Σε μια καινοτόμα διαδικασία προχωρά το Υπουργείο Γεωργίας, το οποίο δημιουργεί σήμα πιστοποίησης ποιότητας για γεωργοκτηνοτροφικά προϊόντα κυπριακής παραγωγής που θα μπορούν μέσα από διαδικασίες που θα ακολουθήσουν να λάβουν από ένα μέχρι τρία αστέρια ποιότητας, τα οποία θα ενημερώνουν τον καταναλωτή για την επιλογή ποιοτικών προϊόντων.
Η σήμανση, θα εμφανίζεται πάνω σε προϊόντα τα οποία έχουν συσκευαστεί πριν την πώλησή τους, σε μορφή QR code και θα επιτρέπει, με μια απλή σάρωση, την άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες που θα αποδεικνύουν ότι το προϊόν πληροί συγκεκριμένα κριτήρια που σχετίζονται με τη διαδικασίας παραγωγής, την τυποποίηση ή και τη μεταποίησή τους.
Το πρόγραμμα, που αποτελεί πρωτοβουλία της υπουργού Γεωργίας, Μαρίας Παναγιώτου, στοχεύει όπως με τη χρήση QR Code πάνω στη συσκευασία, το οποίο συνοδεύεται από Αριθμό Μητρώου εγγραφής του Φορέα Αξιολόγησης Συμμόρφωσης και αστέρια αξιολόγησης, να προσφέρει διαφάνεια προς τον καταναλωτή και ενίσχυση εμπιστοσύνης σε θέματα ασφάλειας, ποιότητας και περιβαλλοντικής συνείδησης.
Ουσιαστικά, όσοι ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στο Εθνικό Σύστημα Πιστοποίησης Ποιότητας, θα έχουν τη δυνατότητα να τοποθετήσουν στις συσκευασίες τους τα αστέρια πορτοκαλί, πράσινου και κίτρινου χρώματος ή ακόμα και τα τρία, αναλόγως των επιπρόσθετων κριτηρίων που θα εντάξουν στην παραγωγή τους, τα οποία δεν προκαθορίζονται, αλλά θα αναδειχθούν μέσα από διαβούλευση που θα προκύψει.
Μιλώντας στον REPORTER, η Ανώτερη Λειτουργός Επιθεώρησης Προϊόντων και Προϊστάμενη του Κλάδου Φυτοϋγείας και Εμπορικών Προδιαγραφών στο Τμήμα Γεωργίας, Άνθεμις Μελιφρονίδου Παντελίδου, ανέφερε ότι «έχουμε τρία αστέρια. Το πορτοκαλί, το κίτρινο και το πράσινο. Το πορτοκαλί αφορά για κριτήρια και προϋποθέσεις που θα πρέπει να πληροί το συγκεκριμένο προϊόν που θα επιλέξουμε, είτε αυτό είναι ντομάτα, φράουλα, κοτόπουλο, κρασί και λοιπά, πάντοτε κυπριακής παραγωγής».
Σημείωσε πως είναι τα κριτήρια που πρέπει να πληρούν για θέματα ασφάλειας τροφίμων και δημόσιας υγείας. «Είναι πολύ σημαντικό να αντιληφθούμε ότι είναι πέραν αυτών που προνοούνται από τις εν ισχύ ενωσιακές νομοθεσίες. Δεν είναι ένα κριτήριο που θα μου πεις ότι εφαρμόζω την "Χ" διαδικασία γιατί είναι νομική υποχρέωση του».
Σε ό,τι αφορά στο πράσινο αστέρι, «είναι το περιβαλλοντικό αποτύπωμα μιας εγκατάστασης μονάδας παραγωγής και είναι κριτήρια που θα επιλέξει πέραν από τις νομικές του υποχρεώσεις και το περιβάλλον, ενώ το κίτρινο είναι για θέματα ποιότητας, που αφορούν πέραν αυτών που προνοούνται από τις ενωσιακές νομοθεσίες».
Δίδοντας περαιτέρω διευκρινίσεις, εξήγησε πως «υπάρχουν κάποια εθελοντικά πρότυπα που κατευθύνουν κάποιο παραγωγό ή κάποια μονάδα επιχείρησης, για το πώς θα αντιμετωπίσει ορισμένα θέματα για την ασφάλεια και υγεία, για το περιβάλλον και κάποια άλλα πρότυπα για την ποιότητα. Μπορεί να επιλέξει να περιλάβει στο σχήμα που θέλει να προωθήσει για το συγκεκριμένο προϊόν».
Όπως είπε, «υπάρχουν και άλλες επιλογές που αφορούν την ποιότητα του νερού για θέματα ασφάλειας. Υπάρχουν κανόνες καλής γεωργικής και υγιεινής πρακτικής, που είναι και αυτή εθελοντική. Άρα, αν έρθει και πει κάποιος ότι θα κάνει αναλύσεις για μικροβιακούς ελέγχους κάθε μήνα ή κάθε δύο μήνες που δεν είναι νομική του υποχρέωση, αμέσως βρήκε ένα κριτήριο για θέματα ασφάλειας. Υπάρχουν πολλά τέτοια παραδείγματα που κάποιος πρέπει να σκεφτεί, όπως είναι η χρήση προστατευτικών προϊόντων ή τη μή χρήση αυτών ή τη διαφορετική χρήση τους, όπως των λιπασμάτων ή άλλων υλικών που θα χρησιμοποιήσει. Στην τυποποίηση του με τα πρωτόκολλα απολύμανσης. Αν θέλει να βάλει τους παραγωγούς να κάνει απολυμάνσεις, μπορεί να το κάνει».
Επισήμανε εξάλλου ότι «δεν θέλουμε εμείς ως Τμήμα Γεωργίας να προκαθορίσουμε κριτήρια ή να επιβάλουμε συγκεκριμένες υποχρεώσεις στον παραγωγό, θέλουμε να προκύψουν από τους ίδιους, μετά από διαβούλευση. Ούτε αριθμητικά κριτήρια έχουν τεθεί, διότι οι ίδιοι μπορεί να σκεφτούν».
Σημείωσε παράλληλα πως «είναι εθελοντικού χαρακτήρα, αλλά εφόσον εγκριθεί πρέπει να τηρεί αυτά που δεσμεύτηκε και θα τυγχάνει ελέγχου για το συγκεκριμένο σχήμα για το αν το εφαρμόζει ορθά. Εάν δεν το εφαρμόζει ορθά, δεν θα του επιτρέπεται η χρήση».
Όπως είπε, «ένα προϊόν μπορεί να έχει και τα τρία αστέρια. Αν αποφασίσουν οι παραγωγοί, οι ομάδες τους ή οργανωμένα σύνολα ότι υπάρχουν κριτήρια που μπορούν να μπουν και στις τρεις θεματολογίες, βεβαίως. Εμείς θέλουμε να προωθούμε προϊόντα που εμπίπτουν κάτω και από τις τρεις θεματολογίες. Μόνο τότε υπάρχει η υπεροχή της ποιότητας σε ένα προϊόν. Είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα, εάν δεν μας φέρουν κριτήρια για κάποια θεματολογία, δεν μπορεί να προκύψει κάτι στο παρόν στάδιο και μπορεί να επιλέξει για ένα προϊόν να έχει δύο αστέρια ή και ένα και στη συνέχεια να προσθέσει κάποια στοιχεία, ώστε να λάβει τα υπόλοιπα αστέρια».
Για το QR code εξήγησε ότι «θα υπάρχει φωτογραφικό υλικό, πώς είναι η παρουσίασή του, μπορεί να είναι από την παραγωγική διαδικασία, άλλος μπορεί να θέλει να δημιουργήσει βίντεο. Όταν σκανάρω το προϊόν, ο σκοπός είναι να δω γιατί εκείνο το προϊόν είναι καλύτερο από ένα άλλο που δεν διαθέτει σήμα. Άρα δεν θέλω να δω μια συνιθισμένη διαδικασία».
Σημειώνεται ότι η σήμανση αναμένεται να ενισχύσει τη θέση του Κύπριου παραγωγού στην αγροδιατροφική αλυσίδα, αναγνωρίζοντας τις προσπάθειες συμμόρφωσης με υψηλά πρότυπα ποιότητας, ασφάλειας τροφίμων και περιβαλλοντικής βιωσιμότητας.
Εξάλλου προβλέπεται προώθηση και στήριξη συστημάτων ποιότητας με τον προϋπολογισμό να αγγίζει τα τρία εκατομμύρια ευρώ, με τα οποία θα καλύπτονται τα έξοδα πιστοποίησης γεωργών και ομάδων παραγωγών που είναι συμμετέχοντες στα συστήματα ποιότητας/πιστοποίησης που αφορούν γεωργικά προϊόντα, βαμβάκι ή τρόφιμα, καθώς και πρόσθετες δαπάνες των γεωργών και κτηνοτρόφων που συμμετέχουν στο Εθνικό Σύστημα Πιστοποίησης Ποιότητας.
Παράλληλα, να παρέχεται ετήσια ενίσχυση ανά γεωργική εκμετάλλευση ή μεταποιητική μονάδα, η οποία να καλύπτει το κόστος πιστοποίησης για τη συμμετοχή στο Εθνικό Σύστημα Πιστοποίησης Ποιότητας, αυτό να υπολογίζεται μέχρι του ποσού των €3.000 ετήσια, βάσει της προσκόμισης των σχετικών αποδεικτικών στοιχείων από τον οργανισμό πιστοποίησης και πρόσθετο ποσό ύψους €300 ετησίως, το οποίο να παρέχεται σε όλες τις συμμετέχουσες γεωργικές εκμεταλλεύσεις ή μεταποιητικές μονάδες για την κάλυψη των εξόδων που προκύπτουν από τη συμμετοχή τους στο Σύστημα (π.χ. διοικητικά έξοδα, τήρηση αρχείων και προετοιμασία δικαιολογητικών).
Επιπρόσθετα, οι συμμετέχοντες στη Δράση θα έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν σημαντική μοριοδότηση στο πλαίσιο των επενδυτικών παρεμβάσεων που αφορούν την προσαρμογή, την αναβάθμιση ή τον εκσυγχρονισμό των εκμεταλλεύσεων ή των μονάδων τους.
Μια δεύτερη δράση, αφορά στήριξη της προώθησης των συστημάτων ποιότητας με δραστηριότητες ενημέρωσης και προώθησης, οι οποίες είναι σχεδιασμένες να ωθήσουν τον καταναλωτή στην αγορά γεωργικών προϊόντων ή τροφίμων που καλύπτονται από κοινοτικά και εθνικά συστήματα ποιότητας. Η στήριξη περιορίζεται στο 70% του επιλέξιμου κόστους της δράσης, με μέγιστο ύψος επιδότησης τα 100,000 Ευρώ ανά δικαιούχο (Ομάδες γεωργών) ανά τριετία.
