Στις αλλαγές που προωθούνται μέσα από τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, όπως για παράδειγμα η νέα πηγή εσόδων του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, καθώς και το τι μέλλει γενέσθαι για το μικρό τσεκούδι στους χαμηλοσυνταξιούχους, αλλά και τις προθέσεις της Κυβέρνησης για αλλαγές στην άδεια πατρότητας, αναφέρθηκε ο υπουργός Εργασίας, Μαρίνος Μουσιούττας, ενώπιον της Επιτροπής Εργασίας. Παράλληλα, ο κ. Μουσιούττας αναφέρθηκε και στη δημιουργία του νέου ταμείου, για την αποπληρωμή των 12 δις που είναι το χρέος της Κυβέρνησης στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων και εξήγησε πως θα είναι στα πρότυπα του Ταμείου Υδρογονανθράκων.
Ο υπουργός Εργασίας, στην πρώτη εθιμοτυπική συνάντηση με την Επιτροπή Εργασίας, απάντησε σε καίρια ερωτήματα, που αφορούν κυρίως τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση. Όπως ανέφερε «πρόθεσή μου μέσα στο καλοκαίρι, πέραν των συνεδριών, θα ζητήσω συνάντηση με τα κόμματα για να συζητήσουμε το συνταξιοδοτικό και να ανταλλάξουμε απόψεις, ώστε να κατατεθεί το Σεπτέμβριο το νομοσχέδιο. Υπολογίζω 20 Σεπτεμβρίου θα γίνει τυπική κατάθεση και να ξεκινήσει άμεσα η συζήτηση».
Ο κ. Μουσιούττας επεσήμανε πως «πριν δύο χρόνια ο τέως υπουργός, είχε ξεκινήσει τη μελέτη για τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, κλήθηκε ομάδα εμπειρογνωμόνων, που άκουσε τις σκέψεις του Υπουργείου και διενήργησαν αναλογιστική μελέτη για το συνταξιοδοτικό σύστημα. Οι κύριες πτυχές. Η προηγούμενη αλλαγή ήταν πριν από 46 και πλέον χρόνια. Περισσότερα άτομα συνταξιοδοτούνται σε σχέση με τους εργαζόμενους. Υπήρχαν στρεβλώσεις στο σύστημα. Θα υπάρχει αύξηση στις συντάξεις και τις χαμηλές και στις πιο ψηλές. Η περισσότερη βάση στις χαμηλές συντάξεις».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Κατατίθεται στη Βουλή το νομοσχέδιο για συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, αυξήσεις έως και 50% στις χαμηλές συντάξεις-Όσα αλλάζουν
Ο υπουργός Εργασίας επεσήμανε, δε, ότι «θα υπάρχουν κριτήρια, όπως για τις μονάδες, τα χρόνια που εργάστηκε. Είναι μείγμα κριτηρίων. Θα έρθει το κράτος να επιδοτήσει ομάδες πληθυσμού, που δεν έχουν την ευχέρεια να εργαστούν ή μπορούν να εργαστούν περιοδικά. Είναι οι μητέρες που μένουν στο σπίτι να φροντίσουν τα παιδιά τους και θα παίρνουν μονάδες για να χρησιμοποιηθούν για να αυξηθεί η σύνταξη. Είναι οι ΑμεΑ και οι φοιτητές που με μονάδες που τους δίνει το κράτος, θα μπαίνουν στο λογαριασμό τους, ώστε όταν βρουν εργασία θα προστίθενται εκεί. Θα γίνει καταγραφή όλων από 16 ετών και άνω στο σύστημα, για να είναι εγγεγραμμένοι. Όπως λέμε αυτόματη εγγραφή στον κατάλογο εκλογέων, θα γίνει και στο σύστημα ΚΑ. Δεν θα γίνει από την αρχή αυτόματα, αλλά θα γίνει αυτόματο σε κάποια φάση. Από την ηλικία των 16 και άνω, ένας μαθητής παίρνει μονάδες, παίρνει μονάδες κάποιος που υπηρετεί στο στρατό και για τέσσερα χρόνια η μεταλυκειακή φοίτηση».
Αναφορικά με τους εισοδηματίες, ο Μαρίνος Μουσιούττας εξήγησε πως «θα είναι μία νέα μερίδα στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Υποχρέωση για να βάζουν ποσοστό στις κοινωνικές ασφαλίσεις είναι άτομα που δεν έχουν καμία εισφορά στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Ένα μεγάλο μέρος είναι άτομα που λαμβάνουν κοινωνική σύνταξη, επειδή δεν εργάστηκαν ποτέ και έρχεται το κράτος και τους επιδοτεί. Θα πρέπει να συνεισφέρουν στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Αν αυτό το άτομο έχει οποιεσδήποτε εισφορές κοινωνικών ασφαλίσεων δεν έχει υποχρέωση να κάνει εισφορά. Αν κάποιος δεν εργάζεται ή δεν συμπληρώνει μία μονάδα το έτος από εργασία και έχει εισοδήματα, όπως ενοίκια, θα συμπληρώνει τη μονάδα από αυτά. Αν έχει εργασία, δεν θα υποχρεώνεται να βάλει εισφορές».
Ο κ. Μουσιούττας εξήγησε πως «οι ανάγκες είναι κοστολογημένες. Εφόσον θα έχει εισφορές, θα φεύγει από την κοινωνική σύνταξη. Έχουμε άτομα που παίρνουν σύνταξη, που παίρνουν σύνταξη και το μικρό τσεκούδι και άτομα που λαμβάνουν κοινωνική σύνταξη. Η πρόθεση είναι βάζοντας εισφορές στο ταμείο να απεξαρτητοποιείται από την κοινωνική σύνταξη και να ενταχθεί στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων».
Στη συνέχεια, ο υπουργός Εργασίας αναφέρθηκε και στα όσα ακούστηκαν κατά την προεκλογική περίοδο, περί αύξηση των συντάξεων μέχρι και 1,088 ευρώ όπως είναι και ο κατώτατος μισθός. Όπως εξήγησε «δεν πρόκειται να φτάσει σε τέτοιους αριθμούς η σύνταξη. Τα λεφτά στο ΤΚΑ δεν αρκούν για να φτάσουμε σε αυτά τα επίπεδα. Έχουν κάποιες εισροές».
Ο κ. Μουσιούττας αναφέρθηκε και στην πρόθεση του Υπουργείου Εργασίας για να δημιουργήσει το νέο ταμείο, για τα 12 δις που δανείστηκε το κράτος από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. «Τα 12 δις είναι δανεισμένα από το Ταμείο στο κράτος που διαχρονικά οι Κυβερνήσεις χρησιμοποιούσαν το ποσό για αναπτύξεις, επενδύσεις κλπ. Αυτή η Κυβέρνηση αποφάσισε να επιστραφούν αυτά τα λεφτά. Τα 12 δις που είναι στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, με μία φόρμουλα που συμφωνήσαμε με το Υπουργείο Οικονομικών θα επιστρέφονται στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων και θα λειτουργεί στα κοινωνικά πρότυπα. Πρόθεση είναι να χρησιμοποιήσουμε το μοντέλο του Ταμείου Υδρογονανθράκων. Θα βασιστούμε σε εκείνες τις πρόνοιες για να ετοιμάσουμε τη νομοθεσία για το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων».
Ο υπουργός Εργασίας επεσήμανε πως «θα πρέπει να είναι έτοιμο μέχρι την 1/1/2028 για να λειτουργήσει. Το πλεόνασμα κάθε χρόνο του Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων θα μπαίνει στο ταμείο αυτό. Κάτι που απασχολούσε όλους, εφόσον ψηφιστεί η νομοθεσία, παίρνει τέλος. Τα λεφτά του Ταμείου είναι συγκεκριμένα και οι πόροι συγκεκριμένοι και δεν υπάρχει το περιθώριο να φτάσουμε τα ποσά που έχουν ακουστεί προεκλογικά. Όταν έχεις σταθερό ποσό και σταθερές μεταβλητές, τα λεφτά που θα μπαίνουν είναι σταθερά και μπορεί ο αναλογιστής να κάνει τις προβλέψεις του. Όταν λειτουργήσει αυτό το ταμείο, θα υπάρχει επενδυτική πολιτική και θα υπάρχουν και έσοδα. Θα διοικείται από άτομα εγνωσμένου κύρους για διαχείριση αυτών των ταμείων».
Όσον αφορά στο μικρό τσεκούδι που λαμβάνουν οι χαμηλοσυνταξιούχοι, ο υπουργός Εργασίας σημείωσε πως πρόθεση είναι να διατηρηθεί ο θεσμός, αλλά θα υπάρξουν αλλαγές στον τρόπο που θα κατατίθενται οι αιτήσεις. «Σήμερα ένας που παίρνει σύνταξη αλλά κάνει αίτηση για να δει αν είναι δικαιούχος για το μικρό τσεκούδι, το έμβασμα θα είναι ένα. Θα γίνεται έλεγχος και τα λεφτά θα δίνονται από το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας στο Υπουργείο Εργασίας για να είναι ενιαία η καταβολή. Θα είναι μία αίτηση και θα υπάρχει σημείο για το μικρό τσεκούδι. Θα ενοποιηθούν οι αιτήσεις. Αυτή τη στιγμή γεμίζει μία φόρμα και την παίρνει στην υπηρεσία, πλέον θα είναι διαδικτυακά».
Αναφορικά με τις πηγές εσόδων του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ο Μαρίνος Μουσιούττας σημείωσε πως «θα είναι το αποθεματικό του ταμείου, τα πλεονάσματα του Ταμείου. Τα τελευταία χρόνια λόγω ξένων εργατών, το πλεόνασμα αυξάνεται σε μεγάλο βαθμό. Θα είναι 1,2 του χρόνου. Επίσης, άλλος τρόπος που θα αυξηθούν είναι η νέα κατηγορία εισφορέων. Η αδήλωτη εργασία, έγινε καλή δουλειά, είναι στο 5% με πτωτική τάση. Το πρόβλημα είναι η παράνομη εργασία, που είναι χειρότερο. Προσπάθεια του Υπουργείου είναι με τις επιθεωρήσεις να εκλείψει και η παράνομη εργασία».
Αναφερόμενος στο δεύτερο πυλώνα της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης, που αφορά τα ταμεία προνοίας, ο υπουργός Εργασίας τόνισε ότι «υπάρχει ένας τομέας που συμφωνήθηκε να έχουν ταμεία προνοίας. Είναι ένα ποσοστό 23%. Το ζήτημα είναι κατά πόσο είναι υποχρεωτικό ή εθελοντικό. Οι εργοδότες θέλουν εθελοντικό, οι συντεχνίες υποχρεωτικό. Επίσης, γίνεται μία συζήτηση για τον τρόπο που θα αξιοποιείται το ποσό αυτό. Όλα αυτά είναι στοιχεία που συζητούνται. Το μεγάλο ερώτημα είναι ποια είναι η τελική θέση της Κυβέρνησης. Απέφυγα και αποφεύγω να καταθέσω τη θέση της Κυβέρνησης για να μην διασαλευτεί ο διάλογος σε άλλα θέματα. Από τη στιγμή που θα ξεκαθαρίσει πώς προχωρά η Κυβέρνηση, θα είναι πιο δύσκολη η συζήτηση. Γι’ αυτό το λόγο η προσπάθεια μας ήταν να συζητήσουμε, υπάρχουν διαφορές και θέλουμε να καταλήξουμε».
Στη συνέχεια, επεσήμανε πως «μέσα στα επόμενα 3-4 θα είμαστε σε θέση κατάθεσης και μετά από τέσσερα χρόνια η εφαρμογή του για το δεύτερο πυλώνα. Χρειάζονται πολλά πράγματα να γίνουν. Αυτό που ζητούν είναι η συμφωνία του τι θα είναι, αν είναι υποχρεωτικό ή εθελοντικό».
Όσον αφορά στο θέμα των συλλογικών συμβάσεων, ο υπουργός Εργασίας σημείωσε πως «το νομοσχέδιο είναι στη Νομική Υπηρεσία για έλεγχο. Πρόθεση με το άνοιγμα της Βουλής να το καταθέσουμε και να πάρει το δρόμο της συζήτησης και προς την Ολομέλεια. Ετοιμάζεται το σχέδιο δράσης, επειδή τα κράτη μέλη εκεί και όπου δεν υπάρχουν συλλογικές συμβάσεις, να έχουν σχέδιο δράσης για να φτάσουν στο 80%. Δεν είναι υποχρεωτικό όμως πρέπει να υπάρχει σχέδιο».
Για την επ’ αμοιβή πρακτική άσκηση, ο κ. Μουσιούττας σημείωσε πως «ξεκίνησε η συζήτηση στην Τεχνική Επιτροπή. Υπάρχουν κάποιες διαφορές. Η προσπάθεια είναι πριν το τέλος του 2026 να προωθηθεί. Είναι ένα θέμα που αφορά και άλλα Υπουργεία».
Αναφορικά με τους ξένους εργάτες, ο Μαρίνος Μουσιούττας εξήγησε ότι «υπάρχει η πολιτική που εγκρίθηκε το 2025, υπάρχει η ευχέρεια αν έχουν συμβάσεις μέχρι 50%, αν δεν έχουν μέχρι 30% να έχουν ξένους εργάτες. Υπάρχουν γύρω στο 25% εγκρίσεις που δεν έχουν υλοποιηθεί. Διάγουμε περίοδο που η ανεργία είναι ελάχιστη. Κανόνας του Υπουργείου είναι αν υπάρχουν άνεργοι Κύπριοι ή ευρωπαίοι να δοθεί προτεραιότητα και μετά να στραφούν στο ξένο προσωπικό».
Όσον αφορά στους γονείς που αναγκάζονται να παραιτηθούν από τη δουλειά τους, ώστε να συνοδεύουν τα παιδιά τους στο εξωτερικό για θεραπείες, ο υπουργός Εργασίας ανέφερε πως «προσπαθήσαμε με το Υπουργείο Υγείας και το Υφυπουργείο Πρόνοιας να βρούμε μία κοινή συνισταμένη. Υπάρχει περίπτωση κοντά μας που θα επιχορηγήσουμε 4,500 ευρώ, που ανέρχεται περίπου το κονδύλι για το ανεργιακό του επίδομα. Δεν είναι λύση αυτό. Είναι φάρμακο για κάποιες περιπτώσεις. Η προσπάθεια είναι η αύξηση από 18 σε 20 εβδομάδες και το δικαίωμα γι’ αυτούς τους γονείς να μπορεί να την πάρει όλη μαζί και όχι σπαστή και να υπάρχει εξεύρεση από πού θα παίρνονται τα λεφτά ως βοήθημα για το λόγο ότι χάνει τη δουλειά του. Αυξάνονται και οι πληρωμένες εβδομάδες».
Ο κ. υπουργός ανέφερε, καταλήγοντας, πως «προωθείται και αύξηση της άδειας και του επιδόματος πατρότητας, από 2 σε 4 εβδομάδες».
