Συγκεκριμένες εισηγήσεις με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του τουριστικού προϊόντος και μοντέλου της Κύπρου, καθώς και για ενίσχυση των μηχανισμών ετοιμότητας του κράτους, ώστε η τουριστική βιομηχανία να μπορεί να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά σε περιόδους κρίσεων, κατέθεσε ο απερχόμενος Πρόεδρος του ΠΑΣΥΞΕ, Θάνος Μιχαηλίδης.
- Διαβάστε επίσης: Παρέδωσε τα ηνία του ΠΑΣΥΞΕ ο Θάνος Μιχαηλίδης - «Αποχωρώ με καθαρή τη συνείδηση»
- Διαβάστε επίσης: Ο Γιάννος Πανταζής νέος Πρόεδρος του ΠΑΣΥΞΕ - Το πλούσιο βιογραφικό του
Κατά τη τελευταία ομιλία του στην Ετήσια Γενική Συνέλευση του ΠΑΣΥΞΕ ως Πρόεδρος του Συνδέσμου, στην παρουσία-μεταξύ άλλων-του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, της Προέδρου της Βουλής, Αννίτας Δημητρίου, και Υπουργών/Υφυπουργών, ο κ. Μιχαηλίδης ανέλυσε την υφιστάμενη κατάσταση στον τουριστικό τομέα, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα την σημαντική συμβολή του Συνδέσμου.
- Διαβάστε ακόμη: Θάνος Μιχαηλίδης: Ο απολογισμός της Προεδρίας του ΠΑΣΥΞΕ, η σημασία του τουρισμού και τα μελλοντικά σχέδια
Ειδικότερα και αφού ανέλυσε τις επιδόσεις του τουρισμού την περασμένη χρονιά, καθώς και στις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο οποίος δημιούργησε ένα ντόμινο οικονομικών επιπτώσεων, υπέδειξε πως «οι πρόσφατες εξελίξεις καθιστούν ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών ετοιμότητας του κράτους, ώστε να μπορούμε να ανταποκρινόμαστε αποτελεσματικά σε περιόδους κρίσεων».
Ομάδα Διαχείρισης Κρίσεων
Προς αυτή την κατεύθυνση, συνέχισε, ο ΠΑΣΥΞΕ θεωρεί μείζονος σημασίας τη σύσταση Ομάδας Διαχείρισης Κρίσεων που θα στελεχώνεται από το ευρύτερο οικοσύστημα του τουρισμού.
- Τους ξενοδόχους,
- τους τουριστικούς πράκτορες,
- τα αεροδρόμια,
- και βέβαια το Υφυπουργείο Τουρισμού ως συντονιστικός φορέας.
Αυτό το σώμα, εξήγησε, θα έχει την ευθύνη διαχείρισης κρίσεων, δρομολογώντας μέτρα και αποφάσεις με ταχύτητα και ευελιξία, λειτουργώντας ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα σε όλα τα κομμάτια της αλυσίδας της τουριστικής βιομηχανίας.
Παράλληλα, υπογράμμισε, «θεωρούμε απαραίτητη τη θεσμοθέτηση ενός μόνιμου Συμβουλευτικού Σώματος, με τη συμμετοχή ιδιωτών εκπροσώπων της τουριστικής βιομηχανίας και του Υφυπουργείου Τουρισμού».
«Ένα τέτοιο σώμα θα διασφαλίσει τη συνεχή ανταλλαγή απόψεων και τεχνογνωσίας, την έγκαιρη αναγνώριση κινδύνων, αλλά και των ευκαιριών που διανοίγονται μπροστά μας», επεσήμανε.
Χρειάζεται οδικός χάρτης για τον τουρισμό
Κατά τον κ. Μιχαηλίδη, επιβεβλημένη είναι και η διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου οδικού χάρτη για τον τουρισμό. «Ένα σχέδιο με σαφές όραμα, στοχευμένες δράσεις, μετρήσιμα αποτελέσματα και την απαιτούμενη ευελιξία, ώστε να ανταποκρινόμαστε αποτελεσματικά στις διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες», υπογράμμισε.
Πέραν των πιο πάνω, ο απερχόμενος Πρόεδρος του ΠΑΣΥΞΕ τόνισε και πως «μείζονος σημασίας παραμένει η ενίσχυση των προσπαθειών μας για καθιέρωση της Κύπρου ως ελκυστικού ολόχρονου προορισμού, δημιουργώντας παράλληλα τις απαραίτητες συνθήκες ασφάλειας και σταθερότητας στην αγορά εργασίας».
Όπως είπε, «χρειάζεται να δούμε την Κύπρο ως έναν ενιαίο τουριστικό προορισμό, με κοινή στρατηγική, ενιαία ταυτότητα και συντονισμένη προβολή προς το εξωτερικό».
Παράλληλα, συμπλήρωσε, «να επενδύσουμε περισσότερο στην ανάδειξη νέων περιοχών που μπορούν να προσελκύσουν επισκέπτες καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Μέσα από έναν τέτοιο σχεδιασμό μπορούμε να ενισχύσουμε τις τοπικές κοινωνίες και να δημιουργήσουμε νέες ευκαιρίες ανάπτυξης».
«Αυτό θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα του τουριστικού μας μοντέλου, θα στηρίξει την απασχόληση σε όλες τις επαρχίες και θα αναδείξει την Κύπρο ως έναν πολυδιάστατο και ποιοτικό προορισμό που έχει κάτι ξεχωριστό να προσφέρει κάθε εποχή του χρόνου», υπέδειξε.
Επαναφορά πρότασης για Ενιαία Αδειοδοτική Αρχή
Την ίδια ώρα και αναγνωρίζοντας πως η προσέλκυση νέων επενδύσεων βρίσκεται ψηλά στις προτεραιότητες της Κυβέρνησης, ο κ. Μιχαηλίδης τόνισε πως «ωστόσο, υπάρχουν ακόμη περιθώρια για περαιτέρω ενίσχυση του επενδυτικού ενδιαφέροντος μέσω στοχευμένων κινήτρων που θα διευκολύνουν την υλοποίηση νέων αναπτύξεων».
Στο πλαίσιο αυτό, επανέφερε παλαιότερη πρόταση του ΠΑΣΥΞΕ, για σύσταση μίας Ενιαίας Αδειοδοτικής Αρχής (One Stop Shop), η οποία θα απλοποιήσει και θα επιταχύνει τις διαδικασίες αδειοδότησης, ενισχύοντας την ελκυστικότητα της Κύπρου και την ανταγωνιστικότητα του τουριστικού προϊόντος.
Μέχρι την υλοποίηση αυτού του στόχου, υπέδειξε, «είναι σημαντικό να προχωρήσουμε σε ουσιαστική απλοποίηση των υφιστάμενων διαδικασιών αδειοδότησης. Σήμερα, οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις καλούνται να επικοινωνούν με περίπου 12 διαφορετικά τμήματα και υπηρεσίες για θέματα αδειοδοτήσεων, ενώ οι διαφορετικές ημερομηνίες των επιμέρους αδειοδοτήσεων προκαλούν απώλεια αμέτρητων εργατοωρών».
Σε ό,τι αφορά, δε, την έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού, ο απερχόμενος Πρόεδρος του ΠΑΣΥΞΕ τόνισε-μεταξύ άλλων-ότι «το στοίχημα για εμάς είναι να επιστρέψει ο Κύπριος εργαζόμενος στην τουριστική βιομηχανία. Χρειάζεται συνεπώς να επικαιροποιήσουμε τα μηνύματά μας και να δοθούν τα κατάλληλα κίνητρα, ώστε να φέρουμε τους νέους κοντά στα τουριστικά επαγγέλματα. Να ενισχύσουμε τις ξενοδοχειακές σχολές, να επενδύσουμε στην εκπαίδευση και να εξηγήσουμε καλύτερα τα οφέλη που έχει η εργασία στην τουριστική βιομηχανία».
Αυτούσια η ομιλία του Προέδρου του ΠΑΣΥΞΕ
- Από την Κρίση στην Προοπτική
Εξοχότατε κύριε Πρόεδρε της Δημοκρατίας,
Εξοχότατη κα Πρόεδρε της Βουλής των Αντιπροσώπων,
Μακαριώτατε Αρχιεπίσκοπε Νέας Ιουστινιανής και πάσης Κύπρου κ.κ. Γεώργιε,
Αξιότιμοι Αρχηγοί και Εκπρόσωποι Κομμάτων,
Έντιμοι κύριοι Υπουργοί,
Your Excellencies Ambassadors,
Έντιμε κύριε Υφυπουργέ Τουρισμού,
Έντιμες κυρίες και έντιμοι κύριοι Βουλευτές,
Αγαπητά Μέλη και Εκλεκτοί Προσκεκλημένοι,
Με ιδιαίτερη χαρά και βαθιά συγκίνηση σας καλωσορίζω στην Ετήσια Γενική Συνέλευση του Παγκύπριου Συνδέσμου Ξενοδόχων. Η σημερινή μας συνάντηση έχει έναν ξεχωριστό και ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς συμπίπτει με τη συμπλήρωση 90 χρόνων από την ίδρυση του ΠΑΣΥΞΕ. 90 χρόνων συνεχούς προσφοράς, ανάπτυξης και ουσιαστικής συμβολής στον κυπριακό τουρισμό και την οικονομία του τόπου μας.
Ο ΠΑΣΥΞΕ μετρά εννέα δεκαετίες αδιάλειπτης παρουσίας και δράσης στην ξενοδοχειακή και τουριστική βιομηχανία της Κύπρου. Εννέα δεκαετίες κατά τις οποίες ο τομέας της φιλοξενίας συμβάλλει καθοριστικά στη δημιουργία θέσεων εργασίας, στην αναβάθμιση των υποδομών, στην ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας και στην ανάδειξη της Κύπρου ως ενός σύγχρονου και ανταγωνιστικού τουριστικού προορισμού στη διεθνή σκηνή.
Ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Ξενοδόχων διαχρονικά έχει αναδειχθεί ως αξιόπιστος συνομιλητής και θεσμικός εταίρος του κράτους. Με τεκμηριωμένες εισηγήσεις, καθοριστικές παρεμβάσεις και ρεαλιστικές προτάσεις, ο ΠΑΣΥΞΕ συμβάλλει ουσιαστικά στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της βιώσιμης ανάπτυξης του τουριστικού μας προϊόντος.
Τη χρονιά που πέρασε ο τουρισμός σημείωσε νέο ρεκόρ αφίξεων, ξεπερνώντας τα 4,5 εκατομμύρια επισκέπτες, ενώ ανοδική πορεία κατέγραψαν και τα έσοδα από τον τουρισμό, τα οποία για το 2025 ανήλθαν σχεδόν στα 3,7 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η Μεγάλη Βρετανία παρέμεινε το 2025 η κορυφαία τουριστική αγορά με περισσότερες από 1,4 εκατομμύρια αφίξεις και ποσοστό 32% του συνόλου των επισκεπτών. Ακολουθεί το Ισραήλ, με 589,000 αφίξεις και αύξηση 38% σε σχέση με το 2024. Τρίτη μεγαλύτερη αγορά είναι η Πολωνία, με σχεδόν 374 χιλιάδες αφίξεις, ενώ ακολούθησε η Γερμανία με 278,000 αφίξεις. Η Ρουμανία κατέγραψε επίσης σημαντική άνοδο, φθάνοντας τις 120.000 αφίξεις, έναντι περίπου 50 χιλιάδων το 2022.
Σημαντικό αριθμό επισκεπτών προσελκύσαμε επίσης, από τη Σουηδία, τη Γαλλία, την Αυστρία, την Ελβετία, την Ουγγαρία και την Ολλανδία, επιβεβαιώνοντας τη σταδιακή ενίσχυση των ευρωπαϊκών αγορών, ενώ ιδιαίτερα ενθαρρυντική είναι και η αυξανόμενη παρουσία επισκεπτών από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.
Σε ό,τι αφορά τις πληρότητες στα ξενοδοχεία, σύμφωνα με τα στοιχεία του Υφυπουργείου Τουρισμού, η ακαθάριστη ετήσια πληρότητα κλινών για το 2025 ανήλθε στο 55,5%, καταγράφοντας αύξηση 2,5% σε σχέση με το 2024. Η Κύπρος ξεπέρασε επίσης τα 19 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις, ντόπιων και ξένων, με την αύξηση να υπολογίζεται στο 6,5% σε σχέση με το 2024.
Κυρίες και κύριοι,
Όπως ισχύει σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μας, τα πράγματα δεν εξελίσσονται πάντοτε βάσει σχεδίου. Δυστυχώς, διανύουμε μία ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο και τους επόμενους μήνες καλούμαστε να διαχειριστούμε σημαντικές προκλήσεις.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δημιούργησε ένα ντόμινο οικονομικών επιπτώσεων και ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας και ανασφάλειας, επηρεάζοντας τον αριθμό επισκεπτών, καθώς και τις κρατήσεις στα ξενοδοχεία.
Ενώ οι ενδείξεις με την έναρξη της χρονιάς ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικές, τα πάντα ανατράπηκαν με την έναρξη των συγκρούσεων στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής περί τα μέσα Φεβρουαρίου.
Ως Σύνδεσμος, αναλάβαμε αμέσως δράση και καταγράψαμε την πραγματική εικόνα. Προχωρήσαμε στη διεξαγωγή κυλιόμενης έρευνας σε συνεργασία με το Ελληνικό Ινστιτούτο Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων (ΙΤΕΠ), για την αποτύπωση των τάσεων στις κρατήσεις και στις ακυρώσεις στον ξενοδοχειακό τομέα. Τα ευρήματα κοινοποιούνταν σε εβδομαδιαία βάση στην Κυβέρνηση για διάρκεια επτά εβδομάδων.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, υπήρξαν μαζικές ακυρώσεις και μείωση στις κρατήσεις περίπου 30%, ενώ η αρνητική τάση συνεχίστηκε Μάιο και Ιούνιο, παρά τη σχετική βελτίωση που καταγράφηκε σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες.
Σε αυτό το σημείο, επιτρέψτε μου να εκφράσω την ευγνωμοσύνη του ΠΑΣΥΞΕ προς την Κυβέρνηση και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Νίκο Χριστοδουλίδη προσωπικά για την έγκριση του Ειδικού Σχεδίου Στήριξης Απασχόλησης στον Ξενοδοχειακό Τομέα, που εφαρμόστηκε τον Απρίλιο, καθώς και προς τον Υπουργό Εργασίας για την αποτελεσματική εφαρμογή της απόφασης.
Η προστασία των θέσεων εργασίας και η διατήρηση του ανθρώπινου δυναμικού αποτελούν για εμάς κορυφαία προτεραιότητα.
Παρόλο που έγιναν αρκετά βήματα, χρειάζεται να κάνουμε περισσότερα, αφού ο τρόπος με τον οποίο θα διαχειριστούμε τις επιπτώσεις της σημερινής κρίσης, θα καθορίσει εν πολλοίς και την πορεία του τουρισμού μας το 2027.
Απαιτείται ενίσχυση των διεθνών προωθητικών εκστρατειών της χώρας για το υπόλοιπο του 2026 και το 2027, με στόχο τη θωράκιση της φήμης του τουριστικού μας προϊόντος και την καλύτερη διείσδυση σε επιφανείς οικονομικά αγορές, όπως η Γερμανία, η Ελβετία και άλλες χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης.
Οφείλουμε, ωστόσο να αναγνωρίζουμε τις προσπάθειες και τις ενέργειες του Υφυπουργείου Τουρισμού κατά την πρόσφατη περίοδο προκλήσεων και εκφράζουμε τις ευχαριστίες μας για τη συνεχή στήριξη και συνεργασία του με την τουριστική και ξενοδοχειακή βιομηχανία.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να καταστήσουμε το τουριστικό προϊόν της Κύπρου ανθεκτικό, με τη λήψη τέτοιων μέτρων που θα λειτουργήσουν ως ομπρέλα απέναντι σε κάθε είδους κρίση. Τώρα είναι η ώρα να κάνουμε το επόμενο βήμα, που θα αναβαθμίσει τον τουρισμό μας και θα τον καταστήσει πιο σύγχρονο, πιο ποιοτικό και πιο ανταγωνιστικό.
Κύριε Πρόεδρε,
Γνωρίζετε πολύ καλά ότι η τουριστική βιομηχανία στήριξε διαχρονικά την κυπριακή οικονομία σε κρίσιμες περιόδους. Ο ρόλος της ήταν καθοριστικός μετά την τουρκική εισβολή του 1974, την οικονομική κρίση του 2013, αλλά και στην ανάκαμψη μετά την πανδημία. Έχουμε καθήκον να επενδύσουμε περισσότερο σε έναν τομέα που έχει αποδείξει ότι αποτελεί κινητήριο μοχλό της οικονομίας, ακόμη και στις πιο δύσκολες συνθήκες.
Οι πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή καθιστούν ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών ετοιμότητας του κράτους, ώστε να μπορούμε να ανταποκρινόμαστε αποτελεσματικά σε περιόδους κρίσεων.
Η ανθεκτικότητα του τουριστικού μας προϊόντος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ετοιμότητα και τον έγκαιρο σχεδιασμό. Αυτό σημαίνει καλύτερος συντονισμός μεταξύ κράτους και ιδιωτικού τομέα και συνδιαμόρφωση στρατηγικών που θα μας επιτρέψουν να ανταποκρινόμαστε πιο αποτελεσματικά σε απρόσμενες εξωγενείς κρίσεις.
Προς αυτή την κατεύθυνση, ο ΠΑΣΥΞΕ θεωρεί μείζονος σημασίας τη σύσταση Ομάδας Διαχείρισης Κρίσεων που θα στελεχώνεται από το ευρύτερο οικοσύστημα του τουρισμού.
- Τους ξενοδόχους,
- τους τουριστικούς πράκτορες,
- τα αεροδρόμια,
- και βέβαια το Υφυπουργείο Τουρισμού ως συντονιστικός φορέας.
Αυτό το σώμα θα έχει την ευθύνη διαχείρισης κρίσεων, δρομολογώντας μέτρα και αποφάσεις με ταχύτητα και ευελιξία, λειτουργώντας ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα σε όλα τα κομμάτια της αλυσίδας της τουριστικής βιομηχανίας.
Παράλληλα, θεωρούμε απαραίτητη τη θεσμοθέτηση ενός μόνιμου Συμβουλευτικού Σώματος, με τη συμμετοχή ιδιωτών εκπροσώπων της τουριστικής βιομηχανίας και του Υφυπουργείου Τουρισμού. Ένα τέτοιο σώμα θα διασφαλίσει τη συνεχή ανταλλαγή απόψεων και τεχνογνωσίας, την έγκαιρη αναγνώριση κινδύνων, αλλά και των ευκαιριών που διανοίγονται μπροστά μας.
Επιβεβλημένη είναι και η διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου οδικού χάρτη για τον τουρισμό. Ένα σχέδιο με σαφές όραμα, στοχευμένες δράσεις, μετρήσιμα αποτελέσματα και την απαιτούμενη ευελιξία, ώστε να ανταποκρινόμαστε αποτελεσματικά στις διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες.
Στο πλαίσιο αυτό, με ιδιαίτερη χαρά ανακοινώνουμε σήμερα τη δημιουργία της ψηφιακής πλατφόρμας του ΠΑΣΥΞΕ με την ονομασία «Xenios Analytics». Πρόκειται για ένα εργαλείο στρατηγικής σημασίας, το οποίο θα επιτρέψει στον Σύνδεσμο να αποκτήσει, για πρώτη φορά, ολοκληρωμένη και τεκμηριωμένη εικόνα της πραγματικής κατάστασης της ξενοδοχειακής βιομηχανίας. Μέσα από τη συμμετοχή των μελών μας, η πλατφόρμα θα συγκεντρώνει και θα αναλύει δεδομένα που αφορούν την απόδοση και την επίδοση των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων, καθώς και τα ανελαστικά λειτουργικά τους κόστη, ανά κατηγορία ξενοδοχείου και ανά επαρχία.
Με τον τρόπο αυτό, θα διαθέτουμε αξιόπιστα και συγκρίσιμα στοιχεία, τα οποία θα μας επιτρέπουν να εντοπίζουμε έγκαιρα τις τάσεις της αγοράς, να αξιολογούμε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος και να καταθέτουμε ακόμη πιο τεκμηριωμένες εισηγήσεις προς τoυς αρμόδιους φορείς.
Η πλατφόρμα Xenios Analytics αποτελεί ένα στρατηγικό εργαλείο που θα προσφέρει αξιόπιστη πληροφόρηση τόσα στα ίδια τα μέλη του ΠΑΣΥΞΕ, στην Πολιτεία και σε άλλους παράγοντες της τουριστικής βιομηχανίας και της οικονομίας ευρύτερα.
Αγαπητοί φίλοι, Κυρίες και κύριοι,
Χρειάζεται να επενδύσουμε περισσότερο στην ποιότητα, στην εμπειρία και στην καινοτομία, δημιουργώντας έναν τουρισμό πιο ανταγωνιστικό, πιο ελκυστικό και πιο ανθεκτικό στις προκλήσεις. Σημαντικό κομμάτι αυτής της διαδικασίας είναι να αναλύσουμε με ειλικρίνεια τις αδυναμίες μας και να μελετήσουμε τις πρακτικές άλλων αναπτυσσόμενων ανταγωνιστικών προορισμών.
Αυτό προϋποθέτει μεταξύ άλλων, τη σταδιακή μείωση της εξάρτησής μας από συγκεκριμένες αγορές και τη συνεχή βελτίωση της αεροπορικής συνδεσιμότητας της χώρας με κύριες αλλά και αναδυόμενες αγορές.
Αναγνωρίζουμε τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί, με την προσθήκη περισσότερων από 10 νέων δρομολογίων και τεσσάρων νέων αγορών, σύμφωνα με στοιχεία της Hermes Airports.
Σε αυτό το σημείο να χαιρετίσω την πρόσφατη έναρξη απευθείας πτήσεων μεταξύ Κύπρου και Καζακστάν, που ευελπιστούμε να συμβάλλει στην αύξηση των επισκεπτών αλλά και να ενισχύσει τις επιχειρηματικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών.
Ταυτόχρονα, οφείλουμε να διασφαλίσουμε ότι το τουριστικό μας προϊόν ανταποκρίνεται στις σύγχρονες τάσεις και στις ανάγκες του σημερινού ταξιδιώτη, επενδύοντας σταθερά στην ποιότητα, στην εμπειρία και στην αυθεντική κυπριακή φιλοξενία. Η φιλοξενία αυτή αποτέλεσε διαχρονικά ένα από τα ισχυρά πλεονέκτημα της Κύπρου. Οφείλουμε, λοιπόν, να τη διαφυλάξουμε ως βασικό στοιχείο της ταυτότητάς μας, αλλά ταυτόχρονα να την εξελίξουμε, με σύγχρονες υποδομές, υψηλό επίπεδο υπηρεσιών, βιώσιμες πρακτικές και καινοτομία.
Υπό το φως των πιο πάνω, καλούμαστε να επενδύσουμε ουσιαστικά στην εκπαίδευση και αναβάθμιση των δεξιοτήτων του υφιστάμενου ανθρώπινου δυναμικού στην τεχνολογία, αλλά και στην προσέλκυση εξιδεικευμένου προσωπικού που μπορεί να συμβάλει στην εξέλιξη του τομέα μέσω της τεχνητής νοημοσύνης.
Σημαντική πρόκληση παραμένει για την τουριστική βιομηχανία η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού. Παρόλα αυτά, εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εργοδότες της χώρας, προσελκύοντας ίσως τις περισσότερες ειδικότητες εργαζομένων, με περίπου το 50% να αποτελείται από γυναίκες. Με βάση τις εκτιμήσεις της Στατιστικής Υπηρεσίας, οι εργοδοτούμενοι στις δραστηριότητες υπηρεσιών παροχής καταλύματος και υπηρεσιών εστίασης το 2025 ανήλθαν σε 38.410 άτομα, ενώ η συνολική απασχόληση στον τομέα διαμορφώθηκε σε 50.646 άτομα.
Το στοίχημα για εμάς είναι να επιστρέψει ο Κύπριος εργαζόμενος στην τουριστική βιομηχανία. Χρειάζεται συνεπώς να επικαιροποιήσουμε τα μηνύματά μας και να δοθούν τα κατάλληλα κίνητρα, ώστε να φέρουμε τους νέους κοντά στα τουριστικά επαγγέλματα. Να ενισχύσουμε τις ξενοδοχειακές σχολές, να επενδύσουμε στην εκπαίδευση και να εξηγήσουμε καλύτερα τα οφέλη που έχει η εργασία στην τουριστική βιομηχανία.
Μείζονος σημασίας παραμένει η ενίσχυση των προσπαθειών μας για καθιέρωση της Κύπρου ως ελκυστικού ολόχρονου προορισμού, δημιουργώντας παράλληλα τις απαραίτητες συνθήκες ασφάλειας και σταθερότητας στην αγορά εργασίας.
Χρειάζεται να δούμε την Κύπρο ως έναν ενιαίο τουριστικό προορισμό, με κοινή στρατηγική, ενιαία ταυτότητα και συντονισμένη προβολή προς το εξωτερικό. Παράλληλα, να επενδύσουμε περισσότερο στην ανάδειξη νέων περιοχών που μπορούν να προσελκύσουν επισκέπτες καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Μέσα από έναν τέτοιο σχεδιασμό μπορούμε να ενισχύσουμε τις τοπικές κοινωνίες και να δημιουργήσουμε νέες ευκαιρίες ανάπτυξης.
Αυτό θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα του τουριστικού μας μοντέλου, θα στηρίξει την απασχόληση σε όλες τις επαρχίες και θα αναδείξει την Κύπρο ως έναν πολυδιάστατο και ποιοτικό προορισμό που έχει κάτι ξεχωριστό να προσφέρει κάθε εποχή του χρόνου.
Σημειώνουμε ότι, κατά το 2025 καταγράφηκαν 838 χιλιάδες αφίξεις τουριστών κατά τους μήνες Ιανουάριο-Μάρτιο και Οκτώβριο-Δεκέμβριο, καταγράφοντας αύξηση 15% σε σύγκριση το 2024.
Βασική προϋπόθεση παραμένει η αναβάθμιση των υποδομών. Οι σύγχρονες και ποιοτικές υποδομές δεν ενισχύουν μόνο την εμπειρία του επισκέπτη, αλλά συμβάλλουν καθοριστικά και στην ανταγωνιστικότητα της χώρας μας ως τουριστικού προορισμού. Και αυτό θα το πετύχουμε διασφαλίζοντας πιο γρήγορες και αποτελεσματικές διαδικασίες και λιγότερη γραφειοκρατία σε ότι αφορά τις αδειοδοτήσεις σε διάφορες πτυχές της οικονομίας.
Κύριε Πρόεδρε,
Αναγνωρίζουμε πως η προσέλκυση νέων επενδύσεων βρίσκεται ψηλά στις προτεραιότητες της Κυβέρνησης. Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη περιθώρια για περαιτέρω ενίσχυση του επενδυτικού ενδιαφέροντος μέσω στοχευμένων κινήτρων που θα διευκολύνουν την υλοποίηση νέων αναπτύξεων. Επαναφέρουμε παλαιότερη πρόταση του ΠΑΣΥΞΕ, για σύσταση μίας Ενιαίας Αδειοδοτικής Αρχής (One Stop Shop), η οποία θα απλοποιήσει και θα επιταχύνει τις διαδικασίες αδειοδότησης, ενισχύοντας την ελκυστικότητα της χώρας και την ανταγωνιστικότητα του τουριστικού προϊόντος.
Μέχρι την υλοποίηση αυτού του στόχου, είναι σημαντικό να προχωρήσουμε σε ουσιαστική απλοποίηση των υφιστάμενων διαδικασιών αδειοδότησης. Σήμερα, οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις καλούνται να επικοινωνούν με περίπου 12 διαφορετικά τμήματα και υπηρεσίες για θέματα αδειοδοτήσεων, ενώ οι διαφορετικές ημερομηνίες των επιμέρους αδειοδοτήσεων προκαλούν απώλεια αμέτρητων εργατοωρών.
Κυρίες και κύριοι,
Κάθε ιστορικό ορόσημο αποτελεί ευκαιρία για αναδρομή. Για μας στον ΠΑΣΥΞΕ, η συμπλήρωση 90 χρόνων από την ίδρυσή μας λειτουργεί ως υπενθύμιση της ευθύνης που έχουμε απέναντι στο μέλλον του κυπριακού τουρισμού.
Ο Σύνδεσμός μας πορεύτηκε όλα αυτά τα χρόνια με σταθερό προσανατολισμό και με το ίδιο όραμα συνεχίζουμε δυναμικά την προσπάθεια για την περαιτέρω αναβάθμιση και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τουριστικού μας προϊόντος.
Ο ΠΑΣΥΞΕ παραμένει προσηλωμένος στη διαφύλαξη και προώθηση των συμφερόντων των μελών του, μέσα από μία υπεύθυνη στάση, τεκμηριωμένες προτάσεις και στενή συνεργασία με την Πολιτεία και όλους τους αρμόδιους φορείς. Όταν ο τουριστικός τομέας ευημερεί, δεν επωφελούνται μόνο οι ξενοδόχοι, επωφελείται η κυπριακή οικονομία και κατ’ επέκταση η ίδια η κοινωνία.
Υπάρχει όμως μία διαστρεβλωμένη εικόνα ότι ο ξενοδοχειακός τομέας είναι ευνοημένος από αποφάσεις του κράτους. Τα στοιχεία αποδεικνύουν το αντίθετο. Ο ξενοδοχειακός τομέας έχει επενδύσει διαχρονικά εκατοντάδες εκατομμύρια στην οικονομία της χώρας. Πρόκειται για επενδύσεις μόνιμου χαρακτήρα που η επιτυχία τους διασφαλίζει αυξημένα έσοδα για το κράτος, περισσότερες θέσεις εργασίας και δυνατή οικονομία.
Φίλες και φίλοι,
H σημερινή μέρα είναι ιδιαίτερα ξεχωριστή για εμένα σε προσωπικό επίπεδο, αφού παραδίδω τη σκυτάλη στην ηγεσία του ΠΑΣΥΞΕ μετά από 3 χρόνια.
Αποχωρώ από τη θέση του Προέδρου με καθαρή συνείδηση. Σε αυτή την πορεία πιστεύω είχα πάντα ως οδηγό την ειλικρίνεια, τη συνεργασία και το συμφέρον των μελών του ΠΑΣΥΞΕ και της τουριστικής βιομηχανίας.
Αποχωρώ από την Προεδρία του ΠΑΣΥΞΕ, όχι όμως από τη συλλογική προσπάθεια για στήριξη και ενίσχυση του τουρισμού. Ο τουρισμός παραμένει ένα μεγάλο κομμάτι της ζωής μου και θα συνεχίσω να στηρίζω κάθε προσπάθεια που συμβάλλει στην πρόοδο του.
Επιτρέψτε μου, στο σημείο αυτό, να ευχαριστήσω το Διοικητικό Συμβούλιο, τον Γενικό Διευθυντή Δρ. Χρίστο Αγγελίδη και τη Γραμματεία του Συνδέσμου, καθώς και όλα τα μέλη του ΠΑΣΥΞΕ και τους ανθρώπους της τουριστικής βιομηχανίας, που με αφοσίωση και επαγγελματισμό κρατούν ψηλά την εικόνα της Κύπρου.
Παρά τις δυσκολίες και τις προκλήσεις, είμαι αισιόδοξος για το μέλλον του κυπριακού τουρισμού. Γιατί έχουμε εμπειρία, έχουμε ανθρώπους με γνώσεις, όραμα και, πάνω απ’ όλα, έχουμε τη θέληση να εξελισσόμαστε και να συνεχίσουμε να χτίζουμε έναν τουρισμό αντάξιο των δυνατοτήτων και της προοπτικής της χώρας μας.
Κύριε Πρόεδρε,
Δράττομαι της ευκαιρίας για να σας ευχαριστήσω προσωπικά, όχι μόνο για την παρουσία σας στη Γενική Συνέλευση του Συνδέσμου μας, αλλά και για τη συνεχή συνεισφορά και βοήθειά σας για επίτευξη των στόχων μας.
Ευχαριστίες θα ήθελα επίσης να απευθύνω:
- Στο Υπουργικό Συμβούλιο και ιδιαίτερα το Υπουργείο Εργασίας και το Υφυπουργείο Τουρισμού,
- Στις αρμόδιες Επιτροπές της Βουλής και ειδικά την Επιτροπή Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού,
- Στο ΚΕΒΕ, την ΟΕΒ, τον ΣΤΕΚ, τον ACTA, και τον ΠΑΣΥΔΙΞΕ,
- Στη Hermes Airports και στις αεροπορικές εταιρείες,
- Στις Συνδικαλιστικές Οργανώσεις και
- Στους εκπροσώπους των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης.
Θερμές ευχαριστίες οφείλω επίσης στον Επίσημο Στρατηγικό Συνεργάτη της Ετήσιας Γενικής Συνέλευσης του ΠΑΣΥΞΕ, την EUROBANK CYPRUS, καθώς και στους Επίσημους Χορηγούς COFFEE CARE και UiBS Hospitality.
Φίλες και φίλοι, Κυρίες και Κύριοι,
Με αίσθημα ευθύνης παραδίδω τη σκυτάλη στην Προεδρία, αλλά παραμένω σταθερά δίπλα στον Σύνδεσμο και τον νέο πρόεδρο που θα εκλεγεί, έτοιμος να στηρίξω τις προσπάθειές του. Δεν έχω την παραμικρή αμφιβολία ότι η νέα ηγεσία θα συνεχίσει να εργάζεται με πνεύμα συνεργασίας και συλλογικής ευθύνης για το καλό της τουριστικής βιομηχανίας και του τόπου μας.
Σας ευχαριστώ.











