Στις αρχές του έτους, στη Γενεύη, οι αντιπροσωπείες Ουκρανίας και Ρωσίας πραγματοποιούσαν - με τη μεσολάβηση της Ουάσινγκτον - τον τελευταίο γνωστό μέχρι σήμερα γύρο διαπραγματεύσεων με αντικείμενο έναν οδικό χάρτη που θα οδηγούσε, σταδιακά, στην άρση του πολεμικού αδιεξόδου, που έχει «παγιωθεί» στην Ανατολική Ευρώπη από τον Φεβρουάριο του 2022. Λίγο πριν το τέλος των συζητήσεων, οι Ουκρανοί διαπραγματευτές δέχθηκαν μια απροσδόκητη και αιφνιδιαστική πρόταση από τη ρωσική πλευρά.
Να ταξιδέψουν αεροπορικώς στη Μόσχα και να συνεχίσουν εκεί τις συνομιλίες, με πιθανό όφελος ένα τετ-α-τετ με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο κίνδυνος, ωστόσο, που εγκυμονούσε, ήταν να συλληφθούν ή να τους συμβεί κάτι ακόμη χειρότερο.
Για τον Κίριλο Μπουντάνοφ, ο οποίος ηγήθηκε της ουκρανικής αντιπροσωπείας στις συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν τον περασμένο Φεβρουάριο στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ελβετίας, η ρωσική πρόταση τον έφερνε μπροστά σε ένα σκληρό δίλημμα. Ο ίδιος καταζητείται στη Ρωσία με κατηγορίες περί τρομοκρατίας, οι οποίες του απαγγέλθηκαν όταν ήταν επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών της Ουκρανίας (HUR), από το 2020 ως το 2026. Ωστόσο, περισσότερο από άλλους Ουκρανούς αξιωματούχους, έχει μιλήσει ανοιχτά για την ανάγκη να γίνουν όσα απαιτούνται, ακόμη και αν είναι απροσδόκητα, προκειμένου να επιτευχθεί ειρήνη μέσω διαπραγματεύσεων.
«Είμαι έτοιμος να κάνω οποιοδήποτε βήμα που θα τερματίσει τον πόλεμο», εφόσον οι όροι είναι αποδεκτοί για την Ουκρανία, δήλωσε ο Μπουντάνοφ, ο δεύτερος τη τάξει αξιωματούχος της ουκρανικής κυβέρνησης, σε συνέντευξη που παραχώρησε το περασμένο σαββατοκύριακο στο Κίεβο.
Τελικά, το προτεινόμενο ταξίδι στη Μόσχα, το οποίο αποκάλυψε ο ίδιος και δεν είχε γίνει γνωστό μέχρι σήμερα, δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ, ενώ οι διαπραγματεύσεις σύντομα οδηγήθηκαν σε αδιέξοδο. Το περιστατικό, ωστόσο, ανέδειξε τις πολλές πτυχές ενός ανθρώπου ο οποίος, σύμφωνα με αναλυτές, επιδιώκει να εδραιώσει την υστεροφημία του ως ο στρατιωτικός που πολέμησε σκληρά τους Ρώσους, αλλά στη συνέχεια ανέλαβε ηγετικό ρόλο στην προσπάθεια να τερματιστεί η αιματοχυσία.
Νέος κύκλος κλιμάκωσης
Η Ρωσία και η Ουκρανία βρίσκονται αυτή την περίοδο σε έναν νέο κύκλο κλιμάκωσης του πολέμου, που αποδίδεται εν μέρει στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν πλεονέκτημα ενόψει μιας μελλοντικής διαπραγμάτευσης.
Παρότι οι δύο πλευρές συνεχίζουν να πλήττουν η μία την άλλη με drones και πυραύλους (το τελευταίο χτύπημα έγινε από τους Ρώσους στα γραφεία της ουκρανικής υπηρεσίας ασφαλείας SBU στο κέντρο του Κιέβου), ο Μπουντάνοφ ανέφερε, κατά τη διάρκεια της συνέντευξης που έδωσε, ότι οι συνομιλίες με τη μεσολάβηση της κυβέρνησης Τραμπ αναμένεται να επαναρχίσουν έως τα τέλη Σεπτεμβρίου, λίγες ημέρες μετά τις βουλευτικές εκλογές στη Ρωσία και μερικές εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.
Η διαδικασία, όπως είπε, αναμένεται να επανεκκινήσει με επίσκεψη στο Κίεβο του ειδικού απεσταλμένου της αμερικανικής κυβέρνησης για την ειρήνη, Στιβ Γουίτκοφ, και του γαμπρού του προέδρου Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ. Αν και οι Γουίτκοφ και Κούσνερ έχουν ταξιδέψει αρκετές φορές στη Μόσχα, δεν έχουν επισκεφθεί το Κίεβο, παρά τις επανειλημμένες επίσημες προσκλήσεις. Κάτι τέτοιο αναμένεται να γίνει, εκτός απροόπτου, αύριο Κυριακή κι ενώ σήμερα θα βρεθούν στη Μόσχα.
Ο 40χρονος Μπουντάνοφ είναι προσωπάρχης του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι και αντιστράτηγος των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων. Καθώς τάσσεται υπέρ των διαπραγματεύσεων, δεν έχει πλέον τίποτα να αποδείξει ως στρατιωτικός που πολέμησε τους Ρώσους.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου στην ανατολική Ουκρανία, ο οποίος άρχισε το 2014 και συνεχιζόταν για χρόνια σε χαμηλότερη ένταση, ο Μπουντάνοφ ηγήθηκε επιδρομών κομάντος πίσω από τις εχθρικές γραμμές. Σε μία από αυτές σκοτώθηκε σε μάχη ο γιος ενός Ρώσου στρατηγού.
Υπηρέτησε σε μονάδα της ουκρανικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, η οποία είχε λάβει εκπαίδευση από τη CIA και ο επικεφαλής της οποίας δολοφονήθηκε στο Κίεβο με βόμβα που είχαν τοποθετήσει Ρώσοι στο αυτοκίνητό του.
Το 2016, μια σφαίρα πολυβόλου συνέτριψε τον αγκώνα του Μπουντάνοφ. Νοσηλεύτηκε επί μήνες στο Εθνικό Στρατιωτικό Ιατρικό Κέντρο Walter Reed, στο Μέριλαντ, όπου οι γιατροί αποκατέστησαν το χέρι του. Μετά τη γενικευμένη ρωσική εισβολή του 2022, συνέβαλε στον σχεδιασμό ορισμένων από τις πιο τολμηρές ουκρανικές αντεπιθέσεις.
Ο Μπουντάνοφ εξακολουθεί να έχει στρατιωτικό κούρεμα και είναι γνωστός για το διαπεραστικό του βλέμμα. Στο γραφείο του, το οποίο κοσμεί μια χριστιανική εικόνα ζωγραφισμένη στην κεραμική πλάκα ενός αλεξίσφαιρου γιλέκου, αποκάλυψε ορισμένες πτυχές της τέχνης της διαπραγμάτευσης με θανάσιμους εχθρούς. Όπως είπε, δεν πρέπει να χάνει κανείς χρόνο προσπαθώντας να αποδείξει ότι έχει δίκιο.
«Ασφαλώς δεν μπορούμε να εμπιστευόμαστε ο ένας τον άλλον, επειδή βρισκόμαστε σε πόλεμο», δήλωσε. «Αυτό είναι λογικό και κατανοητό. Ταυτόχρονα, και οι δύο πλευρές αντιλαμβάνονται ότι πρέπει να αναζητήσουν μια λύση. Ο πόλεμος δεν μπορεί να διαρκέσει για πάντα».
Διχασμός για τις συνομιλίες
Η ουκρανική κυβέρνηση εμφανίζεται διχασμένη ως προς τις ειρηνευτικές συνομιλίες. Σε ανάλυσή του, το Carnegie Russia Eurasia Center περιέγραψε τον Μπουντάνοφ ως επικεφαλής μιας πλευράς που τάσσεται υπέρ μιας συμφωνίας, αντί να διακινδυνεύσει ακόμη μεγαλύτερες απώλειες. Άλλοι Ουκρανοί αξιωματούχοι, σύμφωνα με το Κέντρο, αντιτίθενται σε οποιαδήποτε μεγάλη παραχώρηση, υποστηρίζοντας ότι θα έπληττε το ηθικό του στρατού και της κοινωνίας.
Η ουκρανική κοινή γνώμη, από την πλευρά της, αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό τις συνομιλίες υπό αμερικανική αιγίδα. Προτού μπουν «στον πάγο» οι διαπραγματεύσεις, πολλοί θεωρούσαν ότι η κυβέρνηση Τραμπ πίεζε την Ουκρανία να συνθηκολογήσει, προκειμένου να ενισχύσει την προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου να εξασφαλίσει το Νόμπελ Ειρήνης. Παράλληλα, εκτιμούσαν ότι ο Πούτιν δεν είχε καμία πρόθεση να τερματίσει τον πόλεμο, ανεξάρτητα από το περιεχόμενο μιας ενδεχόμενης συμφωνίας.
Παρόλα αυτά, ο Μπουντάνοφ υποστήριξε ότι πιστεύει στη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας, ακόμη και ενώ οι μάχες συνεχίζονται. «Είμαι αξιωματικός της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών», είπε. «Σε όλη μου τη ζωή συμμετέχω σε διαλόγους και επικοινωνίες. Για μένα αυτό δεν είναι δύσκολο».
Οι διαπραγματεύσεις γίνονται, με διάφορους τρόπους, από την αρχή της ρωσικής εισβολής
Η Ρωσία και η Ουκρανία συνομιλούν από την πρώτη ημέρα της εισβολής του 2022, όταν ένας σύμβουλος του Πούτιν επιχείρησε ανεπιτυχώς, μέσα από δύο τηλεφωνικές επικοινωνίες, να διαπραγματευτεί την ταχεία παράδοση της Ουκρανίας.
Και οι δύο πλευρές έχουν χάσει ευκαιρίες να καταλήξουν σε ειρήνευση. Περίπου έναν μήνα μετά την έναρξη του πολέμου, η Ρωσία αποχώρησε από μια ισορροπημένη συμφωνία που βρισκόταν στο τραπέζι, για να υποστεί στη συνέχεια σειρά πληγμάτων στα πεδία των μαχών. Η Μόσχα έχασε περίπου το 10% του ουκρανικού εδάφους, το οποίο ενδεχομένως θα είχε διατηρήσει εάν είχε αποδεχθεί τη συμφωνία, αν και η ακριβής προτεινόμενη εδαφική διαίρεση δεν δημοσιοποιήθηκε ποτέ.
Έναν χρόνο αργότερα, η Ουκρανία, η οποία τότε σημείωνε στρατιωτικές επιτυχίες και είχε μεγάλη αυτοπεποίθηση, έχασε ένα πιθανό «παράθυρο» διαπραγματεύσεων που είχε προτείνει η Ουάσινγκτον. Έκτοτε, το Κίεβο απώλεσε περίπου το 1,5% της επικράτειάς του εξαιτίας της ρωσικής προέλασης.
Ένας νέος πυρετός διαβουλεύσεων άρχισε λίγο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του Τραμπ, τον Ιανουάριο του 2025. Ωστόσο, λίγες ημέρες μετά τη συνάντηση της Γενεύης τον Φεβρουάριο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν, πυροδοτώντας έναν πόλεμο που έκτοτε έχει απορροφήσει μεγάλο μέρος της προσοχής της κυβέρνησης Τραμπ.
Στο παρασκήνιο, πάντως, οι διαπραγματεύσεις σε χαμηλότερο επίπεδο συνεχίστηκαν, σύμφωνα με τον Μπουντάνοφ. Όπως είπε, συνομιλούσε συχνά με τον ναύαρχο Ιγκόρ Κοστιούκοφ, επικεφαλής της ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών GRU. Οι δυο τους διαπραγματεύτηκαν για πρώτη φορά το 2022, με τη μεσολάβηση της Τουρκίας, το άνοιγμα θαλάσσιων διαδρόμων στη Μαύρη Θάλασσα για τη μεταφορά σιτηρών, τα οποία αποτελούν σημαντικό εξαγώγιμο προϊόν και για τις δύο εμπόλεμες χώρες.
Συνομιλούσε μαζί τους, ενώ ταυτόχρονα τους έπληττε στο πεδίο
«Με την πάροδο των ετών καταφέραμε να πετύχουμε πολλά, μεταξύ άλλων και σε ζητήματα που αφορούν αιχμαλώτους πολέμου», δήλωσε ο Μπουντάνοφ. Διατήρησε αυτόν τον δίαυλο επικοινωνίας ακόμη και την ώρα που προκαλούσε βαριές απώλειες στις δυνάμεις του Κοστιούκοφ. Στον χώρο υποδοχής του γραφείου του διατηρεί μια φωτογραφία που απεικονίζει Ουκρανούς άνδρες των ειδικών δυνάμεων να καταλαμβάνουν ένα οχυρό της GRU μέσα σε εργοστάσιο τσιμέντου στην πόλη Βοβτσάνσκ, το 2024. Στην επιχείρηση εκείνη σκοτώθηκαν πολλοί στρατιώτες του Ρώσου ναυάρχου.
Ο Μπουντάνοφ ανέφερε επίσης ότι συνομιλούσε τακτικά με τον Γεβγκένι Πριγκόζιν, τον εξωστρεφή αλλά αδίστακτο ιδρυτή της ρωσικής μισθοφορικής οργάνωσης Wagner. Οι συνομιλίες αυτές, όπως είπε, συνεχίστηκαν μέχρι λίγο πριν από την ανταρσία της Wagner κατά του Κρεμλίνου το 2023. Ο Πριγκόζιν σκοτώθηκε λίγες εβδομάδες αργότερα, όταν το ιδιωτικό αεροσκάφος του εξερράγη στον αέρα.
Ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους ο Μπουντάνοφ ανέλαβε καθήκοντα προσωπάρχη τον περασμένο Ιανουάριο, μετά από έξι χρόνια στην κεφαλή των μυστικών υπηρεσιών του στρατού (HUR), ήταν - όπως είπε - η δυνατότητα να ηγηθεί των διαπραγματεύσεων.
Μέχρι τότε, ο Γουίτκοφ και οι Ρώσοι και Ουκρανοί διαπραγματευτές είχαν περιορίσει ένα ειρηνευτικό σχέδιο 20 σημείων σε δύο βασικά εκκρεμή ζητήματα: τη διαχείριση του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια που βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή και τον έλεγχο εδαφών τα οποία εξακολουθεί να κατέχει η Ουκρανία στην ανατολική περιοχή του Ντονμπάς.
Στο επίκεντρο βρίσκονταν τέσσερις μεσαίου μεγέθους πόλεις, εν μέρει κατεστραμμένες, καθώς και μια μεγάλη έκταση γεωργικής γης. Στις συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στο Άμπου Ντάμπι, ο Μπουντάνοφ προσπάθησε, όπως είπε, να διαμορφώσει ένα νέο κλίμα: πρότεινε στη ρωσική αντιπροσωπεία να θέσει έναν συγκεκριμένο στόχο, όπως τη διαμόρφωση συμβιβαστικών λύσεων για τη μεταπολεμική διοίκηση του Ντονμπάς, και να εργαστεί προς αυτή την κατεύθυνση.
Η πρόταση για το Ντονμπάς
Έως τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με τον ίδιο, μεταξύ των πιθανών προτάσεων που εξετάζονταν ήταν η παράδοση της περιοχής σε ιδιωτικούς στρατιωτικούς εργολάβους, η ανάθεση της διοίκησής της στο Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ ή η συγκρότηση κοινών ουκρανικών και ρωσικών πολιτικών διοικήσεων.
Ο Μπουντάνοφ παραδέχτηκε ότι είχε συμβουλεύσει τον Ζελένσκι να μην αποδεχθεί κανέναν συμβιβασμό για το Ντονμπάς που θα επέτρεπε στη Ρωσία να εμφανιστεί ότι ελέγχει την περιοχή, υψώνοντας εκεί τη σημαία της.
Η παραχώρηση των εδαφών αυτών θα έδινε στη Μόσχα ένα έπαθλο το οποίο ο ρωσικός στρατός είχε αποδειχθεί ανίκανος να κατακτήσει.
Αν και οι διαπραγματεύσεις ενδέχεται να επαναληφθούν μέσα στον μήνα, ο Μπουντάνοφ εκτίμησε ότι οι προϋποθέσεις για κατάπαυση του πυρός δύσκολα θα διαμορφωθούν πριν από την άνοιξη. Η Ρωσία αναμένεται να επιχειρήσει να γονατίσει την Ουκρανία με ακόμη μία στρατηγική εκστρατεία βομβαρδισμών στη διάρκεια του χειμώνα, την τέταρτη από την έναρξη του πολέμου.
«Οι διαπραγματεύσεις, αργά ή γρήγορα, θα οδηγήσουν κάπου. Δεν μπορείς να πολεμάς σε όλη σου τη ζωή» κατέληξε.
Πηγή:Protothema.gr
