Επτά χρόνια μετά την αποκάλυψη της δράσης του κατά συρροή δολοφόνου «Ορέστη» που συγκλόνισε την Κύπρο και οδήγησε στην παραίτηση του υπουργού Δικαιοσύνης και την παύση Αρχηγού Αστυνομίας, έπεσε η αυλαία στις πειθαρχικές διώξεις σε βάρος όλων των αστυνομικών στους οποίους καταλογίστηκαν ευθύνες, με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο, χωρίς μάλιστα να αρχίσει η εκδίκαση της υπόθεσης επί της ουσίας, αφού αυτή κατέρρευσε από τα προδικαστικά στάδια, ωστόσο είχε ήδη αποδυναμωθεί από προηγουμένως. Και αυτό διότι, στο «εδώλιο» βρέθηκαν στην ουσία αυτοί που εκτελούσαν οδηγίες, χωρίς η λίστα των κατηγορουμένων να περιλαμβάνει αυτούς που έδιναν οδηγίες ή είχαν τον τελευταίο λόγο στην διαχείριση των υποθέσεων, με την αλυσίδα να έφτανε στα ανώτατα δώματα της Αστυνομίας, χωρίς όμως να καταλογίζονται ευθύνες στα πορίσματα.
Συνοπτικά, αναφέρεται ότι οι δολοφονίες του κατά συρροή δολοφόνου αποκαλύφθηκαν το 2019. Ακολούθησε έρευνα από την ΑΑΔΙΠΑ με την εμπλοκή του προέδρου της, Ανδρέα Πασχαλίδη στον οποίο είχε αποταθεί ο τότε υπουργός Δικαιοσύνης Ιωνάς Νικολάου, έπειτα από την οποία οι ποινικοί ανακριτές εισηγήθηκαν ποινικές διώξεις. Ο τότε Γενικός Εισαγγελέας αποφάσισε όπως διωχθούν ποινικά δεκαπέντε μέλη της Αστυνομίας, με τον αριθμό αυτό να ήταν μειωμένος σε σχέση με την εισήγηση της ΑΑΔΙΠΑ αναφορικά με τα μέλη που θα έπρεπε να διωχθούν.
Περί τον Μάϊο του 2020 οι ποινικοί ανακριτές προχώρησαν σε γραπτές κατηγορίες αριθμού μελών της Αστυνομίας για ποινικά και πειθαρχικά αδικήματα. Ωστόσο, και προτού οι ποινικές υποθέσεις καταχωρηθούν στο Δικαστήριο για εκδίκαση τους, στις 14/06/2021 ο νέος Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας Σάββας Αγγελίδης, ανέτρεψε πλήρως τα δεδομένα, αφού έκρινε πως υπάρχει αδυναμία στοιχειοθέτησης διάπραξης των αδικημάτων και ως εκ τούτου, αποφασίστηκε να μην καταχωρισθούν ποινικές υποθέσεις για κανένα μέλος της Αστυνομίας αλλά να εξεταστεί το ενδεχόμενο πειθαρχικής δίωξης τους.
Ωστόσο, από το 2021, οπότε λήφθηκε η απόφαση για πειθαρχικές διώξεις, η πρώτη πειθαρχική δίκη ξεκίνησε - χωρίς στην ουσία να ξεκινά - τον Μάρτιο του 2023 και αυτή αφορούσε έξι μέλη του ΤΑΕ Λευκωσίας (σ.σ μειώθηκε ο αριθμός των πειθαρχικών διώξεων), ενώ σε ότι αφορά τους αστυνομικούς της Λάρνακας, τα κατηγορητήρια επιδόθηκαν τον Μάϊο του 2023.
Ο καταλογισμός των ευθυνών σε ότι αφορά τους χειρισμούς της Αστυνομίας στην περίπτωση των θυμάτων της Λάρνακας, σταμάτησαν μέχρι τον Αστυνομικό Διευθυντή και τον τότε υπεύθυνο του ΤΑΕ της Επαρχίας, ενώ σε ότι αφορά τα θύματα της Λευκωσίας, μέχρι τον τότε υπεύθυνο του ΤΑΕ Λευκωσίας. Ωστόσο, στη συνέχεια υπήρχαν διαφοροποιήσεις και από την λίστα των κατηγορουμένων αφαιρέθηκαν και άλλα πρόσωπα, με αποτέλεσμα να απομείνουν αστυνομικοί που είχαν είχαν εμπλοκή στην διερεύνηση των εξαφανίσεων.
Από την έναρξη της διαδικασίας, οι συνήγοροι υπεράσπισης των κατηγορουμένων ζήτησαν άμεση εκδίκαση της υπόθεσης, ζητώντας μάλιστα δημόσιες ακροάσεις, αφού στόχος τους ήταν αφενός να αποδείξουν την αθωότητα τους -όπως ήταν η θέση τους- και αφετέρου ότι αποτελούσαν εξιλαστήρια θύματα, θεωρώντας πως στο εδώλιο θα έπρεπε να βρίσκονταν ανώτατα στελέχη που είχαν την ευθύνη των χειρισμών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Νέα αναβολή στις πειθαρχικές για Μεταξά λόγω άδειας Β.Αρχηγού-Αποφασίζει η Επιτροπή για τα ζήτημα των κατηγορητηρίων
Κομβικής σημασίας το λάθος Μαυρομμάτη
Οι πειθαρχικές διώξεις ξεκίνησαν με αναβολές αλλά και με προδικαστικές ενστάσεις, αφού η πλευρά της Κατηγορούσας Αρχής δεν είχε παραδώσει στην ολότητα του το μαρτυρικό υλικό προς την υπεράσπιση, γεγονός που εμπόδιζε την έναρξη της διαδικασίας, ενώ το 2023 είχε τεθεί ζήτημα και με τα κατηγορητήρια. Και αυτό διότι, είχε τεθεί ζήτημα από την υπεράσπιση πως δεν συμβαδίζουν με τις πρόνοιες της Ποινικής δικονομίας και την σχετική νομολογία, αφού είχαν κατατεθεί έξι διαφορετικά (σ.σ στη μια υπόθεση) αντί ένα, από τη στιγμή που η διαδικασία είναι κοινή και οι αστυνομικοί συγκατηγορούμενοι.
Ωστόσο, ο Πειθαρχικός Εισαγγελέας, επικαλούμενος οδηγίες από τον τότε Βοηθό Αρχηγό, Χριστόφορο Μαυρομμάτη, ανέφερε στην Πειθαρχική Επιτροπή πως τα κατηγορητήρια δεν θα τροποποιηθούν και ότι ο ίδιος θεωρεί πως δεν υπάρχει οποιοδήποτε πρόβλημα, ενώ στην επόμενη ακροαματική διαδικασία επανήλθε και ανακοίνωσε πως με βάση γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα, ανακαλούνται οι διώξεις και δόθηκαν εκ νέου οδηγίες στον κ. Μαυρομμάτη, από τον τότε Υπαρχηγό Δημήτρη Δημητρίου, για κατάρτιση νέων κατηγορητηρίων.
Στις 23/04/2024, δηλαδή μετά από έξι μήνες, ο τότε Ανώτερος Αστυνόμος, Κωστάκης Αυγουστή, υπέγραψε νέο πειθαρχικό κατηγορητήριο, με νέο αριθμό υπόθεσης, αλλά με τους ίδιους πειθαρχικά διωκόμενους και τα ίδια γεγονότα ως το πρώτο πειθαρχικό κατηγορητήριο.
Ως εκ τούτου, η διαδικασία ξεκίνησε εκ νέου από την αρχή, ωστόσο το σημείο αυτό αποτέλεσε κομβικής σημασίας για την κατάρρευση των πειθαρχικών διώξεων. Και αυτό διότι, μετά την λανθασμένη διαχείριση από πλευράς Χριστόφορου Μαυρομμάτη και αφότου λήφθηκε εκ των υστέρων γνωμάτευση, καταχωρήθηκε εκ νέου η υπόθεση, με νέα κατηγορητήρια, με την υπεράσπιση να θέτει ζήτημα, αφενός γιατί η πειθαρχική διαδικασία, μεταξύ άλλων, υπερέβηκε το εύλογο της διάρκειας αυτής και αφετέρου ότι ήταν καταχρηστική.
Θέση με την οποία συμφώνησε η Επιτροπή, υπό νέα σύνθεση, η οποία κατέληξε στις 8 Ιουλίου 2026, σε απαλλαγή όλων των πειθαρχικά διωκόμενων μελών της Αστυνομίας. Μεταξύ άλλων, η Επιτροπή κατέληξε ομόφωνα ότι η πειθαρχική δίκη σε ένα κράτος δικαίου επιβάλλει στην Κατηγορούσα Αρχή, (σ.σ στην εδώ περίπτωση την Αστυνομία Κύπρου) την υποχρέωση, να διεξάγει την πειθαρχική δίκη εντός εύλογου χρόνου.
Σε ό,τι αφορά την δεύτερη πειθαρχική δίκη, αυτή άρχισε στις 29/04/2025, δηλαδή ένα χρόνο μεταγενέστερα υπογραφής του πειθαρχικού κατηγορητηρίου, και η οποία επίσης περατώθηκε στις 8 Ιουλίου 2026 και συγκεκριμένα την 14η εμφάνιση ενώπιον της Επιτροπής. Και αυτό διότι, αρκετές συνεδρίες αναλώθηκαν στο να παραδοθεί το μαρτυρικό υλικό το οποίο ουδέποτε δόθηκε στην ολότητα του στην υπεράσπιση των πειθαρχικά διωκόμενων μελών της Αστυνομίας από την έναρξη της διαδικασίας και εν συνεχεία δεν είχε δοθεί μέχρι και την 8/07/2026, στην διαδικασία της άλλης πειθαρχικής δίκης.
Επιβεβαιωτικό αυτής της συμπεριφοράς της Αστυνομίας, ως Κατηγορούσα Αρχή, σε σχέση με το μαρτυρικό υλικό είναι το γεγονός ότι εκκρεμούσε ενώπιον της τελευταίας πειθαρχικής Επιτροπής, μεταξύ άλλων, σχετικό αίτημα για παράδοση αντιγράφου αυτούσιου φάκελου που διερευνήθηκε συγκεκριμένη περίπτωση ελλείποντος προσώπου, και ο οποίος αυθεντικός φάκελος βρίσκεται μέχρι και σήμερα στην κατοχή της ΑΑΔΙΠΑ.
Η σύνθεση της Πειθαρχικής Επιτροπής απαρτιζόταν από τους Ανώτερο Αστυνόμο Χρίστο Μούη ως Προέδρο, Δικηγόρο της Δημοκρατίας Ά Ζωή Κυριακίδου ως μέλος και Δικηγόρο της Δημοκρατίας Σοφοκλή Καρασαμάνη ως μέλος. Την Αστυνομία εκπροσώπησε ο Υπαστυνόμος Κυριάκος Καούλλας. Τους αρχικά έξι και στην συνέχεια πέντε πειθαρχικά διωκόμενους εκπροσώπησαν οι δικηγόροι: Δημήτρης Απαισιώτης, Μαρίνος Καούλλας, Αγαθοκλής Κορέλλης, Αντρέας Αντρέου, Δώρος Κακουλλής και Μόδεστος Πογιατζής.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Και… φτου ξανά από την αρχή πειθαρχικές για Μεταξά-Ανακλήθηκαν έξι διώξεις, αναμονή για νέα καταχώρηση
Καταχώρηση αγωγής κατά ΚΔ
Ενόψει της απαλλαγής των μελών της Αστυνομίας, από νομικής πλευράς, τα μέλη που απαλλάχθηκαν έχουν πλέον το δικαίωμα να προσφύγουν στην Δικαιοσύνη για αποζημιώσεις, επικαλούμενα τα λάθη και τις παραλείψεις της Αστυνομίας, την ταλαιπωρία που υπέστησαν για έξι χρόνια και τα δικηγορικά τους έξοδα, αφού η κατάληξη ήταν να απαλλαγούν των κατηγοριών προτού αρχίσει η πειθαρχική δίκη στην ουσία της.
Κληθείς να τοποθετηθεί επί των εξελίξεων ο εκ των δικηγόρων, Δημήτρης Απαισιώτης, ανέφερε ότι «η εισήγηση μου προς το νομικό τμήμα της Αστυνομίας που χειρίζεται τις πειθαρχικές υποθέσεις, είναι να υιοθετήσει ένα Αγγλικό απόφθεγμα για τους ξυλουργούς, «measure twice and cut once». Σε δική μου μετάφραση τόσο κυριολεκτικά όσο και μεταφορικά. Κυριολεκτικά, καλό είναι να ελέγχει κανείς προσεκτικά τις μετρήσεις του για να διασφαλίσει την ακρίβεια πριν κόψει ένα κομμάτι ξύλο, διαφορετικά, ίσως χρειαστεί να το κόψει ξανά, σπαταλώντας χρόνο και υλικό. Μεταφορικά, σχεδιάστε και προετοιμαστείτε προσεκτικά και διεξοδικά προτού αναλάβετε δράση».
Ανέφερε περαιτέρω πως η απόφαση έγερσης πειθαρχικής δίκης εναντίον μέλους της Αστυνομίας πρέπει να γίνεται με περίσκεψη, λέγοντας πως «ένας παράγοντας που λαμβάνεται πολύ σοβαρά υπόψη ως προς το αν θα προχωρήσει μια πειθαρχική έρευνα σε δίκη, είναι τα πραγματικά γεγονότα και όχι κατ΄ ανάγκη το αποτέλεσμα αυτών. Το μέλος της Αστυνομίας διαπράττει πειθαρχικό παράπτωμα όταν προβεί σε υπαίτια πράξη ή παράλειψη που παραβιάζει τα υπηρεσιακά ή επαγγελματικά καθήκοντα του. Ως εκ των πιο πάνω προτού ληφθεί η απόφαση από την ηγεσία της Αστυνομίας, για διεξαγωγή πειθαρχικής δίκης, καλό θα είναι η ίδια η Αστυνομία να προστατεύσει τα μέλη της, από εκείνες τις καταγγελίες εναντίον τους οι οποίες δεν μπορούν να αποδειχθούν και να αντέξουν την βάσανο της δίκης. Μην νίπτεται τας χείρας σας και να αφήνεται την πειθαρχική Επιτροπή να βγάλει τα κάρβουνα από την φωτιά σε ένα χρονικό σημείο που ήδη το μέλος της Αστυνομίας θεωρεί ότι έχει ήδη τιμωρηθεί αναίτια».
Ο κ. Απαισιώτης, τόνισε επίσης, πως «το δικαίωμα του δικάζεσθε εντός εύλογου χρόνου διασφαλίζεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος και το άρθρο 6(1) της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Θεμελιωδών Ελευθεριών. Η σχετική διασφάλιση σκοπό έχει να υπογραμμίσει την σπουδαιότητα απονομής της δικαιοσύνης χωρίς καθυστερήσεις οι οποίες δυνατόν να θέτουν σε κίνδυνο την αποτελεσματικότητα και αξιοπιστία της (Η. ν. France [1990] 12 E.H.R.R. 74)».
Καταληκτικά ανέφερε πως για την παρούσα περίπτωση ήδη δόθηκαν οδηγίες για καταχώρηση αγωγής εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας για την ταλαιπωρία που υπέστηκε μέλος αυτής, το οποίο ήταν κατηγορούμενος στις πειθαρχικές δίκες και ζητήθηκε και η παράδοση των πρακτικών των δυο διαδικασιών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Σε φιάσκο εξελίσσεται η εκ των πειθαρχικών για την υπόθεση Μεταξά-Γνωμάτευση για ανάκληση τις δίκης
