως οι γεύσεις και η συσκευασία, καθώς και η λήψη νομοθετικών ή ρυθμιστικών μέτρων σχετικά με την εμπορική προώθηση και διάθεσή τους, εμπίπτουν στις αρμοδιότητες των καθ’ ύλην αρμόδιων φορέων».
Η υπουργός Παιδείας τόνισε πως το ΥΠΑΝ, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, εφαρμόζει εκπαιδευτικές και παιδαγωγικές πολιτικές πρόληψης στο σχολικό περιβάλλον, σε συνεργασία με την ΑΑΕΚ και τους υπόλοιπους συναρμόδιους φορείς. Η κατεύθυνση του ΥΠΑΝ είναι η συνεχής ενίσχυση ενός συνεκτικού και πολυεπίπεδου πλαισίου πρόληψης, και όχι η εφαρμογή μεμονωμένων ή αποσπασματικών δράσεων. «Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται η εφαρμογή της πολιτικής για σχολικούς χώρους απαλλαγμένους από καπνικά προϊόντα και προϊόντα ατμίσματος, η Αγωγή Υγείας και η ανάπτυξη προστατευτικών δεξιοτήτων, η επιμόρφωση του εκπαιδευτικού προσωπικού, η έγκαιρη αναγνώριση και υποστήριξη μαθητών/μαθητριών και η συνεργασία με τις οικογένειες και τις αρμόδιες υπηρεσίες».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Καμπανάκι στη Βουλή για σοβαρές επιπτώσεις από τα ηλεκτρονικά τσιγάρα στα παιδιά
