Την ψηφιακή έκθεση που προσφέρει εικονική περιήγηση σε μαρτυρίες και ντοκουμέντα που αφορούν τα τραγικά γεγονότα του προδοτικού πραξικοπήματος και της τουρκικής εισβολής του 1974, παρουσίασε η Πρόεδρος της Βουλής, Αννίτα Δημητρίου, την Τετάρτη, 15 Ιουλίου 2026, σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στην Βουλή των Αντιπροσώπων, αμέσως μετά την επετειακή συνεδρίαση της Ολομέλειας, για την καταδίκη του δίδυμου εγκλήματος του πραξικοπήματος και της εισβολής.
Όπως εξήγησε η Πρόεδρος της Βουλής κατά τον χαιρετισμό της στην εκδήλωση, η εικονική περιήγηση που παρουσιάστηκε βασίστηκε στην επετειακή έκθεση «Κύπρος 1974: Η μνήμη είναι η μόνη πατρίδα των ανθρώπων», που ετοίμασε η Βουλή των Αντιπροσώπων σε συνεργασία με το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και την Δημοκρατία το 2024, στο πλαίσιο της συμπλήρωσης 50 χρόνων από το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή του 1974.
«Ο στόχος μας δεν ήταν απλά να παρουσιάσουμε κάποια ιστορικά τεκμήρια, αλλά να δημιουργήσουμε έναν χώρο όπου η ιστορική τεκμηρίωση θα συναντούσε την προσωπική μαρτυρία και οι νεότεροι θα είχαν την ευκαιρία να προσεγγίσουν τα γεγονότα μέσα από αυθεντικές πηγές», ανέφερε η κ. Δημητρίου, σημειώνοντας ότι η ανταπόκριση του κοινού ανέδειξε το γεγονός ότι «η κοινωνία μας αναζητά τρόπους να κατανοήσει βαθύτερα τη σύγχρονη ιστορία της Κύπρου να την μεταδώσει και να την κρατήσει ζωντανή».
Στο πλαίσιο αυτό, αποφασίστηκε να δοθεί συνέχεια στην έκθεση, με αξιοποίηση της τεχνολογίας και των πολυμέσων, σε συνεργασία με την επιστημονική ομάδα του Ινστιτούτου Κύπρου. Η Πρόεδρος της Βουλής σημείωσε ότι η εικονική περιήγηση, που θα είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα της Βουλής των Αντιπροσώπων, «δεν αποτελεί απλώς μια ψηφιακή αποτύπωση της έκθεσης, αλλά φυσική εξέλιξη μιας κοινοβουλευτικής πρωτοβουλίας σε επίπεδο ιστορικής τεκμηρίωσης».
Η κ. Δημητρίου έκανε ιδιαίτερη αναφορά κατά τον χαιρετισμό της στη σημασία της διαφύλαξη της μνήμη, καθώς και στο μέγεθος της ευθύνης όσον αφορά την παράδοση αυτής της μνήμης στις επόμενες γενιές.
«Η γνώση της ιστορίας δεν είναι άσκηση μνήμης, αλλά θεμέλιο πάνω στο οποίο οικοδομούνται η εθνική αυτογνωσία, η υπευθυνότητα και η καλλιέργεια των αξιών της ελευθερίας και της δικαιοσύνης», είπε, εξηγώντας ότι το Κοινοβούλιο επεδίωξε να δημιουργήσει «όλες εκείνες τις προϋποθέσεις ώστε η ιστορία να παραμείνει ζωντανή, τεκμηριωμένη και προσβάσιμη, όχι ως ένα σύνολο γεγονότων που ανακαλούνται επετειακά, αλλά και ως μια διαρκής παρακαταθήκη γνώσης, προβληματισμού και ευθύνης».
Ο στόχος αυτός, όπως εξήγησε η κ. Δημητρίου, επιτεύχθηκε μέσα από την εξαιρετική συνεργασία με στο Ινστιτούτο Κύπρου και την αξιοποίηση σύγχρονων ψηφιακών τεχνολογιών, εκφράζοντας στο πλαίσιο αυτό ιδιαίτερες ευχαριστίες στον Πρόεδρο του Ινστιτούτου Κύπρου, Σταύρο Μαλά, ο οποίος ακολούθως παρέδωσε επίσημα στην Βουλή των Αντιπροσώπων το έργο της εικονικής περιήγησης στην έκθεση.
«Το Ινστιτούτο Κύπρου έχει καθιερωθεί ως ένας από τους σημαντικότερους επιστημονικούς και ερευνητικούς οργανισμούς της χώρας μας αποδεικνύοντας με το έργο που παράγει ότι η επιστήμη και η τεχνολογία μπορούν να υπηρετήσουν τον άνθρωπο και τον πολιτισμό», είπε η Πρόεδρος της Βουλής.
«Η μεγαλύτερη παρακαταθήκη που μπορούμε να αφήσουμε στις νεότερες γενιές είναι μια πατρίδα ελεύθερη, ειρηνική, ασφαλή και επανενωμένη, μια πατρίδα στην οποία όλοι οι νόμοι και οι πολίτες θα μπορούν να ζουν και να δημιουργούν μαζί χωρίς κατοχικά στρατεύματα, χωρίς συρματοπλέγματα, χωρίς διαχωριστικές γραμμές», σημείωσε κλείνοντας η κ. Δημητρίου, εκφράζοντας ακολούθως την προσδοκία ότι η έκθεση να τύχει της δέουσας αξιοποίησης, ιδίως από τη νέα γενιά.
Με τη σειρά του ο Σταύρος Μαλάς, παραδίδοντας επίσημα την έκθεση, είπε ότι είναι μεγάλη τιμή για το Ινστιτούτο Κύπρου να επιλεγεί ως οργανισμός που έχει την τεχνογνωσία για να παραδώσει αυτήν την ψηφιακή περιήγηση στο Κοινοβούλιο.
Σημείωσε, εξάλλου, ότι είναι ευθύνη των επιστημόνων αλλά και των πολιτικών «η σωστή ανάγνωση της ιστορίας, έτσι ώστε να έχουμε αυτή την ευκαιρία να αναγνώσουμε ξανά το παρελθόν και τα λάθη μας και να φωτίσουμε τις αποφάσεις του μέλλοντος και πιθανότατα να καλεστούμε να πάρουμε τέτοιες αποφάσεις στο εγγύς μέλλον».
Το Ινστιτούτο Κύπρου είναι κοντά στο κράτος, διαβεβαίωσε ο κ. Μαλάς, προσθέτοντας ότι «είναι θεσμική υποχρέωση μας να είμαστε κοντά στο κράτος και να παρέχουμε την επιστημοσύνη την οποία χρειάζεται, έτσι ώστε να βοηθούμε». Πρόσθεσε, εξάλλου ότι «η επιστήμη και η επιστημοσύνη είναι πάντα αυτό το οποίο μπορεί να φωτίζει και τις αποφάσεις μας και τους σχεδιασμούς μας και βεβαίως το πώς αντικρίζουμε το μέλλον», σημειώνοντας ότι το έργο που έγινε για την ετοιμασία της ψηφιακής έκθεσης, είναι ένα πολύ μικρό δείγμα των δυνατοτήτων που έχουν οι επιστήμονες του Ινστιτούτου Κύπρου.
Ακολούθως, ο Γιώργος Αρτόπουλος, μέλος ερευνητικής ομάδας Ινστιτούτου, που επιμελήθηκε την ετοιμασία της εικονικής περιήγησης, παρουσίασε συνοπτικά το περιεχόμενό της, το οποίο, όπως είπε, περιλαμβάνει εικόνες, ηχητικά αποσπάσματα από ντοκουμέντα, αλλά και εξωτερικούς πόρους ενημέρωσης με επιπρόσθετες πληροφορίες (από μαρτυρίες και συνεντεύξεις), καθώς και χάρτη όπου καταγράφονται τα κατεχόμενα χωριά.
Ο κ. Αρτόπουλος επισήμανε ότι πρόκειται για ένα πολύ πλούσιο πολυμεσικό υλικό με σημαντικό αρχειακό υλικό, ενώ υπογράμμισε ότι η σημασία της έκθεση είναι η δυνατότητα που προσφέρει στον επισκέπτη να επιλέξει την πορεία του μέσα στην ιστορία και την οπτική γωνία, χωρίς να ακολουθεί ένα συγκεκριμένο αφήγημα. Ανέφερε, μάλιστα, ότι η ψηφιακή αυτή έκθεση αποτελεί μία ζωντανή αρχειοθήκη που θα συνεχίσει να εξελίσσεται.
Η εκδήλωση έκλεισε με καλλιτεχνικό πρόγραμμα με τους Κωνσταντίνα Ξενοφώντος, Χαράλαμπος Παντελή, Βερόνικα Αλωνεύτου, οι οποίοι ερμήνευσαν τραγούδια συνδεδεμένα με τη μνήμη των μαύρων επετείων.
Πηγή: ΚΥΠΕ
