Δύο σημαντικά νομοσχέδια καλείται να ψηφίσει την Τρίτη 14 Ιουλίου η Ολομέλεια της Βουλής. Αφορούν στη σύσταση του Κυπριακού Οργανισμού Ανάπτυξης Επιχειρήσεων (ΚΟΑΕ) και στην επιβολή φόρου υγειονομικής ταφής δημοτικών αποβλήτων, με αμφότερες τις μεταρρυθμίσεις να συνδέονται με ορόσημα του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Το νομοσχέδιο για τον ΚΟΑΕ προβλέπει τη σύσταση ενός νέου οργανισμού δημοσίου δικαίου, με στόχο τη βελτίωση της πρόσβασης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, των νεοφυών επιχειρήσεων και των αυτοεργοδοτουμένων στη χρηματοδότηση. Ο οργανισμός θα μπορεί να εκπονεί χρηματοδοτικά σχέδια, να χορηγεί δάνεια και να εντοπίζει χρηματοδοτικά κενά στην αγορά, ενώ θα διοικείται από επταμελές διοικητικό συμβούλιο που θα διορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών, ο ΚΟΑΕ αποτελεί σημαντική μεταρρυθμιστική πρωτοβουλία για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της καινοτομίας, της εξωστρέφειας και της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης της οικονομίας. Για τη σύστασή του προβλέπεται αρχικό κρατικό κεφάλαιο ύψους €60 εκατ., ενώ η ψήφιση της νομοθεσίας αποτελεί προϋπόθεση για την εκπλήρωση ορόσημου του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ενόψει της υποβολής αιτήματος για την ένατη και τελευταία δόση χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Την ίδια ημέρα, η Ολομέλεια καλείται να αποφασίσει και για το τροποποιητικό νομοσχέδιο περί αποβλήτων και τους κανονισμούς για την επιβολή φόρου υγειονομικής ταφής δημοτικών αποβλήτων. Οι κανονισμοί προβλέπουν την επιβολή τέλους €10 ανά τόνο αποβλήτων που οδηγούνται σε χώρους υγειονομικής ταφής έως το τέλος του 2027, με σταδιακή αύξηση κατά €5 ανά τόνο ετησίως από το 2028 μέχρι το ανώτατο όριο των €70 ανά τόνο.
Το θέμα αυτό εντάσσεται στην πράσινη φορολογική μεταρρύθμιση και αποσκοπεί στη μείωση του ποσοστού των δημοτικών αποβλήτων που καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής από περίπου 68% σήμερα στο 10% έως το 2035, σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς στόχους. Παράλληλα, συνδέεται με την εφαρμογή του συστήματος «Πληρώνω Όσο Πετώ» και αποτελεί επίσης ορόσημο του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Όπως αναφέρθηκε στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος, η έγκριση της σχετικής νομοθεσίας αποτελεί προϋπόθεση για την εκταμίευση €23 εκατ. από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, τα οποία θα προστεθούν σε €25 εκατ. που έχουν ήδη δεσμευθεί μέσω του προγράμματος «ΘΑλΕΙΑ», ανεβάζοντας τη συνολική χρηματοδότηση για έργα διαχείρισης αποβλήτων στα €48 εκατ.
Ανησυχίες τοπικής αυτοδιοίκησης
Κατά τη συζήτηση στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος, οι εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης εξέφρασαν έντονες επιφυλάξεις για την επιβολή του φόρου υγειονομικής ταφής. Η Ένωση Δήμων εκτίμησε ότι, με περίπου 500.000 τόνους δημοτικών αποβλήτων να οδηγούνται ετησίως σε χώρους υγειονομικής ταφής, ο νέος φόρος θα επιβαρύνει τις αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης κατά περίπου €4 εκατ. τον πρώτο χρόνο εφαρμογής, €6 εκατ. τον δεύτερο και €8 εκατ. τον τρίτο, με το κόστος να αυξάνεται σταδιακά.
Οι εκπρόσωποι των δήμων υποστήριξαν ότι η επιβάρυνση αυτή αναπόφευκτα θα μετακυλιστεί στους δημότες, ενώ απέδωσαν το πρόβλημα στις διαχρονικές αδυναμίες του συστήματος διαχείρισης αποβλήτων, στην έλλειψη ολοκληρωμένης στρατηγικής και στις ανεπαρκείς υποδομές. Παράλληλα, εξέφρασαν ανησυχία για τις πρόνοιες που προβλέπουν ποινικές κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, εκτιμώντας ότι θα δημιουργήσουν πρόσθετα προβλήματα στη λειτουργία των οικονομικά πιεσμένων δήμων.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και η Ένωση Κοινοτήτων, οι Επαρχιακοί Οργανισμοί Αυτοδιοίκησης και τα Συμβούλια Εκμετάλλευσης Χώρων Διάθεσης ή Αξιοποίησης Οικιακών Αποβλήτων, υποστηρίζοντας ότι ο φόρος δεν μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο για αλλαγή του τρόπου διαχείρισης των αποβλήτων όσο δεν υπάρχουν οι αναγκαίες υποδομές και εναλλακτικές δυνατότητες επεξεργασίας. Όπως ανέφεραν, χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, το μέτρο κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση για δήμους, κοινότητες και πολίτες, χωρίς ουσιαστικό περιβαλλοντικό όφελος.
Πηγή: ΚΥΠΕ
