Η πρόοδος στις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης - Τουρκίας παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με την πρόοδο στο Κυπριακό και η σύγκληση της άτυπης πολυμερούς διάσκεψης εξαρτάται από τη στάση της Άγκυρας, δήλωσε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, σε δηλώσεις σήμερα στο Προεδρικό, σχολιάζοντας τις επαφές των επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών με τον Πρόεδρο της Τουρκίας.
Παράλληλα, ανέφερε ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είχε χθες τηλεφωνική επικοινωνία με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ενώ γίνονται διευθετήσεις ώστε οι δύο να συναντηθούν την ερχόμενη εβδομάδα για συνολική αποτίμηση των εξελίξεων.
«Η πρόοδος των ευρωτουρκικών είναι πλήρως διασυνδεδεμένη μαζί με την πρόοδο στο Κυπριακό. Ασφαλώς είναι η Τουρκία που θα πρέπει να κάμψει τη δική της αδιαλλαξία», ανέφερε.
Ο κ. Λετυμπιώτης είπε ότι δεν μπορεί να προδικάσει κατά πόσο οι σημερινές συναντήσεις θα οδηγήσουν στην ανακοίνωση της άτυπης πολυμερούς διάσκεψης, ωστόσο επανέλαβε ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά είναι έτοιμη.
«Είμαστε έτοιμοι ακόμη και αύριο να συγκληθεί αυτή η άτυπη πολυμερής, που στόχο θα έχει την ανακοίνωση της επανέναρξης των διαπραγματεύσεων», είπε, προσθέτοντας ότι «αυτό εναπόκειται... στην Τουρκία για να επιδείξει εκείνη την εποικοδομητική στάση, εκείνη την πολιτική βούληση» και για την πρόοδο των ευρωτουρκικών, αλλά και για την πρόοδο στο Κυπριακό και για τη σύγκληση της άτυπης πολυμερούς.
Απαντώντας σε ερώτηση κατά πόσο στην τηλεφωνική συνομιλία που είχε χθες ο Πρόεδρος με την κα φον ντερ Λάιεν υπήρχε ένδειξη ότι οι Πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Κομισιόν θα έθεταν στον Τούρκο Πρόεδρο το θέμα της διασύνδεσης των κυπρογενών υποχρεώσεων της Τουρκίας ως απαραίτητη προϋπόθεση για να προχωρήσουν τα ευρωτουρκικά, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος σημείωσε ότι αυτό αποτελεί ήδη συμφωνημένη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Εκ των πραγμάτων είναι απαραίτητη προϋπόθεση. Και αυτό δεν το λέμε μόνο εμείς, αλλά το καταγράφουν τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου», ανέφερε.
Όπως είπε, τα Συμπεράσματα του Απριλίου 2024, καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να υπάρξει πρόοδος στις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας, ενώ υπενθύμισε ότι οποιαδήποτε συμμετοχή τρίτης χώρας στο χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE απαιτεί ομοφωνία των κρατών-μελών.
«Άρα, εκ των πραγμάτων το Κυπριακό θα είναι μια από τις πτυχές που θα απασχολήσουν και θα βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της συζήτησης, ακριβώς γιατί είναι απαραίτητη η πρόοδος στο Κυπριακό για να υπάρχει και πρόοδος και στα ευρωτουρκικά», σημείωσε.
«Παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις για τις σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας και τα F-35»
Αναφερόμενος στα περί ενδεχόμενης εξέτασης από τις Ηνωμένες Πολιτείες της πώλησης μαχητικών F-35 στην Τουρκία, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος είπε ότι η Λευκωσία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.
«Βεβαίως και τα βλέπουμε, τα παρατηρούμε, τα παρακολουθούμε», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η συζήτηση βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και πως ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει μόνο ότι θα εξετάσει το θέμα.
Η ίδια η Σύνοδος του ΝΑΤΟ, πρόσθεσε, αλλά και οι επαφές που γίνονται στη Σύνοδο είναι κάτι που απασχολεί σήμερα και χθες ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα, «ιδιαίτερα εμάς αν λάβουμε υπόψη ότι πρόκειται για την κατοχική Τουρκία».
Είπε ακόμα ότι είναι γνωστή η στάση που έχει τα τελευταία χρόνια η αμερικανική Κυβέρνηση για πολλούς λόγους και κυρίως ως προς τον ρόλο που διαδραματίζει η Τουρκία στην περιοχή της Κύπρου, ως προς τον ρόλο που έχει διαδραματίσει στο παρελθόν, αλλά και στην παρούσα φάση, ως προς την παράνομη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και σε μια σειρά άλλων γεωπολιτικών εξελίξεων και συρράξεων.
«Το μήνυμα που εμείς στέλνουμε, αυτό που προτάσσουμε διαρκώς είναι το διεθνές δίκαιο, μαζί με όλους τους εταίρους μας, μαζί και με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, με τους οποίους είμαστε στρατηγικοί εταίροι», ανέφερε.
«Η Τουρκία διεκδικεί και επιδιώκει να έχει έναν αναβαθμισμένο ρόλο στην περιοχή. Μια Τουρκία, όμως, η οποία την ίδια στιγμή εκ των πραγμάτων ακολουθεί μια πολιτική των δύο μέτρων και δύο σταθμών και όχι μόνο ως προς την κατάφωρη παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διεθνούς δικαίου στη χώρα μας, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή. Και αυτό τα τελευταία χρόνια σημειώνεται και εγείρεται από αρκετά κράτη, ακριβώς ως προς τον ρόλο που επιθυμεί να διαδραματίσει η Τουρκία», είπε ο Εκπρόσωπος.
Κληθείς να σχολιάσει τις δηλώσεις του Τουρκοκύπριου ηγέτη σχετικά με τον ξυλοδαρμό Τουρκοκύπριου στις ελεύθερες περιοχές, ο κ. Λετυμπιώτης απέρριψε τους ισχυρισμούς περί εθνικιστικών κινήτρων.
«Το μόνο σχόλιο που έχουμε να κάνουμε είναι ότι σε καμία εκ των περιπτώσεων - και αυτό πλέον διαφάνηκε και από τις συλλήψεις εκείνων που θεωρούνται ύποπτοι -δεν υπήρχαν εθνικιστικά ή άλλα κίνητρα πίσω από αυτή την επίθεση, την οποία καταδικάσαμε και καταδικάζουμε. Κάθε μορφή βίας είναι καταδικαστέα», ανέφερε.
Παράλληλα, επανέλαβε ότι το Κυπριακό είναι ζήτημα εισβολής και κατοχής και ότι σε αυτή την προσπάθεια του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, ιδιαίτερα αυτή την περίοδο, θα πρέπει οι δημόσιες δηλώσεις όλων, να έχουν ως γνώμονα το πώς συμβάλουν στο κλίμα που ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών επιχειρεί να δημιουργήσει.
Σημείωσε ότι ειρηνική συμβίωση Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων έχει αποδειχθεί στην πράξη και δεν πρέπει κανένας μέσα από τις δηλώσεις του ή μέσα από υπαινιγμούς να δυναμιτίζει αυτή την ειρηνική συνύπαρξη.
