Την επιτάχυνση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου-Ισραήλ σηματοδοτεί το αίτημα επένδυσης (investment request) που κατέθεσε προς τις Ρυθμιστικές Αρχές των δύο χωρών ο ΑΔΜΗΕ, ως φορέας υλοποίησης του έργου Great Sea Interconnector (GSI), σύμφωνα με τις προβλέψεις του ευρωπαϊκού πλαισίου (Κανονισμός ΤΕΝ-Ε).
Το πιο πάνω αναφέρει σε ανακοίνωση και σημειώνει ότι η νέα εξέλιξη εντάσσεται στη σταθερή στρατηγική της ελληνικής κυβέρνησης για την προώθηση του Great Sea Interconnector ως έργου ιδιαίτερης γεωπολιτικής και ενεργειακής σημασίας για την Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ και την Ευρώπη.
Σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ: Έρχεται μόλις μία εβδομάδα μετά την υπογραφή, στο Μέγαρο Μαξίμου, της συμφωνίας ΑΔΜΗΕ–Meridiam για την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector και σε συνέχεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, με τον Ισραηλινό ομόλογό του, Eli Cohen, για την προώθηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου–Ισραήλ. Οι διαδοχικές αυτές εξελίξεις δημιουργούν νέα και ισχυρή δυναμική για την υλοποίηση του συνολικού έργου.
Το επενδυτικό αίτημα για τη διασύνδεση Κύπρου-Ισραήλ αποτελεί το απαραίτητο επόμενο βήμα, βάσει του ευρωπαϊκού πλαισίου, για την υλοποίηση του έργου, σε συνέχεια της ολοκλήρωσης των απαιτούμενων μελετών κόστους-οφέλους (CBA) και της πρότασης για τον διασυνοριακό επιμερισμό του κόστους (CBCA).
Κατά την εκπόνηση των μελετών πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη διαδικασία διαβούλευσης και ανταλλαγής στοιχείων με τους αρμόδιους φορείς των δύο χωρών, συμπεριλαμβανομένων των Υπουργείων Ενέργειας, του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου (ΔΣΜΚ) και του Διαχειριστή Συστήματος του Ισραήλ (NOGA). Στόχος ήταν να ληφθούν υπόψη οι πλέον πρόσφατες παραδοχές σχετικά με την εξέλιξη των ηλεκτρικών συστημάτων, της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, της διείσδυσης ΑΠΕ και των απαιτούμενων υποδομών.
Τα αποτελέσματα των μελετών επιβεβαιώνουν την οικονομική βιωσιμότητα του έργου σε όλες τις περιπτώσεις που αναλύθηκαν. Ειδικότερα, διαπιστώθηκε η σημαντική συνεισφορά του έργου στην ασφάλεια εφοδιασμού, στη διείσδυση ΑΠΕ και στην περαιτέρω ενοποίηση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου με το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Η υποβολή του αιτήματος επένδυσης αποτελεί προϋπόθεση για την έναρξη της διαδικασίας αξιολόγησης από τις αρμόδιες Ρυθμιστικές Αρχές Κύπρου και Ισραήλ, προκειμένου για τη λήψη κοινής απόφασης σχετικά με την κατανομή κόστους -ανάμεσα στις δύο χώρες- το οποίο θα ανακτηθεί μέσω των ρυθμιζόμενων εσόδων του έργου.
Ο ΑΔΜΗΕ, από την ανάληψη του ρόλου του Project Promoter, για το σύνολο του έργου, βρίσκεται σε συνεχή συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές, τους Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς και τους λοιπούς εμπλεκόμενους φορείς των υπό διασύνδεση χωρών, με στόχο την προώθηση των απαιτούμενων τεχνικών, ρυθμιστικών και χρηματοδοτικών ενεργειών.
Μετά τη συμφωνία των χωρών, θα ακολουθήσει η λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης (FID), η οποία θα σημάνει την έναρξη των διαδικασιών για τη χρηματοδότηση του έργου. Στόχος του ΑΔΜΗΕ είναι η προσέλκυση επιπλέον επενδυτών και για τη διασύνδεση μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ, όπως συνέβη και στο πρώτο σκέλος του έργου (διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου), με την είσοδο της Meridiam στο επενδυτικό σχήμα.
Ο GSI, που αποτελεί Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα έχει ονομαστική ικανότητα μεταφοράς 1.000 MW και θα αποτελείται από διπολικό σύστημα συνεχούς ρεύματος (HVDC) τάσης 500 kV. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το σημείο σύνδεσης του καλωδιακού συστήματος στην πλευρά της Κύπρου θα είναι ο Σταθμός Μετατροπής που θα αναπτυχθεί στην Κοφίνου ενώ στην πλευρά του Ισραήλ ο αντίστοιχος Σταθμός Μετατροπής θα κατασκευαστεί στην περιοχή της Hadera.
Το σκέλος της ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ θα έχει υπεράκτιο μήκος περίπου 324 χλμ., με το βάθος πόντισης να κυμαίνεται μεταξύ 2.200 και 2.400 μ. Η διασύνδεση θα παρέχει τη δυνατότητα αμφίδρομης μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, επιτρέποντας την αντιστροφή της κατεύθυνσης ροής ισχύος.
