Σοβαρά προβλήματα, όσον αφορά στο θέμα της στελέχωσης και το γεγονός ότι το κέντρο εναέριας κυκλοφορίας διαθέτει λιγότερους ελεγκτές από αυτούς που απαιτούνται, εγείρει η Παγκύπρια Συντεχνία των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, οι οποίοι ζητούν από την Κυβέρνηση να προχωρήσει με την δημιουργία της κρατικής εταιρείας αεροναυτιλίας. Κι αυτό επειδή κρίνεται ότι μέσα από την κρατική εταιρεία αεροναυτιλίας θεωρείται ότι από τη μία θα υπάρχει αντιμετώπιση του φαινομένου των καθυστερήσεων λόγω συσσωρευμένων αεροσκαφών στο FIR Λευκωσίας και από την άλλη ενδεχομένως να βοηθήσει στην επιχειρησιακή ετοιμότητα των ελεγκτών για αντιμετώπιση προκλήσεων στον εναέριο χώρο της Κύπρου.
Το ζήτημα με την υποστελέχωση στο κέντρο ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας της Λευκωσίας δεν είναι καινούργιο, αφού εδώ και πολλά χρόνια οι ελεγκτές ζητούν από την Κυβέρνηση να λάβει μέτρα. Ωστόσο, επανήλθε στην επικαιρότητα λόγω και της συζήτησης που άνοιξε στη Βουλή, σε κοινή συνεδρία των Επιτροπών Άμυνας και Μεταφορών, όπου είχε αναφερθεί πως από τις 140 θέσεις που απαιτούνται, μόνο οι 90 είναι καλυμμένες.
«Στην Κύπρο είμαστε δημόσιοι υπάλληλοι και δεν υπάρχει η ευχέρεια, διαχρονικά, να προσληφθούν ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, να εκπαιδευτούν και να είναι έτοιμοι όταν χρειαστούν. Είναι μία χρονοβόρα διαδικασία που μπορεί να χρειαστούν και 7-8 χρόνια για να είναι έτοιμοι. Η εναέρια κυκλοφορία είναι μία διαδικασία πολύ δυναμική και μπορεί να γίνει μία πρόσληψη, αλλά οι ανάγκες να είναι αυξημένες. Αν δεν έχουμε τους ελεγκτές να στελεχώσουν τις θέσεις που χρειάζονται και η τεχνολογία παίζει ρόλο σε αυτό, τότε δεν μπορούμε να χειριστούμε με ασφάλεια τόσα αεροσκάφη και θα υπάρχουν καθυστερήσεις, ώστε να μπορούμε να διαχειριστούμε με ασφάλεια τα αεροπλάνα», εξήγησε στον REPORTER ο πρόεδρος της Παγκύπριας Συντεχνίας Ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, Γιώργος Γεωργίου.
Η διαφορά της Κύπρου με άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι πως στις πλείστες χώρες, με εξαίρεση την Κύπρο, την Ελλάδα και τη Γαλλία, έχουν δημιουργηθεί κρατικές εταιρείες αεροναυτιλίας, καθώς είχε διαπιστωθεί ότι δεν μπορούσαν οι δημόσιες υπηρεσίες να ανταποκριθούν στο βαθμό που έπρεπε, χωρίς την απαραίτητη στήριξη και βοήθεια.
«Είναι ευέλικτες όπως του ιδιωτικού δικαίου αλλά είναι 100% κρατικές. Υπάρχουν θέματα κρατικής ασφάλειας, κυριαρχίας κλπ. Οι εταιρείες έχουν λύσει αρκετά από τα προβλήματα αυτά και έχουν δημιουργήσει χιλιάδες θέσεις εργασίας, εργοδοτώντας εγχώριο εργατικό δυναμικό, κτίζοντας υποδομές και εγκαταστάσεις αρκετά καλές. Στην Ευρώπη χρησιμοποιήθηκε η εναέρια κυκλοφορία ως ένας τρόπος που να ενισχύσει την οικονομία».
Πώς λειτουργούν οι κρατικές εταιρείες αεροναυτιλίας
Όπως εξήγησε ο κ. Γεωργίου, υπάρχει ευρωπαϊκός κανονισμός που προνοεί ότι τα κόστη των υπηρεσιών είναι ανακτώμενα από τις αεροπορικές. Βάσει αυτού, οι Κύπριοι φορολογούμενοι δεν πληρώνουν τους μισθούς, τις υπερωρίες και άλλα ωφελήματα των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, καθώς αυτά τα καλύπτουν οι αεροπορικές εταιρείες.
«Στην Κύπρο, επειδή παραμένουμε στη δημόσια υπηρεσία και είμαστε δυσκίνητοι σε αυτό το πλαίσιο και δεν χρεώνουμε πολλά. Αυτό δεν επηρεάζει αρκετά τις αεροπορικές εταιρείες, επειδή θα είχαμε μεγάλο κόστος λόγω των καθυστερήσεων. Για παράδειγμα, ένα αεροσκάφος που βρίσκεται στη Βρετανία και θέλει να απογειωθεί για να φτάσει στην Κύπρο, αν ο Κύπριος ελεγκτής την ώρα που πρέπει να προσγειωθεί το αεροσκάφος θα έχει αυξημένο αριθμό αεροσκαφών να διαχειριστεί, λένε στον πιλότο να καθυστερήσει κάποια λεπτά. Κάθε λεπτό καθυστέρησης για μία αερογραμμή, κοστίζει περίπου 100 ευρώ».
Η απόφαση του Υπουργικού το 2013
Σημειώνεται πως λόγω της κατάστασης που επικρατεί, από το 2013-2019, η Κύπρος ήταν η πρώτη στην Ευρώπη για καθυστερήσεις και αποτιμώνται σε περίπου 70-90 εκατομμύρια ευρώ στις εταιρείες. Εκτός αυτού, η Γαλλία και η Ελλάδα ήταν οι μεγαλύτεροι παράγοντες που προκάλεσαν καθυστερήσεις φέτος στις πτήσεις.
«Το 2013 το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε ότι πρέπει να δημιουργηθεί η κρατική εταιρεία αεροναυτιλίας. Το Υπουργείο Συγκοινωνιών ανέφερε στο Eurocontrol τη θέση για να γίνει η μετάβαση. Εμείς είμαστε υποστηρικτές του έργου και ακόμη και σήμερα το κάνουμε. Το θέμα είχε κολλήσει στη Βουλή. Από το 2016-2019 ήταν εκεί, υπήρχαν και ενστάσεις από τη Νομική Υπηρεσία που κατά την άποψή μας δεν ήταν ορθές. Τελικά βρήκαμε τη λύση το 2019, αλλά χάσαμε τρία χρόνια. Ψηφίστηκε ο νόμος και εκεί που ήμασταν έτοιμοι να ετοιμαστεί η εταιρεία, ήρθε η πανδημία και μας καθυστέρησε αρκετά. Το 2023 έπρεπε να υπήρχε κινητικότητα, όμως δεν το βλέπουμε αυτό, με αποτέλεσμα να είναι στάσιμο το θέμα. Εμείς γι’ αυτό το ανακινούμε τώρα το θέμα, επειδή οι καθυστερήσεις κοστίζουν».
Αυτό που διαμηνύεται από πλευράς των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας είναι πως αν δημιουργηθεί η κρατική εταιρεία αεροναυτιλίας θα είναι ένα ακόμη εργαλείο και για αντιμετώπιση των τουρκικών προκλήσεων, που τα τελευταία χρόνια έχουν ενταθεί. Μάλιστα, το πιο σοβαρό πρόβλημα που υπάρχει είναι οι παρενοχλήσεις των drones στα δύο αεροδρόμια της Δημοκρατίας, κάτι που έχει καταγγελθεί και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Θα ήμασταν καλύτερα εξοπλισμένοι για να τις διαχειριστούμε με περισσότερη ασφάλεια αν είχαμε την κρατική εταιρεία. Μιλούμε για τη διαχείριση των πτήσεων που πετούν μέσα από το FIR Λευκωσίας. Από το 2020 θέλουμε 40 ελεγκτές και το Υπουργείο Οικονομικών μας ενέκρινε μόνο 15 θέσεις το 2025 και μέχρι να εκπαιδευτούν θα έρθει το 2028. Αν υπάρξουν καθυστερήσεις εμείς θα φταίξουμε».
Το ζήτημα της υποστελέχωσης στο κέντρο ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας έχει τεθεί τόσο στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, όσο και στους υπουργούς Οικονομικών και Μεταφορών, με τη Παγκύπρια Συντεχνία να ζητά λύσεις, ώστε να μην δημιουργηθούν τεράστια προβλήματα με καθυστερήσεις αεροσκαφών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Ν. Χριστοδουλίδης: Είμαστε δίπλα στους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, έχουν αυξημένες ευθύνες
