Ένα κόμμα με φίλους και υποστηρικτές στα πρόθυρα νευρικού κλονισμού. Σε αυτή την φράση θα μπορούσε να αποτυπωθεί η κατάσταση και η εικόνα που εκπέμπει η ΕΔΕΚ, περίπου ένα δεκαήμερο μετά το έκτακτο παγκύπριο συνέδριο της 5ης Ιουλίου, όπου παρά τις εντάσεις και τις σφοδρές αντιπαραθέσεις που έλαβαν χώρα, διαφάνηκε αν μη τι άλλο να μπαίνει το νερό στ’ αυλάκι για μια νέα πορεία που θα μπορούσε ενδεχομένως να οδηγήσει σε αποσυμπίεση και σταδιακή έξοδο του κόμματος από την ατέλειωτη εσωστρέφεια των τελευταίων πολλών χρόνων.
Η επόμενη μέρα του συνεδρίου ωστόσο, ήρθε να διαψεύσει πανηγυρικά τις όποιες προσδοκίες δημιουργήθηκαν, με την αιφνιδιαστική παραίτηση του προέδρου του κόμματος Νίκου Αναστασίου την περασμένη Τρίτη, να αντανακλά με απόλυτη ευκρίνεια το εκρηκτικό κλίμα και το γεγονός ότι η ΕΔΕΚ εξακολουθεί να διαγραφεί την αυτοκαταστροφική διαδρομή που την οδήγησε στο εκλογικό καναβάτσο της 24ης Μαΐου.
Με τις αποφάσεις του παγκύπριου συνεδρίου, μεταξύ των οποίων και η σύσταση επιτροπής συνεδρίων και εξυγίανσης μητρώου μελών, να κρίνονται από το Πολιτικό Γραφείο του κινήματος ως αντικαταστατικές, η ΕΔΕΚ ανακοίνωσε προχθές Τετάρτη την επί της ουσίας ακύρωση της επιτροπής, δίνοντας μάλιστα στην δημοσιότητα το επίσημο πρακτικό του έκτακτου παγκύπριου συνεδρίου, υπογεγραμμένο από τον Νίκο Αναστασίου και τα υπόλοιπα μέλη της ηγεσίας.
«Το Πολιτικό Γραφείο και η Κεντρική Επιτροπή, ως τα μοναδικά αρμόδια όργανα, θα προχωρήσουν στην υλοποίηση των αποφάσεων του έκτακτου παγκύπριου συνεδρίου της 5ης Ιουλίου 2026», τόνιζε μεταξύ άλλων στην ανακοίνωσή της η ΕΔΕΚ, για να έρθει χθες η απάντηση της επιτροπής και δη των τεσσάρων πλέον μελών της, έπειτα από την παραίτηση του προέδρου του κόμματος που είχε τεθεί και ως επικεφαλής της.
Σε ανακοίνωση που εξέδωσαν Διομήδης Διομήδους, Μιχάλης Κουταλιανός, Παύλος Μιχαήλ και Νίκος Νικολαΐδης, δηλαδή τα εναπομείναντα μέλη της επιτροπής, ξεκαθάριζαν πως θα συνεχίσει το έργο της βάσει των συγκεκριμένων εντολών που έλαβε από το έκτακτο συνέδριο, με πλήρη αφοσίωση στους θεσμούς, την διαφάνεια και τις δημοκρατίες διαδικασίες.
Στο πλαίσιο αυτό, τα μέλη της επιτροπής χαρακτήριζαν ως δεδομένο ότι το έκτακτο συνέδριο καθόρισε με σαφήνεια τους όρους εντολής της επιτροπής, οι οποίοι, όπως υποστηρίζουν, ήταν:
Πρώτο, ο συντονισμός της πορείας προς τα δύο επερχόμενα συνέδρια, καταστατικό και τακτικό εκλογικό.
Δεύτερο, η εξυγίανση του μητρώου μελών στη βάση της απόφασης του συνεδρίου για άρση των διαγραφών.
Την ίδια ώρα, με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το μέλος της Επιτροπής Νίκος Νικολαΐδης, εξαπέλυε μετωπική επίθεση κατά της γνωστής, κατά την έκφρασή του ηγετικής ομάδας, καλώντας τα μέλη του κόμματος να διερωτηθούν για τα εξής:
- Ποιοι και γιατί ανησυχούν από τυχόν υλοποίηση των αποφάσεων του συνεδρίου;
- Ποιοι και γιατί ανησυχούν για τυχόν εξυγίανση του μητρώου μελών και επιστροφή των κατά χιλιάδες διαγραφέντων από τα μητρώα του κόμματος;
- Ποιοι και γιατί ανησυχούν από τυχόν εξυγίανση του καταστατικού του κόμματος;
- Ποιοι και γιατί ανησυχούν από τυχόν διενέργεια οικονομικού ελέγχου;
- Ποιοι θέλουν το κόμμα να παραμείνει καθηλωμένο και γιατί;
Δεδομένης της απόφασης της ΕΔΕΚ να προσδώσει στο Πολιτικό Γραφείο και στην Κεντρική Επιτροπή, ως τα μοναδικά όπως υπογράμμιζε στην ανακοίνωσή της αρμόδια όργανα, την ευθύνη υλοποίησης των αποφάσεων του έκτακτου συνεδρίου, αλλά ταυτοχρόνως και της σαφούς θέσης της επιτροπής ότι θα συνεχίσει το έργο της, γίνεται προφανές στον δρόμο για το καταστατικό και εκλογικό συνέδριο θα τρέχουν δύο παράλληλες ΕΔΕΚ.
Με το ερώτημα που αναφύεται να έγκειται στο πώς θα προχωρήσουν οι διαδικασίες, από την στιγμή που συλλογικά όργανα από την μια (σ.σ. Πολιτικό Γραφείο και Κεντρική Επιτροπή) και η τετραμελής επιτροπή από την άλλη, θα βρίσκονται ουσιαστικά στον ίδιο δρόμο, αλλά πορευόμενες προφανώς σε διαφορετικές κατευθύνσεις. Δηλαδή, σε μια στρεβλή και σφύζουσα από πολιτική παραδοξότητα κατάσταση, που μόνο σε περαιτέρω αδιέξοδα θα μπορούσε να οδηγήσει το κόμμα.
«Η βάση του κόμματος δεν θα επιτρέψει εκτροπή από τις δημοκρατικές διαδικασίες και θα απαιτήσει σεβασμό προς τις αποφάσεις του συνεδρίου και προς το καταστατικό της ΕΔΕΚ», ήταν η λακωνική τοποθέτηση του μέλους της επιτροπής Νίκου Νικολαΐδη, ερωτηθείς ακριβώς από τον REPORTER για το πώς δύναται να οδηγηθεί το κίνημα στα συνέδρια με δύο διαφορετικές προς τον σκοπό αυτό διαδικασίες να τρέχουν ταυτόχρονα.
Πρόθεση των μελών της επιτροπής, όπως πληροφορούμαστε, είναι στο πλαίσιο της απόφασης για συνέχιση του έργου της, να προβαίνουν σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες λήψης των απαραίτητων για την διεκπεραίωση των όρων εντολής της στοιχείων (σ.σ. όπως για παράδειγμα τα μητρώα), και εκεί και όπου συναντούν άρνηση από την ηγεσία του κόμματος, να το καταγγέλλουν δημόσια.
Η πρόταση εννέα σημείων από τον Σοφοκλή Σοφοκλέους
Με την ΕΔΕΚ, όπως και από τις εξελίξεις των τελευταίων ημερών προκύπτει, όχι να βρίσκεται απλώς στο σημείο μηδέν, αλλά πέραν από αυτό, μια πρόταση που ο πρώην αντιπρόεδρος του κόμματος Σοφοκλής Σοφοκλέους από τον Σεπτέμβριο του 2024 είχε καταθέσει και την οποία επανέφερε μιλώντας στο έκτακτο παγκύπριο συνέδριο της 5ης Ιουλίου, δείχνει ως η πλέον ρεαλιστική προσέγγιση για να μπορέσει ίσως το κόμμα να εξέλθει από τα αδιέξοδα στα οποία έχει οδηγηθεί και διατηρηθεί ζωντανό στην πολιτική σκηνή του τόπου.
Ο Σοφοκλής Σοφοκλέους προτείνει συγκριμένα:
Πρώτο: Της επανίδρυση της ΕΔΕΚ χωρίς αυτό να σημαίνει διάλυση αλλά εκσυγχρονισμό του κόμματος – με άμεση προκήρυξη εκλογών για νέα ηγεσία και των μελών των συλλογικών οργάνων-, κατ’ ανάλογο τρόπο παραδειγμάτων όπως τους Νewlabour του Tony Blair την δεκαετία του 1990, της επανίδρυσης του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Ιταλίας το 1991, της μετεξέλιξης του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Σουηδίας που έχοντας ιδρυθεί το 1889 μετεξελίχθηκε σε ένα σύγχρονο εργατικό κόμμα, καθώς και του Γαλλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος του Francoise Mitteran.
Δεύτερο: Την ακύρωση όλων των διαγραφών και την κομματική αμνηστία με καθαρή συνεδριακή απόφαση που να επιβεβαιώσει την επιστροφή όλων όσοι το επιθυμούν στο κόμμα.
Τρίτο: Την πλήρη και με διαφανή διαδικασία, με δημόσια ανάρτηση παρουσίασης, οικονομικά ελεγμένων λογαριασμών του κόμματος, ώστε οι αχρείαστες συζητήσεις και οι σκιές να τελειώσουν οριστικά.
Τέταρτο: Την επικαιροποίηση του καταλόγου των μελών του κόμματος με την επανεγγραφή/εγγραφή μελών, ώστε να κλείσει ο κύκλος των συζητήσεων, των εντάσεων και κυρίως των αμφισβητήσεων για το μητρώο μελών που σε αυτά περιλαμβάνονται «μέλη» μιας χρήσης».
Πέμπτο: Την πραγματοποίηση καταστατικού συνεδρίου, με τις τροποποιήσεις που θα γίνουν να στοχεύουν σε άνοιγμα του κόμματος στην κοινωνία και στην βάση, καθώς και σε ένα καταστατικό που να υπηρετεί τις σύγχρονες ανάγκες ενός σοσιαλιστικού κόμματος, δίδοντας ευκαιρία στα μέλη να έχουν τον πρώτο και τον κυρίαρχο ρόλο.
Έκτο: Την διενέργεια ιδεολογικού συνεδρίου που να επιβεβαιώσει την «πατριωτική αγωνιστική γραμμή του κόμματος» και να αναδείξει την σοσιαλδημοκρατία ως την κυρίαρχη έκφραση του κινήματος, διεκδικώντας την επανασύνδεση του με τους μη προνομιούχους αυτού του τόπου.
Έβδομο: Σχεδιασμό με ορίζοντα πενταετίας που να περιλαμβάνει τις προτεραιότητες και τους στόχους του κινήματος για τις επερχόμενες προεδρικές εκλογές, τις ευρωεκλογές, τις δημοτικές εκλογές με στόχο με την ολοκλήρωση της πενταετίας η ΕΔΕΚ να έχει ουσιαστικό και ρυθμιστικό ρόλο στη Βουλή.
Όγδοο: Τον οικονομικό σχεδιασμό με στόχο την οικονομική αυτοδυναμία του κόμματος λαμβάνοντας υπόψη ότι για πέντε χρόνια το κράτος δεν θα ενισχύει οικονομικά το κίνημα (σ.σ. κρατική χορηγία την οποία ως γνωστό δεν λαμβάνουν τα μη κοινοβουλευτικά κόμματα).
Έννατο: Την ανάληψη πρωτοβουλιών με στόχο την διερεύνηση της πιθανότητας δημιουργίας τρίτου πόλου, δηλαδή του ενδιάμεσου χώρου, με κάτι τέτοιο να γίνεται όμως υπό το πρίσμα της αντίκρισης μιας τέτοιας προσπάθειας υπό το πρίσμα της αποδοχής πως αποτελεί πολιτική ανάγκη για τον τόπο και να μην είναι μια επικοινωνιακή στρατηγική που θα έχει ως αποτέλεσμα την επανάληψη του ναυαγίου προηγούμενων πρωτοβουλιών.
Σύμφωνα με τον Σοφοκλή Σοφοκλέους, η προσπάθεια πρέπει να έχει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:
- Την δημιουργία του ενδιάμεσου χώρου με σαφή προσανατολισμό και ιδεολογία την σοσιαλδημοκρατία και την πατριωτική στάση στην διαχείριση του κυπριακού.
- Τον αποκλεισμό μιας προσπάθειας πιθανόν απορρόφησης και ηγεμονίας του οποιουδήποτε κόμματος που υιοθετεί πραγματικά αυτή την πολιτική πρόταση
- Σε περίπτωση έναρξης ενός τέτοιου διαλόγου, να έχει περιορισμένο χρονικό ορίζοντα.
«Ζούμε εντός του κόμματος μια πολιτική ‘’Βαβέλ’’»
Αξίζει να σημειωθεί πως στην τοποθέτησή του κατά το έκτακτο παγκύπριο συνέδριο, ο Σοφοκλής Σοφοκλέους σκιαγράφησε με τον πλέον παραστατικό τρόπο την εικόνα σήμερα στην ΕΔΕΚ, προβαίνοντας στην χαρακτηριστική αναφορά πως «ζούμε εντός του κόμματος μια πολιτική ‘’Βαβέλ’’».
«Επανέρχεται το αιώνιο ερώτημα ‘’τοις πταίει’’, που εκτιμώ ότι εάν πραγματικά επιθυμούμε δίκαιη κρίση δεν μπορεί εύκολα να απαντηθεί. Όχι από ευθυνοφοβία αλλά γιατί ζούμε εντός του κόμματος μια πολιτική ‘’Βαβέλ’’», ανέφερε, για να υποδείξει πως οι σημερινοί επικριτές του τέως προέδρου του κινήματος ήταν για πολλά χρόνια τα ίδια πρόσωπα που ήταν δίπλα του, τον υπερασπίστηκαν, τον στήριξαν και μαζί σχεδίασαν την πορεία ανάληψης της προεδρίας.
«Αυτή είναι η αλήθεια», τόνισε, για να προσθέσει πως άλλοι στήριξαν τις «λεγόμενες συλλογικές αποφάσεις των οργάνων που μέσα από συγκεκριμένες αποφάσεις δημιουργήθηκαν εντάσεις, συγκρούσεις αλλά ακόμη και διαγραφές».
Υπογραμμίζοντας πως αυτή είναι η ώρα της υπέρβασης από όλους και της υπερίσχυσης της συναγωνιστικότητας και της ανεκτικότητας, ο κ. Σοφοκλέους διαμήνυσε πως η ακύρωση όλων των διαγραφών, η κομματική αμνηστία, κατά την έκφρασή του, είναι η μόνη λύση που δίδει την προοπτική επιβίωσης του κόμματος.
«Το δίκαιο της ‘’ανάγκης’’», επισήμανε, «υπερισχύει σε τέτοιες κρίσιμες στιγμές των ‘’νεκρών’’ καταστατικών προνοιών, γιατί όταν δεν έχεις κόμμα, δεν έχει καμία αξία καμιά καταστατική πρόνοια».
