Ψήφισμα σχετικά με τον αντίκτυπο της τουρκικής εισβολής του 1974 στις γυναίκες και τα κορίτσια της Κύπρου, τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν από τις τουρκικές δυνάμεις και τις συνέπειες για την ισότητα των φύλων, υπερψηφίστηκε την Τετάρτη από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στο Στρασβούργο.
Το ψήφισμα εγκρίθηκε με 575 ψήφους υπέρ, 33 κατά και 43 αποχές. Υπέρ ψήφισαν όλοι οι Κύπριοι Ευρωβουλευτές, ενώ εισηγήτρια του φακέλου είναι η Ευρωβουλευτής, Ελεονώρα Μελέτη.
Στο κείμενο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καταδικάζει με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο τη στρατιωτική εισβολή της Δημοκρατίας της Τουρκίας και τη συνεχιζόμενη παράνομη κατοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας, την οποία χαρακτηρίζει σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου και εμπόδιο στην ειρήνη, τη σταθερότητα και τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας.
Το ψήφισμα καταδικάζει επίσης τις συνέπειες της εισβολής για τις γυναίκες και τα κορίτσια της Κύπρου, περιλαμβανομένης της σεξουαλικής βίας στο πλαίσιο συγκρούσεων, άλλων μορφών σεξουαλικής εκμετάλλευσης, του αναγκαστικού εκτοπισμού, του χωρισμού οικογενειών και άλλων παραβιάσεων του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και του δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τονίζει ότι η Τουρκία εξακολουθεί να φέρει ευθύνη, βάσει του διεθνούς δικαίου, για παραβιάσεις που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια και μετά την εισβολή του 1974, περιλαμβανομένων σοβαρών παραβιάσεων των Συμβάσεων της Γενεύης. Στο ψήφισμα αναφέρεται ότι η ευθύνη αυτή συνεπάγεται υποχρέωση για πλήρη επανόρθωση προς τα θύματα, περιλαμβανομένης της αποζημίωσης, της αποκατάστασης, της ικανοποίησης και εγγυήσεων μη επανάληψης.
Το Κοινοβούλιο ζητεί την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για την επανένωση της Κύπρου υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, από το σημείο στο οποίο διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά το 2017. Επαναβεβαιώνει ότι η λύση του Κυπριακού πρέπει να είναι δίκαιη, ολοκληρωμένη, βιώσιμη και δημοκρατική, εντός του πλαισίου του ΟΗΕ και του κεκτημένου της ΕΕ, στη βάση της δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, όπως ορίζεται στις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Στο ψήφισμα περιλαμβάνεται, επίσης, έκκληση προς την Τουρκία να αποσύρει τα στρατεύματά της από την Κύπρο και να απέχει από κάθε μονομερή ενέργεια που θα εδραίωνε τη μόνιμη κατοχή της νήσου ή θα αλλοίωνε τη δημογραφική ισορροπία.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναγνωρίζει τον αντίκτυπο της εισβολής και της κατοχής στις γυναίκες και τα κορίτσια της Κύπρου, σημειώνοντας ότι το θάρρος, η δύναμη και η οδύνη τους συχνά παραμένουν αόρατα ή δεν αναγνωρίζονται επαρκώς σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Υπογραμμίζει επίσης ότι οι γυναίκες και τα κορίτσια της Κύπρου υπήρξαν παράγοντες αντίστασης, αλληλεγγύης και οικοδόμησης της ειρήνης.
Το ψήφισμα αναφέρει ότι κάθε πολιτική διαδικασία για το μέλλον της Κύπρου πρέπει να περιλαμβάνει πλήρως τις γυναίκες, σύμφωνα με την απόφαση 1325 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για τις γυναίκες, την ειρήνη και την ασφάλεια.
Το Κοινοβούλιο καλεί την Κομισιόν να στηρίξει την Κύπρο στις προσπάθειες για τον προσδιορισμό της πλήρους κλίμακας των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν στο πλαίσιο συγκρούσεων, περιλαμβανομένης της σεξουαλικής βίας, καθώς και στη συλλογή δεδομένων και την ασφαλή καταγραφή μαρτυριών. Στόχος είναι η επίσημη αναγνώριση, η αποκατάσταση και η επανόρθωση για τις επιζώσες και, κατά περίπτωση, για τους απογόνους τους.
Το ψήφισμα αναγνωρίζει την πρωτοβουλία στην Κύπρο για ανέγερση μνημείου στη Λευκωσία για τις γυναίκες θύματα σεξουαλικής βίας, ως χώρο συλλογικής μνήμης και αναγνώρισης.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλεί επίσης τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, ο οποίος καταρτίζει ετήσιες εκθέσεις για τη σεξουαλική βία σε ζώνες συγκρούσεων, να διερευνήσει τα σχετικά αρχεία του ΟΗΕ και άλλες πηγές για την τεκμηρίωση των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν στην Κύπρο.
Στήριξη προς τη ΔΕΑ
Παράλληλα, ζητεί από την Κομισιόν να ενισχύσει τη χρηματοδοτική στήριξη προς τη Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοουμένους στην Κύπρο, ώστε να μπορέσει να εκπληρώσει πλήρως την αποστολή της για εκταφή, ταυτοποίηση και επιστροφή των λειψάνων των αγνοουμένων στους συγγενείς τους.
Στο ψήφισμα σημειώνεται ότι η οικονομική βοήθεια δεν επαρκεί από μόνη της, λόγω της απουσίας πλήρους συνεργασίας, της περιορισμένης πρόσβασης σε στρατιωτικές περιοχές και αρχεία και της παρεμπόδισης, όπως αναφέρεται, από την Τουρκία και την παράνομη αποσχιστική οντότητα στο βόρειο τμήμα της Κύπρου.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητεί επίσης ενισχυμένη οικονομική και τεχνική στήριξη από την ΕΕ για υπηρεσίες με επίκεντρο τα θύματα στην Κύπρο, περιλαμβανομένων εξειδικευμένων συμβουλευτικών υπηρεσιών, μακροπρόθεσμης ψυχοκοινωνικής βοήθειας και προγραμμάτων διαγενεακής θεραπείας.
Καταδικάζει, επίσης, τη χρήση σεξουαλικής βίας ως πολεμικού όπλου και καλεί την Κομισιόν να αυξήσει την ευαισθητοποίηση για το ζήτημα, εξετάζοντας και την εμπειρία της κυπριακής σύγκρουσης.
Παράλληλα, το Κοινοβούλιο επαινεί το έργο οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και δικοινοτικών ομάδων για την ισότητα των φύλων στην Κύπρο, ιδίως πρωτοβουλιών που διευθύνονται από γυναίκες και καλεί την Κομισιόν να ενισχύσει τη συνεργασία με την κυπριακή κοινωνία των πολιτών, ενώσεις θυμάτων και διεθνείς φορείς που συμμετέχουν σε προσπάθειες αναζήτησης της αλήθειας και συμφιλίωσης.
Επαναβεβαιώνει τον δεσμευτικό χαρακτήρα των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την Κύπρο και αναθέτει στην Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να διαβιβάσει το ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Κομισιόν, στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης και στον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Ζητεί επίσης τη μετάφρασή του στην τουρκική γλώσσα και τη διαβίβασή του στον Πρόεδρο, την Κυβέρνηση και το κοινοβούλιο της Δημοκρατίας της Τουρκίας.
Εξέφρασε ικανοποίηση η Επίτροπος Ισότητας Φύλων
Η έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο του ψηφίσματος για τον αντίκτυπο της τουρκικής εισβολής του 1974 στις γυναίκες και τα κορίτσια της Κύπρου αποτελεί μια σημαντική στιγμή ιστορικής δικαίωσης, τονίζει η Επίτροπος Ισότητας των Φύλων Τζόζη Χριστοδούλου.
Σε γραπτή της δήλωση μετά την έγκριση του ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τον αντίκτυπο της τουρκικής εισβολής στις γυναίκες και τα κορίτσια της Κύπρου, αναφέρει ότι πενήντα δύο χρόνια μετά, η Ευρώπη αναγνωρίζει με σαφήνεια ότι οι γυναίκες και τα κορίτσια της Κύπρου υπήρξαν θύματα σοβαρών παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ότι οι συνέπειες της εισβολής και της συνεχιζόμενης κατοχής εξακολουθούν να επηρεάζουν τη ζωή χιλιάδων ανθρώπων και ότι η σεξουαλική βία, ο εκτοπισμός, η απώλεια αγαπημένων προσώπων και το διαχρονικό τραύμα δεν μπορούν να λησμονηθούν ούτε να αποσιωπηθούν.
Το ψήφισμα, υπογραμμίζει, στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα ότι η έμφυλη διάσταση των συγκρούσεων πρέπει να αναγνωρίζεται, να καταγράφεται και να αντιμετωπίζεται μέσα από πολιτικές που προάγουν τη δικαιοσύνη, τη λογοδοσία και τη στήριξη. Συνιστά, ταυτόχρονα, αναφέρει, δέσμευση ότι η δικαιοσύνη, η ισότητα και η προστασία των γυναικών που πλήττονται από συγκρούσεις θα παραμείνουν στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών πολιτικών και ότι η φωνή των γυναικών της Κύπρου θα συνεχίσει να ακούγεται μέχρι την τελική δικαίωση.
Η Επίτροπος εκφράζει ευχαριστίες προς την εισηγήτρια του ψηφίσματος, Ελεονώρα Μελέτη, τον Ευρωβουλευτή Λουκά Φουρλά και προς όλα τα μέλη της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων του Ευρωκοινοβουλίου και προς τους/τις Ευρωβουλευτές/τριες που υπερψήφισαν αυτή τη σημαντική πρωτοβουλία.
Ευχαριστεί, επίσης, τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και τις γυναικείες οργανώσεις, οι "οποίες εργάστηκαν με αφοσίωση και απόλυτο σεβασμό προς τα θύματα για τη συγκέντρωση και τεκμηρίωση των μαρτυριών, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ανάδειξη αυτής της σημαντικής πτυχής της κυπριακής τραγωδίας. Η επίμονη και συστηματική δράση τους υπήρξε καθοριστική ώστε η φωνή των θυμάτων να φτάσει στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και να καταστεί δυνατή η σημερινή αναγνώριση", αναφέρει.
Εκφράζει ακόμη την "απέραντη εκτίμηση προς τις γυναίκες θύματα βίας κατά την τουρκική εισβολή του 1974. Είτε βρήκαν τη δύναμη να καταθέσουν με γενναιότητα τις μαρτυρίες τους είτε κράτησαν τον πόνο τους σιωπηλά για δεκαετίες, όλες φέρουν ένα αβάσταχτο προσωπικό τραύμα που αξίζει τον απόλυτο σεβασμό μας".
"Όσες μίλησαν συνέβαλαν καθοριστικά στην ανάδειξη της αλήθειας, στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και στην αναγνώριση των εγκλημάτων που υπέστησαν, ενώ η σιωπή ή αποσιώπηση όσων δεν μπόρεσαν ή δεν επέλεξαν να μιλήσουν δεν μειώνει ούτε στο ελάχιστο το μέγεθος της δοκιμασίας τους. Σε όλες οφείλουμε βαθιά ευγνωμοσύνη, σεβασμό και τη δέσμευση ότι η αλήθεια δεν θα ξεχαστεί" καταλήγει η κ. Χριστοδούλου.
Πηγή: ΚΥΠΕ
