Η Ολομέλεια της Βουλής ενέκρινε την Πέμπτη ομόφωνα δύο κυρωτικά νομοσχέδια που ανοίγουν τον δρόμο για τη μετάβαση της Κυπριακής Δημοκρατίας στο καθεστώς του Συνδεδεμένου Κράτους Μέλους του CERN, διατηρώντας τη συμμετοχή της στον κορυφαίο ευρωπαϊκό οργανισμό πυρηνικής έρευνας, αλλά χωρίς να προχωρήσει προς το παρόν σε πλήρη ένταξη. Τα δύο νομοσχέδια εγκρίθηκαν ομόφωνα με 48 ψήφους υπέρ.
Με τα δύο νομοσχέδια κυρώνονται αφενός η συμφωνία μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και του CERN για τη χορήγηση του καθεστώτος του Συνδεδεμένου Κράτους Μέλους, η οποία υπογράφηκε στις 22 Αυγούστου 2025, και αφετέρου το Πρωτόκολλο για τα Προνόμια και τις Ασυλίες του οργανισμού, το οποίο υπογράφηκε στη Γενεύη στις 18 Μαρτίου 2024.
Σύμφωνα με την έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εξωτερικών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, η Κύπρος συμμετέχει στον CERN από το 2016 ως «Συνδεδεμένο Μέλος με προοπτική μετάβασης σε πλήρες μέλος». Ωστόσο, μετά την ολοκλήρωση της προβλεπόμενης πενταετούς περιόδου, η αξιολόγηση του οργανισμού κατέδειξε ότι απαιτούνται περαιτέρω επενδύσεις και ενίσχυση των ερευνητικών υποδομών, προκειμένου η χώρα να ανταποκριθεί στις προϋποθέσεις πλήρους ένταξης.
Με βάση τα αποτελέσματα της αξιολόγησης, το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε τον Μάιο του 2025 τη μετάβαση της Δημοκρατίας στο καθεστώς του Συνδεδεμένου Μέλους, μέσω νέας συμφωνίας που υπογράφηκε τον Αύγουστο του ίδιου έτους και έπρεπε να κυρωθεί έως τον Αύγουστο του 2026.
Κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια, ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εξωτερικών και Βουλευτής του ΔΗΣΥ Γιώργος Κάρουλλας ανέφερε ότι το κόμμα του θα υπερψηφίσει τα δύο νομοσχέδια, καθώς η Κυπριακή Δημοκρατία οφείλει να διατηρήσει και να ενισχύσει τη συμμετοχή της στον CERN, τον οποίο χαρακτήρισε κορυφαίο οργανισμό τεχνολογικής έρευνας και επιστημονικής καινοτομίας που προάγει την ειρηνική επιστημονική έρευνα και τη συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών.
Τόνισε ότι η πλήρης ένταξη της Κύπρου πρέπει να αποτελεί στρατηγική επιλογή για τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά και τεχνολογικά κέντρα και τους νέους επιστήμονες της χώρας. Παράλληλα, ζήτησε απολογισμό και νέα στρατηγική, σημειώνοντας ότι, ενώ η Κύπρος απέκτησε το 2016 το καθεστώς του συνδεδεμένου μέλους με προοπτική πλήρους ένταξης, σήμερα συζητείται νέα συμφωνία σύνδεσης επειδή δεν δημιουργήθηκαν οι απαραίτητες προϋποθέσεις για την πλήρη ένταξη.
Διερωτήθηκε τι έκανε το κράτος τα τελευταία χρόνια για να καλύψει τα κριτήρια, τι απέγινε η επιτροπή και ο οδικός χάρτης που καταρτίστηκαν πριν από τρία χρόνια για την πλήρη ένταξη και κατά πόσο ο CERN εξακολουθεί να ενδιαφέρεται για την ένταξη της Κύπρου ως πλήρους μέλους. Ανέφερε ακόμη ότι, αφού η Κύπρος καταβάλλει περίπου ένα εκατομμύριο ευρώ ετησίως ως συνδρομή, πρέπει να επιδιώκεται η μέγιστη δυνατή ανταποδοτικότητα.
Ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΑΚΕΛ Γιώργος Λουκαΐδης ανέφερε ότι η κριτική για την πορεία της Κύπρου στον CERN είναι δικαιολογημένη, υποστηρίζοντας όμως ότι απευθύνεται στην κυβέρνηση Νίκου Αναστασιάδη. Όπως είπε, το ΑΚΕΛ είχε αποστείλει επιστολές και είχε ασκήσει κριτική, επισημαίνοντας ότι από το 2016, όταν η Κύπρος απέκτησε το καθεστώς του συνδεδεμένου μέλους, η συμμετοχή της παρέμεινε υποβαθμισμένη και δεν αξιοποιήθηκαν επαρκώς οι δυνατότητες που προσφέρονταν στην ακαδημαϊκή κοινότητα και στους Κύπριους ερευνητές, αρκετοί από τους οποίους εργάζονται ήδη στον οργανισμό. Πρόσθεσε ότι έπρεπε να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση και στήριξη στη συμμετοχή της χώρας στον CERN.
Απαντώντας, ο κ. Κάρουλλας ανέφερε ότι από το 2015 είχε συγκροτηθεί επιτροπή με τη συμμετοχή του Πανεπιστημίου Κύπρου και ότι την περίοδο 2016-2023 έγιναν σημαντικές ενέργειες προς την κατεύθυνση της πλήρους ένταξης, υποστηρίζοντας όμως ότι από το 2023 και μετά η προσπάθεια ατόνησε.
Πηγή: ΚΥΠΕ
