Ύστερα από δέκα και πλέον χρόνια προσπαθειών για την ανάκαμψη του Γύπα (Gyps fulvus) και μετά από πέντε χρόνια χωρίς επιτυχή αναπαραγωγή στην Κύπρο, η φετινή χρονιά σηματοδοτεί μια ιστορική καμπή για το είδος με αναπαραγωγική δραστηριότητα, αναφέρεται σε κοινό δελτίο Τύπου από το BirdLife Cyprus και την Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας.
Για πρώτη φορά από το 2021, καταγράφηκε επιτυχής αναπαραγωγική δραστηριότητα, με πέντε αναπαραγωγικά ζευγάρια να φωλιάζουν σε διάφορες περιοχές του νησιού.
Η εξέλιξη, αναφέρεται, έρχεται μόλις λίγα χρόνια μετά την απώλεια των τελευταίων αναπαραγόμενων ζευγαριών από περιστατικά δηλητηρίασης γυπών το 2022 και το 2023 και αποτελεί απτή απόδειξη ότι οι προσπάθειες ενίσχυσης του πληθυσμού αρχίζουν να αποδίδουν καρπούς.
Τα πέντε ζευγάρια αναμένεται να συμβάλουν καθοριστικά στην ανάκαμψη του πληθυσμού, προσθέτοντας νέα άτομα σε ένα είδος που εξακολουθεί να βρίσκεται σε κρίσιμη κατάσταση διατήρησης στην Κύπρο.
Ιδιαίτερα ενθαρρυντικό είναι το γεγονός ότι τέσσερα από τα πέντε ζευγάρια περιλαμβάνουν πουλιά που μεταφέρθηκαν από την Ισπανία στο πλαίσιο του έργου LIFE «Ζωή με τους Γύπες» και έχουν πλέον φτάσει σε αναπαραγωγική ηλικία.
Οι νεοσσοί θα δακτυλιωθούν και θα εξοπλιστούν με πομπούς GPS για την παρακολούθηση των μετακινήσεών τους, συμβάλλοντας στην καλύτερη κατανόηση της συμπεριφοράς τους και στην αποτελεσματικότερη προστασία τους μετά την έξοδό τους από τη φωλιά.
Ιδιαίτερα σημαντική θα είναι η παρακολούθηση της επιβίωσης τους μετά την έξοδο από τη φωλιά και οι τυχόν παρεμβάσεις για τη διασφάλιση αυτής.
Tα ζευγάρια φωλιάζουν σε ιστορικές περιοχές αναπαραγωγής του είδους. Ανάμεσα σε αυτές βρίσκεται και μία τοποθεσία που δεν είχε χρησιμοποιηθεί για φωλεοποίηση τα τελευταία 15 χρόνια, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο πληθυσμός αρχίζει σταδιακά να χρησιμοποιεί και πάλι παραδοσιακές περιοχές στο νησί.
Τέσσερα από τα πέντε αναπαραγόμενα ζευγάρια περιλαμβάνουν ισπανικά πουλιά που απελευθερώθηκαν στην Κύπρο το 2022 και το 2023.
Ξεχωριστή σημασία έχει το πέμπτο ζευγάρι, το οποίο αποτελείται από το τελευταίο εναπομείναν άτομο Κρητικής προέλευσης, θηλυκό και ηλικίας 13 ετών που μεταφέρθηκε στην Κύπρο στο πλαίσιο του έργου ΓΥΠΑΣ (2011–2014) και ελευθερώθηκε το 2015 και από ένα αρσενικό πουλί που γεννήθηκε στην Κύπρο το 2021.
Το ζευγάρι αυτό συνδέει ουσιαστικά τις διαδοχικές προσπάθειες διατήρησης που υλοποιούνται εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία για τη διάσωση του είδους.
Περίοδος αναπαραγωγής
------
Η περίοδος αναπαραγωγής του Γύπα, που συνήθως εκτείνεται από τα τέλη του χειμώνα μέχρι το καλοκαίρι, είναι η πιο ευαίσθητη περίοδος για το είδος. Η ανθρώπινη παρουσία ή παρεμβατικές δραστηριότητες κοντά σε ενεργές φωλιές, οι πτήσεις ελικοπτέρων, η προσέγγιση για αναψυχή ή άλλες πηγές εναέριας και ηχητικής όχλησης, μπορούν να αναγκάσουν τα ενήλικα πουλιά να εγκαταλείψουν προσωρινά ή ακόμη και οριστικά τη φωλιά.
Στο δελτίο Τύπου αναφέρεται επίσης ότι για την προστασία δύο φωλιών που εντοπίστηκαν εντός των Βρετανικών Βάσεων, λήφθηκαν πρόσθετα μέτρα για τον περιορισμό της ανθρώπινης όχλησης κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου.
Σε συνεργασία με τη Διοίκηση των Βρετανικών Βάσεων (SBAA), την Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας και το BirdLife Cyprus, καθορίστηκαν ζώνες προστασίας γύρω από τις φωλιές, οι οποίες θα παραμείνουν σε ισχύ καθ’ όλη τη διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου. Το μέτρο αυτό εφαρμόστηκε προληπτικά, με στόχο την ελαχιστοποίηση του κινδύνου όχλησης των πουλιών και τη διασφάλιση της επιτυχούς αναπαραγωγής τους.
Γύπας στα πλέον απειλούμενα είδη πουλιών
-----
Παρόλο που η φετινή αναπαραγωγική επιτυχία αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο, ο Γύπας εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στα πλέον απειλούμενα είδη πουλιών της Κύπρου.
Η παράνομη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων και η ηλεκτροπληξία σε υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας εξακολουθούν να αποτελούν τις σοβαρότερές απειλές για την επιβίωσή του, ενώ η προστασία των περιοχών φωλεοποίησης και η διατήρηση κατάλληλων ενδιαιτημάτων παραμένουν κρίσιμες προϋποθέσεις για τη μακροπρόθεσμη ανάκαμψη του πληθυσμού.
(ΚΥΠΕ/ΚΧΡ/ΗΦ)
