Έτοιμη να συμβάλει θετικά στην επίλυση του Κυπριακού, μεταξύ άλλων μέσω της ενίσχυσης των σχέσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης-Τουρκίας, είναι η ΕΕ, δήλωσε την Παρασκευή ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη, στη Λευκωσία.
Σημείωσε ότι «μια ενωμένη Ευρώπη χρειάζεται μια επανενωμένη Κύπρο» και εξέφρασε τη στήριξή του στις προσπάθειες του ΓΓ του ΟΗΕ για επίλυση του Κυπριακού μέσω διαλόγου, σημειώνοντας ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να βοηθήσει και να συμβάλει θετικά, ενισχύοντας τις διμερείς σχέσεις της με την Τουρκία.
Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης τόνισε ότι η ΕΕ μπορεί να διαδραματίσει «τον πιο καθοριστικό ρόλο» στην επίλυση του Κυπριακού, καθώς διαθέτει τα αναγκαία εργαλεία, ενώ σε ζητήματα όπου παραμένουν αποκλίσεις «η λύση είναι το ευρωπαϊκό κεκτημένο». Επανέλαβε την ετοιμότητά του για επανέναρξη των συνομιλιών και έστειλε μήνυμα στον ΓΓ του ΟΗΕ για την ανάγκη μιας διευρυμένης διάσκεψης, κατά την οποία θα ανακοινωθεί η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από εκεί που διακόπηκαν, υπογραμμίζοντας ότι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων θα κριθούν όλοι ως προς την πολιτική τους βούληση.
Στη συνάντηση τέθηκε επίσης από τον Πρόεδρο η επιθυμία της Κυπριακής Δημοκρατίας για πλήρη ένταξη στη ζώνη Σένγκεν, ενώ συζητήθηκαν το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ, η Ουκρανία, η διεύρυνση, η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα και ασφάλεια και το μεταναστευτικό. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη Μέση Ανατολή, με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη να σημειώνει τον ρόλο της Κύπρου και τη βούλησή της να στηρίξει τις προσπάθειες ενίσχυσης των σχέσεων της ΕΕ με την ευρύτερη περιοχή, ενώ ο κ. Κόστα ευχαρίστησε την Κύπρο για αυτό της τον ρόλο.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε σε θέματα ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, σημειώνοντας ότι μετά την υπογραφή της Χάρτας για «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά», πλέον πρέπει να επιτευχθεί η άρση των γραφειοκρατικών εμποδίων και η περαιτέρω εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς, σημειώνοντας ότι «αναμφίβολα θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Στα θέματα συζήτησης ήταν και το μεταναστευτικό και με αφορμή τα πρόσφατα γεγονότα στην Ισπανία. «Όπως είπα στον Πρόεδρο, εδώ στην Κύπρο είμαστε περήφανοι για τα αποτελέσματα όσον αφορά το μεταναστευτικό. Έχουμε πετύχει μείωση των αφίξεων κατά 92% και αύξηση των επιστροφών κατά 180%, μέσα από μια πολύ συγκεκριμένη, ολιστική πολιτική», σημείωσε.
Κυπριακό και Σένγκεν
Ο Αντόνιο Κόστα επαναβεβαίωσε τη σταθερή δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για πρόοδο στο Κυπριακό, στη βάση των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου, αναφέροντας ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει ενεργά τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για την επίτευξη λύσης μέσω διαπραγματεύσεων. Αυτός είναι και ο στόχος του πρόσφατου διορισμού του Επιτρόπου Ραφαέλε Φίτο ως Ειδικού Εκπροσώπου για την Κύπρο».
Ανέφερε επίσης τη σημασία της ενημέρωσής του για τις τελευταίες εξελίξεις ιδιαίτερα υπό το φως της επίσκεψης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες καθώς και για τις περαιτέρω προοπτικές της διαδικασίας, ενώ διαμήνυσε ότι «σε αυτή την περίοδο ιδιαίτερα δύσκολων και ταχέως μεταβαλλόμενων γεωπολιτικών συνθηκών, θα ήθελα να τονίσω τη σημασία τού να παραμείνουμε ενωμένοι και να προχωρήσουμε μαζί».
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου απευθυνόμενος στον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη πρόσθεσε ότι «γνωρίζω ότι μπορώ να βασίζομαι σε εσένα και στην εποικοδομητική συμβολή της χώρας σου στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής απάντησης στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε». Εξέφρασε δε τη βεβαιότητα ότι «ενώνοντας τις δυνάμεις μας και οικοδομώντας πάνω στις κοινές μας δεσμεύσεις, μπορούμε να πετύχουμε πραγματική πρόοδο για την Ευρώπη και να συνεχίσουμε να οικοδομούμε μια ισχυρότερη, ασφαλέστερη και πιο ενωμένη Ένωση».
Από την πλευρά του ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ευχαρίστησε τον Αντόνιο Κόστα για το προσωπικό ενδιαφέρον που επιδεικνύει σημειώνοντας ότι «είναι σε επαφή με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών». Διαμήνυσε ότι «το κυπριακό πρόβλημα είναι ευρωπαϊκό πρόβλημα και η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να διαδραματίσει τον πιο καθοριστικό ρόλο, για να πετύχουμε την επίλυση του Κυπριακού και την επανένωση της πατρίδας μας, στη βάση των αρχών, των αξιών και των νόμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης», αναδεικνύοντας τη σημασία που προσδίδει στη βοήθεια και στη στήριξη του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σε αυτή την προσπάθεια.
Κατά την συνάντηση ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έθεσε επίσης το θέμα για πλήρη ένταξη στο Σένγκεν τονίζοντας «την επιθυμία και την ετοιμότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας για πλήρη ένταξη στη ζώνη Σένγκεν, στη βάση της έκθεσης αξιολόγησης που έχει γίνει από την Επιτροπή». Σημείωσε ότι στην έκθεση διαπιστώνεται η πλήρης ετοιμότητα της χώρας και εισηγείται ως προτεραιότητα την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Η στάση της Τουρκίας
Σε ερώτηση για το κατά πόσο διαπιστώνεται περιθώριο για μια πιο εποικοδομητική στάση της Τουρκίας στο Κυπριακό καθώς και για τον συγκεκριμένο ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, αξιοποιώντας φυσικά και τις ευρωτουρκικές σχέσεις, για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι «όλοι μας, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένης της Κυπριακής Δημοκρατίας, της ελληνοκυπριακής πλευράς, της τουρκοκυπριακής πλευράς, όλοι μας θα κριθούμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».
Επανέλαβε παράλληλα την ετοιμότητά του για επανέναρξη των συνομιλιών, ώστε να συζητηθούν όλα τα ζητήματα στα οποία εξακολουθούν να υπάρχουν αποκλίσεις.
«Γι’ αυτό θέλω να επαναλάβω και σήμερα την ετοιμότητά μου να επαναρχίσουν οι συνομιλίες, να συζητήσουμε όλα αυτά τα θέματα για τα οποία υπάρχουν ακόμη αποκλίσεις» ανέφερε επαναλαμβάνοντας το μήνυμα προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ για την ανάγκη σύγκλησης διευρυμένης διάσκεψης, κατά την οποία, όπως είπε, θα ανακοινωθεί η επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο όπου διακόπηκαν. «Εκεί, στην πράξη, θα κριθούμε όλοι αν έχουμε την αναγκαία πολιτική βούληση», υπογράμμισε ο Πρόεδρος.
Υπενθύμισε παράλληλα την κοινή επιστολή που απέστειλαν το 2025 ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για το Κυπριακό, χαρακτηρίζοντας την επιστολή ως «ιστορική» και σημειώνοντας ότι σε αυτήν περιγράφεται τόσο το πλαίσιο λύσης του Κυπριακού όσο και ο συγκεκριμένος τρόπος με τον οποίο μπορεί να συνδράμει η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αναφέρθηκε επίσης στον διορισμό του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως Ειδικού Εκπροσώπου για το Κυπριακό, σημειώνοντας ότι ο αναβαθμισμένος αυτός διορισμός δείχνει ξεκάθαρα την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επαναλαμβάνοντας τη θέση ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να διαδραματίσει τον πιο καθοριστικό ρόλο». Εξήγησε ότι αυτό συμβαίνει γιατί είναι η μόνη που έχει «τα αναγκαία εργαλεία για να μας οδηγήσει στην επίλυση του Κυπριακού μέσα από μια αμοιβαία επωφελή κατάσταση πραγμάτων». Ως δεύτερο λόγο σημείωσε ότι το ευρωπαϊκό κεκτημένο είναι η λύση σε πολλά από τα θέματα που μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν συγκλίσεις, υπάρχουν διαφωνίες, υπάρχουν αποκλίσεις.
Από την πλευρά του, ο Αντόνιο Κόστα ανέφερε ότι «είναι σαφές για εμάς ότι η Ευρώπη χρειάζεται την επανένωση της Κύπρου».
«Στηρίζουμε τη θέση της Κύπρου και στηρίζουμε τις προσπάθειες υπό την ηγεσία του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για την επίλυση αυτών των ζητημάτων μέσω του διαλόγου. Και, φυσικά, σεβόμαστε το πλαίσιο εντός του οποίου συζητείται και αντιμετωπίζεται το ζήτημα», πρόσθεσε.
Επισήμανε επίσης ότι «έχουμε ήδη μεταφέρει, η Πρόεδρος φον ντερ Λάιεν και εγώ, στον Τούρκο Πρόεδρο ότι είμαστε έτοιμοι να βοηθήσουμε και να συμβάλουμε θετικά στην επίλυση του ζητήματος, μεταξύ άλλων μέσω της ενίσχυσης των διμερών σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Τουρκίας», εκφράζοντας την θέση ότι «αυτή θα μπορούσε να είναι μια σημαντική συμβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού».
Συζητήσεις για το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο
Σε σχέση με τις διαπραγματεύσεις για τον επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της ΕΕ ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, υπογράμμισε τη σημασία της Κυπριακής Προεδρίας καθώς και τον ιδιαίτερο ρόλο της Κύπρου λόγω της γεωστρατηγικής της θέσης.
Αναφερόμενος στις προκλήσεις που βρίσκονται ενώπιον της ΕΕ, σημείωσε ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε μια καθοριστική περίοδο, με μία από τις σημαντικότερες αποφάσεις να αφορά τη διαμόρφωση του επόμενου μακροπρόθεσμου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού για την περίοδο 2028-2034.
«Πρέπει να καταλήξουμε σε συμφωνία πριν από το τέλος του έτους», ανέφερε, αναδεικνύοντας παράλληλα τη δουλειά που έγινε από την Κυπριακή Προεδρία για το πρώτο σχέδιο του διαπραγματευτικού πλαισίου με συγκεκριμένους αριθμούς, το οποίο, όπως είπε, αποτέλεσε σημαντική συμβολή στις συζητήσεις μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών τον Ιούνιο.
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επεσήμανε ότι η ΕΕ βρίσκεται σήμερα σε ένα «θεμελιωδώς διαφορετικό γεωπολιτικό περιβάλλον» από εκείνο του 2020, όταν εγκρίθηκε ο υφιστάμενος προϋπολογισμός, γεγονός που, όπως είπε, επιβάλλει μια νέα προσέγγιση, τόσο ως προς τη δομή του προϋπολογισμού όσο και ως προς την κατανομή των πόρων.
«Χρειαζόμαστε έναν προϋπολογισμό που θα μας επιτρέπει να ανταποκριθούμε στις κοινές μας προτεραιότητες, ιδιαίτερα στην άμυνα και την ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα, την καινοτομία και τη στρατηγική ανθεκτικότητα», σημείωσε.
Αναφέρθηκε, επίσης, στις πυρκαγιές και τις ξηρασίες του φετινού καλοκαιριού, περιλαμβανομένης της Κύπρου, σημειώνοντας ότι ανέδειξαν εκ νέου την ανάγκη ύπαρξης εργαλείων για ταχεία ανταπόκριση σε απρόβλεπτες προκλήσεις και στις επείγουσες ανάγκες πολιτών και επιχειρήσεων.
Την ίδια ώρα, τόνισε ότι θα πρέπει να διατηρηθούν οι βασικοί πυλώνες στήριξης των περιφερειών και των πολιτών της ΕΕ, αναφερόμενος στις πολιτικές συνοχής και γεωργίας.
Ο κ. Κόστα σημείωσε ότι, όπως συμβαίνει και με τους εθνικούς προϋπολογισμούς, ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός θα πρέπει να ανταποκρίνεται στις προτεραιότητές του εντός των ορίων των διαθέσιμων πόρων. Υπενθύμισε ότι το μεγαλύτερο μέρος του χρηματοδοτείται από τις εθνικές συνεισφορές των κρατών μελών, οι οποίες, όπως είπε, θα πρέπει να παραμείνουν σε λογικά επίπεδα.
Για τον λόγο αυτό, πρόσθεσε, ένα «ισορροπημένο και φιλόδοξο» πακέτο νέων ιδίων πόρων, δηλαδή νέων πηγών εσόδων για την ΕΕ, θα αποτελέσει ουσιαστικό μέρος μιας συνολικής συμφωνίας.
Αναφερόμενος στη γεωστρατηγική θέση της Κύπρου, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είπε ότι η χώρα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή όσον αφορά τις προκλήσεις ασφαλείας που επηρεάζουν την ευρωπαϊκή ήπειρο, μεταξύ των οποίων η θαλάσσια ασφάλεια και η περιφερειακή σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Όπως ανέφερε, οι εξελίξεις στην περιοχή έχουν επιπτώσεις στην ειρήνη και τη σταθερότητα της Ευρώπης στο σύνολό της, καθώς και άμεσο αντίκτυπο στην ενεργειακή της ασφάλεια. «Για τον λόγο αυτό, πρέπει να παραμείνουμε ενεργά εμπλεκόμενοι στην περιοχή και είμαι ευγνώμων για τον ενεργό σου ρόλο σε αυτό το ζήτημα, αγαπητέ Νίκο», είπε.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε εξάλλου ότι συζήτησαν επίσης το θέμα της Μέσης Ανατολής, σημειώνοντας ότι ο Πρόεδρος Κόστα «είναι ο πρώτος Πρόεδρος Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που αντιλήφθηκε τη σημασία της ευρύτερης Μέσης Ανατολής» κάτι που, όπως είπε, αναγνωρίζεται από τις χώρες αυτές. Χαιρέτισε την πρόθεση του να συγκαλέσεις τη 2η Σύνοδο Ηγετών ΕΕ-Κόλπου τον Οκτώβριο, στη Σαουδική Αραβία, λέγοντας ότι «φυσικά θα είμαι εκεί», με τον Αντόνιο Κόστα να σημειώνει ότι η Σύνοδος θα πραγματοποιηθεί στις 24 Οκτωβρίου.
Εξέφρασε, τέλος, τη βεβαιότητα ότι, ενώνοντας τις δυνάμεις τους και οικοδομώντας πάνω στις κοινές δεσμεύσεις, τα κράτη μέλη μπορούν να πετύχουν «πραγματική πρόοδο για την Ευρώπη» και να συνεχίσουν να οικοδομούν «μια ισχυρότερη, ασφαλέστερη και πιο ενωμένη Ένωση».
Κλείνοντας, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης καλωσόρισε για άλλη μια φορά τον Αντόνιο Κόστα στην Κύπρο, εκφράζοντας την προσδοκία να τον υποδεχθεί εκ νέου στο μέλλον.
