Μπορεί ένα πείραμα εκατοντάδες χιλιόμετρα πάνω από τη Γη να μας μάθει περισσότερα για το πώς θα διατηρούμε τους μύες μας δυνατούς εδώ κάτω; Αυτό επιχειρούν να ανακαλύψουν επιστήμονες με τη βοήθεια της Γαλλίδας αστροναύτη Sophie Adenot, η οποία δοκιμάζει στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό μία ειδική στολή που ενεργοποιεί τους μύες με ήπιους ηλεκτρικούς παλμούς ενώ εκείνη γυμνάζεται.
Το πείραμα – το οποίο δημοσιοποίησε με σχετική ανάρτηση ο Έλληνας επικεφαλής Ιατρός του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (Εuropean Space Agency, ESA), κ. Αδριανός Γολέμης– ονομάζεται EasyMotion-2 και έχει έναν πολύ συγκεκριμένο στόχο: Να διαπιστώσει εάν η ηλεκτρομυοδιέγερση (EMS), όταν προστίθεται στη συστηματική άσκηση, μπορεί να προστατεύσει αποτελεσματικότερα τους μύες από τις επιπτώσεις της παρατεταμένης παραμονής σε συνθήκες μικροβαρύτητας.
Τα ευρήματα ενδιαφέρουν πρωτίστως τη διαστημική ιατρική και τις μελλοντικές αποστολές στη Σελήνη και τον Άρη. Θα μπορούσαν, όμως, να προσφέρουν χρήσιμη γνώση και για ένα πολύ πιο «γήινο» πρόβλημα: Τη διατήρηση της μυϊκής μάζας και λειτουργίας σε ηλικιωμένους, ανθρώπους με μειωμένη κινητικότητα και ασθενείς που αναρρώνουν έπειτα από χειρουργικές επεμβάσεις.
Γιατί οι αστροναύτες χάνουν μυϊκή μάζα
Στη Γη, οι μύες εργάζονται διαρκώς, ακόμη και όταν δεν το αντιλαμβανόμαστε. Το να σηκωθούμε από μία καρέκλα, να περπατήσουμε ή απλώς να κρατήσουμε το σώμα μας όρθιο απαιτεί μυϊκή προσπάθεια απέναντι στη βαρύτητα.
Στο Διάστημα αυτό το συνεχές ερέθισμα χάνεται. Σε συνθήκες μικροβαρύτητας οι μύες δεν καταπονούνται με τον ίδιο τρόπο, με αποτέλεσμα, με την πάροδο του χρόνου, να μειώνονται η μυϊκή μάζα και η δύναμη και να μεταβάλλεται ο νευρομυϊκός έλεγχος.
Γι’ αυτό η άσκηση αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Οι αστροναύτες αφιερώνουν έως και περίπου 2,5 ώρες την ημέρα σε προπόνηση, χρησιμοποιώντας διάδρομο, εργομετρικό ποδήλατο και ειδικό εξοπλισμό αντιστάσεων. Παρ’ όλα αυτά, η άσκηση δεν μπορεί να αντισταθμίσει πλήρως την απουσία της βαρύτητας.
Η στολή που ενεργοποιεί τους μύες
Εδώ έρχεται το EasyMotion-2. Η Sophie Adenot φορά μια εφαρμοστή στολή με ενσωματωμένα ηλεκτρόδια, τα οποία στέλνουν χαμηλής έντασης ηλεκτρικά ερεθίσματα μέσω του δέρματος. Τα ερεθίσματα προκαλούν ελεγχόμενη ενεργοποίηση συγκεκριμένων μυϊκών ομάδων.
Η ηλεκτρομυοδιέγερση δεν αποτελεί νέα τεχνολογία. Χρησιμοποιείται ήδη στη Γη, μεταξύ άλλων στην άθληση και την αποκατάσταση. Το ερώτημα των ερευνητών είναι διαφορετικό: Μπορεί να προσφέρει ένα επιπλέον όφελος όταν συνδυάζεται με την άσκηση σε συνθήκες μικροβαρύτητας;
Η Sophie Adenot πραγματοποιεί συνεδρίες φορώντας τη στολή κατά την προπόνησή της στον διάδρομο και στον ειδικό εξοπλισμό αντιστάσεων του Διαστημικού Σταθμού. Στο επίκεντρο βρίσκονται σημαντικές για τη στάση και την κίνηση μυϊκές ομάδες, μεταξύ άλλων στον αυχένα, την πλάτη, τους ώμους και τα πόδια.
Τι ακριβώς μετρούν οι επιστήμονες
Οι ερευνητές θέλουν να διαπιστώσουν εάν ο συνδυασμός άσκησης και ηλεκτρομυοδιέγερσης διατηρεί καλύτερα τον μυϊκό τόνο, τις μηχανικές ιδιότητες των μυών και τη λειτουργική δύναμη.
Για τον λόγο αυτό πραγματοποιούνται μετρήσεις πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη διαστημική αποστολή, με τεχνικές όπως μυοτονομετρία, δυναμομετρία, επιφανειακή ηλεκτρομυογραφία και μαγνητική τομογραφία.
Τα δεδομένα θα συγκριθούν και με μετρήσεις προηγούμενων αστροναυτών που γυμνάστηκαν χωρίς την προσθήκη ηλεκτρομυοδιέγερσης. Έτσι οι επιστήμονες θα μπορέσουν να εξετάσουν εάν η EMS προσφέρει πράγματι ένα πρόσθετο, μετρήσιμο όφελος.
Από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό στη Γη
Εάν η μέθοδος αποδειχθεί αποτελεσματική, θα μπορούσε να συμβάλει στον περιορισμό της μυϊκής απώλειας των αστροναυτών και ενδεχομένως να μειώσει τον χρόνο που χρειάζεται να αφιερώνουν καθημερινά στην άσκηση.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία ενόψει μελλοντικών αποστολών μεγάλης διάρκειας. Ένα ταξίδι προς τον Άρη, για παράδειγμα, θα απαιτήσει από τους αστροναύτες να παραμείνουν για μήνες σε συνθήκες μικροβαρύτητας και, όταν φτάσουν, να είναι σωματικά ικανοί να κινηθούν και να εργαστούν.
Η γνώση που θα προκύψει, όμως, μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη και στη Γη. Η ESA επισημαίνει ότι τα ευρήματα θα μπορούσαν μελλοντικά να βοηθήσουν ανθρώπους που δυσκολεύονται να διατηρήσουν τη μυϊκή τους κατάσταση με συμβατική άσκηση: από ηλικιωμένους και άτομα με περιορισμένη κινητικότητα έως ασθενείς που αναρρώνουν μετά από χειρουργική επέμβαση.
Προς το παρόν, πρόκειται για μια ερευνητική υπόθεση και όχι για αποδεδειγμένο όφελος του συγκεκριμένου πειράματος. Το EasyMotion-2 καλείται ακριβώς να δώσει τα δεδομένα που θα δείξουν εάν η πρόσθετη ηλεκτρική διέγερση μπορεί πράγματι να κάνει τη διαφορά.
Έτσι, ένα πείραμα σχεδιασμένο για να κρατήσει τους αστροναύτες δυνατούς μακριά από τη Γη μπορεί να προσθέσει ένα ακόμη κομμάτι στη γνώση για το πώς προστατεύουμε τους μύες όταν η ηλικία, η ασθένεια ή η ακινησία το κάνουν δυσκολότερο.
Πηγή: Πρώτο Θέμα
