Η αύξηση του πληθωρισμού στην κυπριακή οικονομία δεν οφείλεται σε υπερθέρμανση της εγχώριας ζήτησης ούτε σε δημοσιονομική χαλάρωση, αλλά περισσότερο για εισαγόμενη μεταβολή κόστους, συγκεντρωμένη σχεδόν αποκλειστικά στην ενέργεια, η οποία διαχέεται σταδιακά στην υπόλοιπη οικονομία, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο οικονομολόγος Τάσος Γιασεμίδης, ο οποίος αναφέρεται σε σειρά μεσοπρόθεσμων μέτρων σταδιακής στρατηγικής ενεργειακής απεξάρτησης, σημειώνοντας ότι «παραμένουμε ένα καθαρά εισαγωγικό οικονομικό σύστημα».
«Αυτό το επιβεβαιώνει με τον πιο καθαρό τρόπο το γεγονός ότι τα βιομηχανικά προϊόντα παραμένουν ουσιαστικά αμετάβλητα, ενώ τα πετρελαιοειδή και ο ηλεκτρισμός οδηγούν μόνα τους τον δείκτη προς τα πάνω», είπε ο κ. Γιασεμίδης, κληθείς να σχολιάσει την αύξηση του πληθωρισμού στην Κύπρο στο 3,5% τον Αύγουστο του 2026, σύμφωνα με τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, με τις τιμές των πετρελαιοειδών να καταγράφουν ετήσια αύξηση 20,3%.
Ο κ. Γιασεμίδης τόνισε την ανάγκη μεταξύ άλλων, επιτάχυνσης των ΑΠΕ με έμφαση στην αποθήκευση και στην αναβάθμιση του δικτύου, ολοκλήρωση της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού και έλευση του φυσικού αερίου και στρατηγική εξέταση του ποια προϊόντα μπορούν ρεαλιστικά να παράγονται εγχωρίως, με έμφαση στον πρωτογενή τομέα.
- Διαβάστε επίσης: Τάσος Γιασεμίδης: Αν η κρίση στο Ιράν παραταθεί θα επιβραδύνει την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας
- Διαβάστε επίσης: Συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση: Τα θετικά και οι «γκρίζες ζώνες» που εντοπίζει ο Οικονομολόγος Τάσος Γιασεμίδης
«Το ζητούμενο για την Κύπρο δεν είναι η πλήρης ενεργειακή ανεξαρτησία, που για ένα νησί δεν αποτελεί ρεαλιστικό στόχο, αλλά μια σταδιακή και μετρήσιμη στρατηγική απεξάρτησης. Διαφορετικά, στην επόμενη κρίση θα κάνουμε ακριβώς τις ίδιες επισημάνσεις», πρόσθεσε.
Ειδικότερα, ο κ. Γιασεμίδης είπε ότι οι γεωπολιτικές αναταράξεις και η αβεβαιότητα γύρω από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή διατηρούν τις διεθνείς τιμές ενέργειας σε υψηλά επίπεδα, ενώ οι εμπορικές εντάσεις μεταξύ μεγάλων οικονομιών προσθέτουν ένα ακόμη επίπεδο κινδύνου.
«Για μια χώρα που παραμένει σχεδόν ολοκληρωτικά εξαρτημένη από τα ορυκτά καύσιμα, κάθε τέτοια ένταση αποτυπώνεται αμέσως στα πρατήρια και, με χρονική υστέρηση, στους λογαριασμούς ηλεκτρισμού, στο κόστος μεταφορών, στα ασφάλιστρα και τους ναύλους, και τελικά στο ράφι», υπογράμμισε.
Ανέφερε ότι το πραγματικό ζήτημα δεν είναι η διαταραχή αλλά «η έκθεσή μας σε αυτή».
Πρόσθεσε ότι οι διεθνείς τιμές είναι εξωγενείς και «δεν τις ελέγχουμε», αλλά ο βαθμός στον οποίο «μας επηρεάζουν είναι δικός μας».
«Παραμένουμε ένα καθαρά εισαγωγικό οικονομικό σύστημα, με διευρυμένο εμπορικό έλλειμμα, χωρίς ουσιαστική διασύνδεση με άλλα ενεργειακά δίκτυα, με αγορά ηλεκτρισμού που δεν έχει ακόμη λειτουργήσει ανταγωνιστικά, και με πρωτογενή τομέα ο οποίος οδηγήθηκε σε μαρασμό», πρόσθεσε.
Προϊόντα, συνέχισε, «που θα μπορούσαμε να παράγουμε τα εισάγουμε, και μαζί τους εισάγουμε το αυξημένο κόστος παραγωγής τρίτων χωρών».
Είπε ακόμη ότι η συζήτηση για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και κυρίως για την αποθήκευση διαρκεί πάνω από μια δεκαετία χωρίς αντίστοιχη υλοποίηση.
Δεν αγγίζει τη ρίζα του προβλήματος η προσωρινή μείωση ΦΠΑ στην ενέργεια
Ως προς τα μέτρα, ο κ. Γιασεμίδης είπε στο ΚΥΠΕ ότι η προσωρινή μείωση του ΦΠΑ στην ενέργεια προσφέρει βραχυπρόθεσμη ανακούφιση, δεν αγγίζει όμως τη ρίζα του προβλήματος, όπως είπε.
«Όταν παρατείνεται επ' αόριστόν μετατρέπεται σε μόνιμη δημοσιονομική δέσμευση απέναντι σε ένα υποτίθεται προσωρινό φαινόμενο», πρόσθεσε.
Αυτά τα μέτρα, σύμφωνα με τον κ. Γιασεμίδη, πρέπει να είναι στοχευμένη προς τα ευάλωτα νοικοκυριά και τις ενεργοβόρες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, χρονικά οριοθετημένη και με σαφή μηχανισμό εξόδου.
Πρόσθεσε πως οριζόντια μέτρα σε συνθήκες θετικού ισοζυγίου έχουν πολιτική απήχηση, αλλά ενισχύουν τη ζήτηση τη στιγμή που το πρόβλημα βρίσκεται στην πλευρά της προσφοράς.
Παράλληλα, ανέφερε ότι απαιτείται συστηματική εποπτεία της αγοράς καυσίμων, ώστε οι μειώσεις των διεθνών τιμών να μετακυλίονται στον καταναλωτή με την ίδια ταχύτητα με την οποία μετακυλίονται οι αυξήσεις.
Αναφέροντας ότι η ουσιαστική απάντηση είναι μεσοπρόθεσμη, ο κ. Γιασεμίδης είπε ότι τα μέτρα αυτά είναι η επιτάχυνση των ΑΠΕ με έμφαση στην αποθήκευση και στην αναβάθμιση του δικτύου, η ολοκλήρωση της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού και έλευση του φυσικού αερίου και η στρατηγική εξέταση του ποια προϊόντα μπορούν ρεαλιστικά να παράγονται εγχωρίως, με έμφαση στον πρωτογενή τομέα, δεδομένου ότι η Κύπρος δεν είναι βιομηχανική χώρα.
Εισηγείται επίσης την ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος και των μεταφορών, που παραμένει ο φθηνότερος τρόπος μείωσης της κατανάλωσης και άρα της έκθεσης, όπως είπε.
Σημείωσε ότι οι πληθωριστικές πιέσεις οδηγούν τις κεντρικές τράπεζες σε επανεξέταση της νομισματικής πολιτικής, με ενδεχόμενη αύξηση των επιτοκίων.
«Σε μια αγορά όπου παρατηρείται αύξηση στα στεγαστικά δάνεια, το νοικοκυριό επιβαρύνεται διπλά», σημείωσε.
Κλείνοντας, ανέφερε ότι «η αυτόματη τιμαριθμική αναπροσαρμογή θα μεταφέρει μέρος της ενεργειακής διαταραχής στο κρατικό μισθολογικό κόστος, ανοίγοντας και πάλι την ίδια συζήτηση για τον προϋπολογισμό όπως και τα προηγούμενα χρόνια».
