«Η Ελλάδα δεν είναι πλέον καταναλωτής διαστημικής τεχνολογίας. Συμμετέχει ενεργά στη δημιουργία του ευρωπαϊκού διαστημικού οικοσυστήματος». Με αυτή τη φράση ο γενικός γραμματέας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, Κωνσταντίνος Καράντζαλος, συνόψισε με τον καλύτερο τρόπο το μήνυμα της χθεσινής εκδήλωσης «Greece in Orbit» που διοργάνωσε το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης της Ελλάδας, παρουσία του Έλληνα Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη.
Δηλαδή, ότι πίσω από την ανακοίνωση για τον πρώτο Έλληνα αστροναύτη και το νέο πρόγραμμα ύψους 350 εκατ. ευρώ, το πιο σημαντικό στοιχείο είναι ότι η Ελλάδα επιχειρεί να αλλάξει θέση στον ευρωπαϊκό διαστημικό χάρτη: από χώρα που αξιοποιεί διαστημικές υπηρεσίες σε χώρα που αναπτύσσει τεχνολογία, παράγει προϊόντα και διεκδικεί ρόλο στη νέα ευρωπαϊκή διαστημική βιομηχανία.
Η αλλαγή αυτή δεν αφορά μόνο τα σχέδια της κυβέρνησης. Ήδη, αρχίζει να αποτυπώνεται στις κινήσεις που πραγματοποιούνται γύρω από το ελληνικό διαστημικό οικοσύστημα, με επενδύσεις, νέες εγκαταστάσεις παραγωγής και διεθνείς συνεργασίες.
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η απόφαση της ICEYE να δημιουργήσει στην Ελλάδα το πρώτο της εργοστάσιο παραγωγής μικροδορυφόρων εκτός Φινλανδίας, μια επένδυση που φιλοδοξεί να μετατρέψει τη χώρα σε παραγωγική βάση για δορυφορικά συστήματα παρατήρησης της Γης. Σημειωτέον ότι και, η Open Cosmos, η οποία συμμετέχει στο ελληνικό πρόγραμμα μικροδορυφόρων, έχει ήδη αναπτύξει παραγωγική παρουσία στην Ελλάδα, παράγοντας υποσυστήματα μικροδορυφόρων.
Αντίστοιχα, το επενδυτικό fund Phaistos, που δημιουργήθηκε για την αξιοποίηση των πόρων του 5G, έχει επεκτείνει τη δραστηριότητά του και στον διαστημικό τομέα, επενδύοντας μεταξύ άλλων στην OQ Technology, η οποία αναπτύσσει δορυφορικά δίκτυα 5G IoT και έχει ισχυρή παρουσία στην Ελλάδα, αλλά και στη D-Orbit, μία από τις πλέον αναγνωρισμένες ευρωπαϊκές εταιρείες στον τομέα των υπηρεσιών μεταφοράς και διαχείρισης δορυφόρων σε τροχιά, η οποία δημιούργησε θυγατρική στη χώρα.
Σύμφωνα με παρατηρητές της αγοράς, το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι δεν πρόκειται πλέον για μεμονωμένες επενδύσεις, αλλά για ενδείξεις ότι αρχίζει να δημιουργείται μια εγχώρια αλυσίδα αξίας που καλύπτει από την έρευνα και τον σχεδιασμό μέχρι την παραγωγή, την εκτόξευση και την αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων. Αυτό είναι και το στοιχείο που διαφοροποιεί τη σημερινή συγκυρία από προηγούμενες προσπάθειες της χώρας στον διαστημικό τομέα.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο ίδιος ο κ. Καράντζαλος αποκάλυψε πως γύρω από το ελληνικό πρόγραμμα δημιουργήθηκε ένα οικοσύστημα που έφερε πίσω Έλληνες επιστήμονες από οργανισμούς, όπως η NASA, ενώ ταυτόχρονα προσέλκυσε σημαντικούς διεθνείς παίκτες.
Όπως σημείωσε, περισσότερες από 50 ελληνικές εταιρείες, μαζί με πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, συμμετείχαν στην ανάπτυξη των απαραίτητων τεχνολογιών και εφαρμογών, ενώ πλέον η χώρα διαθέτει επιχειρησιακή ικανότητα να σχεδιάζει, να κατασκευάζει, να λειτουργεί και να αξιοποιεί δικά της διαστημικά συστήματα.
Από τους μικροδορυφόρους στο Hellas-Space 2.0
Η πρώτη φάση αυτής της προσπάθειας ήταν το πρόγραμμα μικροδορυφόρων, το οποίο ξεκίνησε με στόχο τη δημιουργία ενός εθνικού συστήματος παρατήρησης της Γης. Ήδη, έχουν εκτοξευτεί 17 μικροδορυφόροι, αριθμός που θα αυξηθεί σύντομα σε 24 και τα δεδομένα που έχουμε ήδη αρχίσει να λαμβάνουν οι αρμόδιες αρχές αξιοποιούνται καθημερινά από δημόσιους φορείς για την πολιτική προστασία, την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, τη γεωργία ακριβείας, την παρακολούθηση κρίσιμων υποδομών και τη θαλάσσια επιτήρηση.
Σύμφωνα με τον κ. Καράντζαλο, το σημαντικότερο αποτέλεσμα δεν είναι μόνο η δημιουργία του ίδιου του δορυφορικού συστήματος αλλά η ανάπτυξη τεχνογνωσίας σε όλο το φάσμα της διαστημικής αλυσίδας αξίας. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, η Ελλάδα πέρασε από το στάδιο όπου «αγόραζε από το ράφι» διαστημικές υπηρεσίες στη δυνατότητα να σχεδιάζει αποστολές, να κατασκευάζει δορυφόρους και να επεξεργάζεται τα δεδομένα τους.
Πάνω σε αυτή τη βάση έρχεται τώρα να «χτίσει» το νέο πρόγραμμα HELLAS-SPACE 2.0, προϋπολογισμού περίπου 350 εκατ. ευρώ για τα επόμενα τέσσερα χρόνια.
Όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, η χώρα περνά πλέον από τη δημιουργία υποδομών στην ανάπτυξη πραγματικών εθνικών διαστημικών δυνατοτήτων.
Το νέο πρόγραμμα περιλαμβάνει δορυφόρους παρατήρησης Γης υψηλότερης ανάλυσης, ασφαλείς δορυφορικές επικοινωνίες, αυτόνομα και ρομποτικά συστήματα σε τροχιά, μετακβαντική κρυπτογραφία, καθώς και αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης για την επεξεργασία γεωχωρικών δεδομένων. Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία εγχώριων γραμμών παραγωγής, περισσότερες από 250 νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και ελάχιστη ελληνική συμμετοχή 50% σε όλα τα έργα του προγράμματος.
Το δεύτερο μεγάλο βήμα αφορά την πρώτη ολοκληρωμένη Εθνική Στρατηγική για το Διάστημα, που παρουσιάστηκε από το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος.
Ο πρόεδρός του, Μανώλης Ράμμος, έκανε λόγο για ένα ολοκληρωμένο σχέδιο με ορίζοντα το 2030, το οποίο θέτει συγκεκριμένους στόχους για την ανάπτυξη του οικοσυστήματος, την υποστήριξη των δημόσιων πολιτικών, την ενίσχυση της επιστημονικής αριστείας, την προσέλκυση επιστημόνων και την ισχυρότερη παρουσία της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό διαστημικό τομέα.
Η στρατηγική αυτή έρχεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά με το νέο πρόγραμμα επενδύσεων, ώστε οι δημόσιες και ιδιωτικές πρωτοβουλίες να κινούνται με κοινό προσανατολισμό.
Ο αστροναύτης ως σύμβολο της επόμενης ημέρας
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η απόφαση της Ελλάδας να αποκτήσει τον πρώτο της αστροναύτη.
Η αποστολή του Αδριανού Γολέμη στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό μέσα στα επόμενα δύο χρόνια αποτελεί ίσως το πιο αναγνωρίσιμο στοιχείο της νέας στρατηγικής, χωρίς όμως να είναι το σημαντικότερο. Η κυβέρνηση τη βλέπει ως μια επένδυση με ισχυρό συμβολισμό αλλά και πρακτική αξία, καθώς φιλοδοξεί να εμπνεύσει μια νέα γενιά επιστημόνων και μηχανικών.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και το Πανελλήνιο Μαθητικό Διαστημικό Πρόγραμμα, μέσω του οποίου μαθητές από όλη τη χώρα θα σχεδιάσουν, θα κατασκευάσουν και θα εκτοξεύσουν δικούς τους νανοδορυφόρους.
Το πραγματικό στοίχημα, πάντως, βρίσκεται πέρα από τις εκτοξεύσεις. Όπως προκύπτει τόσο από τις ανακοινώσεις όσο και από τις επενδύσεις που ήδη πραγματοποιούνται, η Ελλάδα επιχειρεί να αποκτήσει μόνιμη θέση στην ευρωπαϊκή διαστημική βιομηχανία. Και αν η πρώτη φάση απέδειξε ότι μπορεί να αποκτήσει διαστημικές υποδομές, η επόμενη θα κριθεί από το κατά πόσο αυτές θα μετατραπούν σε εξαγώγιμη τεχνολογία, διεθνείς συνεργασίες και επιχειρήσεις που θα ανταγωνίζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Πηγή: cnn.gr
