Κύπρος 2026: Θα διαμορφώσουμε το μέλλον ή θα αφήσουμε το μέλλον να μας διαμορφώσει; Αυτό το καίριο ερώτημα κυριάρχησε στους διαδρόμους και τη σκηνή του φετινού EY Cyprus Future Realized Forum, αποδεικνύοντας ότι στον κόσμο των επιχειρήσεων, το να μένεις στάσιμος απλώς δεν αποτελεί επιλογή. Σε μια περίοδο γεμάτη προκλήσεις αλλά και τεράστιες ευκαιρίες, η πραγμάτωση του μέλλοντος της χώρας μας («Future Realized») δεν είναι ένα μακρινό σενάριο, αλλά μια καθημερινή μάχη ταχύτητας, αντανακλαστικών και στρατηγικών αποφάσεων. Υπό αυτό το πρίσμα, τα νέα δεδομένα της έρευνας έρχονται να αποτυπώσουν την πραγματική εικόνα της αγοράς, θέτοντας τον επιχειρηματικό κόσμο προ των ευθυνών του για τη λήψη καίριων αποφάσεων.
Η EY Attractiveness Survey έδωσε μια αναλυτική εικόνα των τάσεων που καταγράφονται στο ευρωπαϊκό και κυπριακό επενδυτικό περιβάλλον, τα αποτελέσματα της οποίας παρουσιάστηκαν από τον Ανδρέα Αναστασίου, Partner της EY Parthenon Cyprus. Ο κ. Αναστασίου ανέφερε από τη σκηνή του EY Cyprus Future Realized Forum 2026 ότι η Κύπρος διατηρεί ακέραιη την επενδυτική της γοητεία, ωστόσο η διατήρηση αυτής της δυναμικής προϋποθέτει άμεσες και τολμηρές τομές σε κρίσιμους τομείς.
Παρουσιάζοντας τα στοιχεία της έρευνας, στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη αντιμετώπισης των διαρθρωτικών αδυναμιών της χώρας, ενώ αναφέρθηκε επίσης στις μεγάλες ευκαιρίες που αναδύονται από την τεχνολογία και την πράσινη μετάβαση. Τα ευρήματα σκιαγραφούν ένα περιβάλλον υψηλών προσδοκιών, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα έναν ξεκάθαρο οδικό χάρτη για το επόμενο στάδιο της επενδυτικής πορείας της χώρας. Το Forum πραγματοποιήθηκε με κύριο χορηγό την Τράπεζα Κύπρου και υπό την αιγίδα του Invest Cyprus.
- Διαβάστε επίσης: Ronald Attard: Oι μεταρρυθμίσεις, η καινοτομία και το μακροπρόθεσμο όραμα για βιώσιμη ανάπτυξη και επενδύσεις
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο: Πτώση μεν, ανθεκτική εμπιστοσύνη δε
Η έρευνα αποτυπώνει αρχικά την ευρύτερη εικόνα στην Ευρώπη, η οποία αποτελεί τον κύριο τροφοδότη επενδύσεων για το νησί. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) στην Ευρώπη σημείωσαν κάμψη το 2025, υποχωρώντας κατά 24% σε σχέση με την κορύφωση του 2017. Οι παραδοσιακές ηγέτιδες δυνάμεις της γηραιάς ηπείρου έχασαν έδαφος, τη στιγμή που η Νότια, αλλά και η Κεντρική & Ανατολική Ευρώπη κέρδισαν σημαντικό μερίδιο.
Παρά την υποχώρηση του αριθμού των έργων (5.026 έργα το 2025 έναντι 5.383 το 2024), η μακροπρόθεσμη εμπιστοσύνη των στελεχών παραμένει ισχυρή. Το 54% των ερωτηθέντων σχεδιάζει να επεκτείνει τις δραστηριότητές του στην Ευρώπη στους επόμενους 12 μήνες, ενώ το 60% περιμένει βελτίωση της ελκυστικότητάς της σε ορίζοντα τριετίας.
Η ταυτότητα της έρευνας για την Κύπρο
Η 4η Έκδοση της Έρευνας Ελκυστικότητας για την Κύπρο βασίστηκε σε πρωτογενή δεδομένα που συλλέχθηκαν το δίμηνο Μάρτιος – Απρίλιος 2024. Στο μικροσκόπιο τέθηκαν 80 διεθνή διευθυντικά στελέχη και ηγέτες επιχειρήσεων από 21 χώρες, με το 92% εξ αυτών να διαθέτει ήδη επιχειρηματική παρουσία στο νησί.
Γεωγραφικά, το 54% των εταιρειών έχει την έδρα του στην Ευρώπη, το 17% στη Μέση Ανατολή, το 16% στην Αμερική και το 13% στην Ασία. Πρόκειται για επιχειρήσεις σημαντικού βάρους, καθώς το 45% παρουσιάζει κύκλο εργασιών από 150 εκατομμύρια έως 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ, ενώ το 30% ξεπερνά το 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ.
Τα ισχυρά χαρτιά και οι «αγκάθες» της Κύπρου
Η συντριπτική πλειοψηφία της αγοράς εκπέμπει θετικά σήματα για τη χώρα. Συγκεκριμένα, το 83% των επενδυτών θεωρεί ότι η Κύπρος είναι αυτή τη στιγμή ελκυστικός προορισμός για άμεσες ξένες επενδύσεις (27% απάντησε «σίγουρα ναι» και 56% «μάλλον ναι»).
Ως οι πιο ελκυστικοί παράγοντες αναδεικνύονται:
- Εταιρικό φορολογικό καθεστώς: Συγκεντρώνει το εντυπωσιακό 90% των προτιμήσεων.
- Ποιότητα ζωής: Αποτελεί ισχυρό πλεονέκτημα με 82%.
- Πολιτική και κοινωνική σταθερότητα: Αξιολογείται θετικά από το 65%.
Στον αντίποδα, οι επενδυτές στέλνουν σαφή προειδοποιητικά μηνύματα για τους παράγοντες που λειτουργούν ανασταλτικά:
- Κόστος ενέργειας: Το 50% το κατατάσσει ως τη μεγαλύτερη αδυναμία.
- Πρόσβαση σε χρηματοδότηση: Προβληματίζει το 38%.
- Γραφειοκρατία: Παραμένει βασικό εμπόδιο για το 35% των συμμετεχόντων.
Παράλληλα, οι κυριότεροι εξωτερικοί και εσωτερικοί κίνδυνοι που καταγράφονται είναι οι γεωπολιτικές εντάσεις (74%), η χαμηλή συνδεσιμότητα (29%), η ενδεχόμενη επιδείνωση της φήμης (29%), το αυξημένο ρυθμιστικό βάρος (29%) και η στενότητα στην αγορά εργασίας (27%).
Ψήφος εμπιστοσύνης για το μέλλον, αλλά με όρους
Η αισιοδοξία για την επόμενη τριετία παραμένει σε υψηλά επίπεδα, καθώς το 60% των στελεχών περιμένει περαιτέρω βελτίωση της κυπριακής ελκυστικότητας. Ωστόσο, ο δείκτης αυτός παρουσιάζει ελαφρά διόρθωση σε σχέση με το 62% του 2024, γεγονός που δείχνει ότι οι επενδυτές πλέον ζητούν απτά αποτελέσματα και υλοποίηση των υποσχέσεων.
Όταν ρωτήθηκαν πού πρέπει να εστιαστούν οι προσπάθειες του κράτους, οι απαντήσεις έδωσαν σαφείς προτεραιότητες:
- Μεγάλα έργα υποδομής και αστικής ανάπτυξης (40%).
- Υψηλή τεχνολογία, έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία (37%).
- Καταπολέμηση της γραφειοκρατίας (32%).
- Ευέλικτο, σύγχρονο ρυθμιστικό πλαίσιο (31%).
- Ανάπτυξη, προσέλκυση και πρόσβαση σε ταλέντο (26%).
Οι πέντε μοχλοί της νέας εποχής
Η ανάλυση της EY προσδιορίζει πέντε συγκεκριμένους άξονες (Enablers) πάνω στους οποίους πρέπει να χτιστεί η μελλοντική στρατηγική της χώρας:
- Τεχνολογία: Ενίσχυση υποδομών τεχνητής νοημοσύνης (AI), παροχή κρατικών κινήτρων και αναβάθμιση των ψηφιακών δεξιοτήτων του δυναμικού.
- Ταλέντο: Διασφάλιση επαρκούς προσφοράς εργασίας, στενότερη συνεργασία πανεπιστημίων και επιχειρήσεων, καθώς και συνεχή προγράμματα επανειδίκευσης.
- Βιωσιμότητα: Αύξηση του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, χρηματοδότηση πράσινων έργων και υποστηρικτικό πλαίσιο.
- Φορολογία: Πλήρης ψηφιοποίηση των συστημάτων, απλοποίηση των διαδικασιών συμμόρφωσης και παροχή στοχευμένων κινήτρων ανά κλάδο.
- Τραπεζικός Τομέας: Επιτάχυνση των διαδικασιών εισδοχής νέων πελατών (KYC), ταχύτητα στις συναλλαγές και ενίσχυση της ρευστότητας.
Το συμπέρασμα: Από την ανθεκτικότητα στην πράξη
Το μήνυμα της φετινής EY Attractiveness Survey είναι ξεκάθαρο: η Κύπρος πέτυχε να χτίσει ένα ισχυρό όνομα και μια αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα μέσα σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον. Η διατήρηση όμως των υφιστάμενων επενδυτών και η προσέλκυση νέων κεφαλαίων απαιτεί τη γρήγορη μετάβαση από τα λόγια στα έργα.
Η ολοκλήρωση του τερματικού LNG, η αναβάθμιση του ηλεκτρικού δικτύου, η ψηφιοποίηση του κράτους, η δημιουργία ενός κεντρικού φορέα για συμπράξεις δημοσίου-ιδιωτικού τομέα (PPPs) και η απλοποίηση των τραπεζικών ελέγχων αποτελούν τα κλειδιά που θα ξεκλειδώσουν το επόμενο κεφάλαιο της κυπριακής οικονομίας. Η αγορά έδωσε την ψήφο της· η ευθύνη της υλοποίησης περνά πλέον στη δική μας πλευρά.
