Η Άγκυρα αναζητά τρόπο να ξεπεράσει το αδιέξοδο που προκάλεσε η αγορά των ρωσικών S-400 στις σχέσεις της με την Ουάσινγκτον, ζητώντας τη συγκατάθεση της Μόσχας για τη μεταφορά των συστημάτων αεράμυνας σε τρίτη χώρα. Η κίνηση συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια της Τουρκίας να ανοίξει ξανά τον δρόμο για την απόκτηση αμερικανικών μαχητικών F-35, ωστόσο οι ΗΠΑ εξακολουθούν να διατηρούν επιφυλάξεις.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Bloomberg, η Τουρκία ζήτησε τη συναίνεση της Ρωσίας προκειμένου να μεταφέρει σε τρίτη χώρα τα συστήματα αεράμυνας S-400 που είχε αγοράσει από τη Μόσχα πριν μερικά χρόνια, σε μια προσπάθεια να ξεπεράσει το βασικό εμπόδιο για την προμήθεια των αμερικανικών μαχητικών F-35.
Η Άγκυρα έκανε τη σχετική προσέγγιση προς τη ρωσική πλευρά τις τελευταίες εβδομάδες, λίγους μήνες αφότου ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε προτείνει την επιστροφή των S-400 στη Ρωσία — μια ιδέα που δεν προχώρησε, σύμφωνα με Τούρκους αξιωματούχους που μίλησαν στο πρακτορείο υπό καθεστώς ανωνυμίας.
Ωστόσο, ακόμη και η μεταφορά των S-400 σε τρίτη χώρα ενδέχεται να μην λύσει το πρόβλημα, καθώς Αμερικανοί γερουσιαστές δήλωσαν αυτή την εβδομάδα σε δημοσιογράφους ότι μια τέτοια κίνηση δεν θα κάλυπτε απαραίτητα σ τις ανησυχίες ασφαλείας της Ουάσινγκτον.
Οι διαπραγματεύσεις πριν τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα
Οι συζητήσεις με τη Ρωσία ξεκίνησαν πριν από τη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα αυτή την εβδομάδα, κατά την οποία ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι ενδέχεται σύντομα να ανατρέψει τη δική του απαγόρευση στην πώληση μαχητικών F-35 στην Τουρκία.
Η τελευταία πρόταση ήρθε μετά από προηγούμενη ιδέα της Άγκυρας να διατηρήσει τους S-400, επιτρέποντας όμως στις ΗΠΑ να έχουν εποπτεία στη λειτουργία τους, ώστε να αντιμετωπιστούν οι φόβοι ότι δεδομένα που θα συγκέντρωνε το ρωσικό σύστημα θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τις δυνατότητες stealth των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35.
Η πρόταση αυτή, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, δεν βρήκε ανταπόκριση από Αμερικανούς αξιωματούχους.
Τούρκοι αξιωματούχοι αναφέρουν ότι σήμερα η Άγκυρα δεν χρησιμοποιεί το σύστημα S-400, παρότι παραμένει στο οπλοστάσιό της.
Αναμονή για την απάντηση της Μόσχας
Η Τουρκία αποκλείστηκε από την αγορά των προηγμένων μαχητικών F-35 όταν παρέλαβε τα ρωσικά συστήματα S-400 το 2019.
Η Ουάσινγκτον έχει ξεκαθαρίσει ότι η Άγκυρα πρέπει να εγκαταλείψει τους ρωσικούς πυραύλους προτού μπορέσει να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35.
Εφόσον η Ρωσία συμφωνήσει στο αίτημα της Τουρκίας, οι συστοιχίες S-400 που βρίσκονται στο τουρκικό έδαφος θα μεταφερθούν αλλού, σύμφωνα με αξιωματούχους, οι οποίοι δεν αποκάλυψαν ποιος θα μπορούσε να είναι ο πιθανός προορισμός.
Η Μόσχα δεν έχει ακόμη απαντήσει στο αίτημα της Άγκυρας, τη στιγμή πάντως που στην Τουρκία μιλούσαν για τελειωμένη δουλειά.
Το θέμα ήταν στην ατζέντα του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν όταν ταξίδεψε τον Ιούνιο στη ρωσική πόλη Καζάν για συνάντηση με τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Πεσκόφ: Εξαιρετικά ευαίσθητο ζήτημα
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ χαρακτήρισε την Παρασκευή την υπόθεση «εξαιρετικά ευαίσθητη».
«Είχαμε επαφές με την τουρκική πλευρά για το συγκεκριμένο ζήτημα και θα συνεχίσουμε αυτές τις επαφές», δήλωσε, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τη φύση των συνομιλιών.
Τα υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας της Τουρκίας αρνήθηκαν να σχολιάσουν.
Τραμπ: Δεν έχω λάβει ακόμη οριστική απόφαση για τα F-35
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι δεν έχει αποφασίσει οριστικά εάν θα επιτρέψει στην Τουρκία να αγοράσει τα μαχητικά F-35 της Lockheed Martin.
«Δεν έχω αποφασίσει πλήρως, αλλά η τάση μου είναι να πω: κοιτάξτε, έχει κάνει τα πάντα, μας έχει βοηθήσει με τόσους διαφορετικούς τρόπους», ανέφερε ο Τραμπ για τον Ερντογάν στη συνέντευξη Τύπου μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ.
Η εγκατάλειψη των ρωσικών συστημάτων θα μπορούσε να βελτιώσει τις σχέσεις Άγκυρας - Ουάσινγκτον και να ανοίξει τον δρόμο για την άρση των κυρώσεων στην τουρκική αμυντική βιομηχανία.
Από την κρίση με τις ΗΠΑ στην αγορά των S-400
Η Τουρκία αγόρασε τους S-400 σε μια περίοδο έντασης με τους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ, η οποία ξεκίνησε επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα και επιδεινώθηκε μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος κατά του Ερντογάν το 2016.
Την ίδια περίοδο, η Άγκυρα επιδίωκε να αγοράσει αμερικανικούς πυραύλους Patriot, υποστηρίζοντας όμως ότι η Ουάσινγκτον δεν έδειχνε διάθεση να ολοκληρώσει τη συμφωνία.
Η απογοήτευση αυτή αποτέλεσε μέρος της αιτιολόγησης της Τουρκίας για τη στροφή προς τη Ρωσία και την αγορά των S-400.
Μετά τον αποκλεισμό της Άγκυρας από το πρόγραμμα των F-35, οι ΗΠΑ ενεργοποίησαν το 2020 τον νόμο CAATSA (Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act), επιβάλλοντας περιορισμούς που εμπόδισαν την τουρκική αμυντική βιομηχανία να αποκτήσει πρόσβαση σε ευαίσθητες τεχνολογίες.
Πηγή: Πρώτο Θέμα
