Σε νέα αύξηση των επιτοκίων προχώρησε την Πέμπτη (10/9) η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), επαναφέροντας στο επίκεντρο το ζήτημα του κατά πόσο και πότε η συγκεκριμένη εξέλιξη επηρεάζει τις μηνιαίες δόσεις των δανειοληπτών.
Σημειώνεται πως η ΕΚΤ αύξησε τα βασικά της επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης, στο πλαίσιο της προσπάθειας για σταθεροποίηση του πληθωρισμού στον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2%.
Με αφορμή τη νέα αύξηση, και με βάση πληροφόρηση από τον Σύνδεσμο Τραπεζών Κύπρου, το InBusinessNews εξηγεί τι σημαίνει στην πράξη η μεταβολή των επιτοκίων για τους δανειολήπτες, πότε μπορεί να περάσει στη μηνιαία δόση, ποιοι επηρεάζονται περισσότερο και τι μπορούν να κάνουν όσοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες.
Δεν αυξάνεται αμέσως η δόση
Καταρχάς πρέπει να ξεκαθαριστεί πως η αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ, δεν συνεπάγεται αυτομάτως και άμεση αύξηση της μηνιαίας δόσης ενός δανείου.
Όπως προκύπτει από πληροφόρηση του Συνδέσμου Τραπεζών, η προσαρμογή πραγματοποιείται κατά την επόμενη ημερομηνία αναθεώρησης του επιτοκίου του δανείου. Αυτή μπορεί να γίνεται ανά τρεις, έξι ή και δώδεκα μήνες, ανάλογα με τον δείκτη αναφοράς, όπως το Euribor ή τα βασικά επιτόκια των τραπεζών, και τους όρους της κάθε δανειακής σύμβασης.
Καθοριστικής σημασίας είναι, επομένως, το τι προβλέπει η σύμβαση του κάθε δανειολήπτη. Οι τρεις βασικές κατηγορίες δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο είναι εκείνα που συνδέονται με Euribor, επιτόκιο ΕΚΤ ή βασικό επιτόκιο τράπεζας.
Πόσο μπορεί να αυξηθεί μια δόση
Πάντως, το ύψος της όποιας επιβάρυνσης δεν είναι το ίδιο για όλους τους δανειολήπτες, καθώς αυτό εξαρτάται τόσο από το ανεξόφλητο υπόλοιπο του δανείου, όσο και από τα χρόνια που απομένουν μέχρι την πλήρη αποπληρωμή του.
Ενδεικτικά, μία αύξηση του επιτοκίου κατά 0,25% σε δάνειο €100.000, με εναπομείνασα διάρκεια 15 έως 20 χρόνια, επιβαρύνει τη μηνιαία δόση κατά περίπου €12 έως €15.
Για παράδειγμα, στην περίπτωση που το υπόλοιπο του δανείου είναι €100.000 και αρχική μηνιαία δόση €750, η μεταβολή του επιτοκίου από 3,50% σε 3,75% ανεβάζει τη δόση στα περίπου €763. Πρόκειται δηλαδή για αύξηση της τάξης των €13 τον μήνα, ανάλογα με την εναπομείνασα διάρκεια αποπληρωμής.
Σημειώνεται πως στην περίπτωση των μειώσεων επιτοκίων, εφαρμόζονται αντιστρόφως ανάλογα οι υπολογισμοί για τον περιορισμό των μηνιαίων δόσεων.
Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο
Από τις αυξήσεις των επιτοκίων, περισσότερο επηρεάζονται οι δανειολήπτες που έχουν δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο. Ωστόσο, ο τύπος του επιτοκίου -Euribor, επιτόκιο ΕΚΤ ή βασικό επιτόκιο τράπεζας- διαδραματίζει σημαντικό ρόλο, τόσο στο πότε, όσο και στο πόσο θα μεταβληθεί η δόση.
Αντίθετα, όσοι έχουν δάνειο με σταθερό επιτόκιο δεν επηρεάζονται όσο διαρκεί η περίοδος του σταθερού επιτοκίου, με τη μηνιαία δόση να παραμένει ανεπηρέαστη.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, με βάση στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας, τα τελευταία χρόνια αρκετοί δανειολήπτες στράφηκαν σε σταθερό επιτόκιο για περιόδους τριών, πέντε ή επτά ετών, ενώ ανάλογες λύσεις προσφέρθηκαν από τις τράπεζες και κατά τον προηγούμενο κύκλο αύξησης των επιτοκίων, την περίοδο 2022-2023.
Τι μπορούν να κάνουν όσοι δυσκολεύονται
Για τους δανειολήπτες που διαπιστώνουν ότι δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, η σύσταση είναι να επικοινωνήσουν άμεσα με την τράπεζά τους και πριν δημιουργηθεί καθυστέρηση.
Στο πλαίσιο αυτό μπορούν να εξεταστούν επιλογές επαναδιαπραγμάτευσης, όπως η επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής ή η μετατροπή σε σταθερό επιτόκιο για συγκεκριμένη χρονική περίοδο.
Οι επόμενες κινήσεις της ΕΚΤ
Σε ό,τι αφορά τις επόμενες κινήσεις, πηγή του Συνδέσμου Τραπεζών υπέδειξε στο InBusinessNews οι αποφάσεις της ΕΚΤ λαμβάνονται με βάση τα εκάστοτε οικονομικά δεδομένα και την πορεία του πληθωρισμού.
Ως εκ τούτου, διεμήνυσε, δεν μπορεί να εξαχθεί με βεβαιότητα συμπέρασμα για το κατά πόσο θα ακολουθήσει νέα αύξηση ή παύση στη σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής.
