Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται στην Άγκυρα το παρασκήνιο για το μέλλον των ρωσικών S-400, καθώς η επίλυση του ζητήματος θεωρείται προϋπόθεση για την πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Μετά το άνοιγμα του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, για άρση των κυρώσεων CAATSA και για επανεξέταση της τουρκικής συμμετοχής στα F-35, το βασικό ερώτημα είναι πώς θα απομακρυνθεί το εμπόδιο των S-400, χωρίς η Άγκυρα να εμφανιστεί ότι υποχωρεί υπό αμερικανική πίεση και χωρίς να προκληθεί ρήξη με τη Μόσχα.
Σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα, στο τραπέζι υπάρχουν διάφορες φόρμουλες. Η πρώτη αφορά στη μεταφορά των S-400 σε τρίτη χώρα του Κόλπου. Πρόκειται για το σενάριο που θεωρείται πολιτικά πιο ευέλικτο, καθώς το σύστημα θα έφευγε από τον άμεσο τουρκικό έλεγχο, χωρίς να επιστραφεί ευθέως στη Ρωσία.
Στο πλαίσιο αυτό έχουν αναφερθεί τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και συγκεκριμένα το Ντουμπάι. Ωστόσο, αυτή η επιλογή εμφανίζει δυσκολίες, καθώς οι στενές σχέσεις των ΗΑΕ με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ προκαλούν επιφυλάξεις στη Μόσχα.
Άλλο σενάριο είναι το Κατάρ, το οποίο διατηρεί στενή στρατηγική σχέση με την Τουρκία. Ωστόσο, η ισχυρή αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη χώρα αποτελεί σοβαρό εμπόδιο για τη Ρωσία, η οποία δεν θέλει οι S-400 να βρεθούν σε περιβάλλον όπου θα μπορούσε να υπάρξει αμερικανική τεχνική πρόσβαση.
Στο τραπέζι έχει ακουστεί και η Σομαλία, λόγω της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας εκεί. Το σενάριο αυτό, όμως, θεωρείται λιγότερο πιθανό, καθώς έχει διαψευστεί από την Άγκυρα και δεν λύνει κατ’ ανάγκην το νομικό ζήτημα της κατοχής των S-400 από την Τουρκία.
Μία πιο καθαρή νομικά λύση θα ήταν η επιστροφή των S-400 στη Ρωσία ή η πώλησή τους σε τρίτη χώρα που ήδη επιδιώκει την απόκτηση του ρωσικού συστήματος, όπως η Ινδία. Αυτή η επιλογή θα ήταν πιο κοντά στα ρωσικά συμφέροντα, καθώς θα διασφάλιζε ότι το σύστημα δεν θα περάσει σε αμερικανικό ή νατοϊκό έλεγχο.
Ωστόσο, για την Άγκυρα η επιστροφή στη Ρωσία θα είχε υψηλό πολιτικό κόστος, καθώς θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως υποχώρηση απέναντι στις ΗΠΑ.
Το κρίσιμο σημείο για την Ουάσιγκτον είναι ο όρος «cease possession», δηλαδή η Τουρκία να πάψει να κατέχει τους S-400. Αυτό σημαίνει ότι μια απλή μεταφορά του συστήματος εκτός τουρκικού εδάφους ενδέχεται να μην αρκεί, αν η Τουρκία εξακολουθεί να έχει την ιδιοκτησία ή τον έλεγχο.
Με βάση τα σημερινά δεδομένα, το πιθανότερο σενάριο φαίνεται να είναι μια φόρμουλα τρίτης χώρας, πιθανότατα στον Κόλπο, με ρωσική έγκριση και αυστηρές εγγυήσεις ότι οι S-400 δεν θα περάσουν σε αμερικανικά χέρια.
Το πιο βολικό σενάριο για τη Μόσχα θα ήταν επιστροφή στη Ρωσία ή μεταβίβαση σε χώρα όπως η Ινδία. Το πιο βολικό για την Άγκυρα θα ήταν μια χώρα του Κόλπου. Το λιγότερο πιθανό, με τα σημερινά δεδομένα, είναι η Σομαλία.
Στην πράξη, η τελική λύση θα εξαρτηθεί από ένα τριπλό παζάρι: η Τουρκία θέλει τα F-35, οι ΗΠΑ θέλουν τους S-400 εκτός τουρκικού ελέγχου και η Ρωσία θέλει εγγυήσεις ότι το ρωσικό σύστημα δεν θα εκτεθεί σε αμερικανική ή νατοϊκή πρόσβαση.
Πηγή: ΚΥΠΕ
