Στην Ελβετία ξεκινούν οι κρίσιμες συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν, με τον Τζέι Ντι Βανς να αναλαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο σε μια διαδικασία που μπορεί να επηρεάσει τόσο τη Μέση Ανατολή όσο και το πολιτικό του μέλλον.
Ο Τζέι Ντι Βανς και η σύζυγός του, Ούσα Βανς, έφτασαν στην αεροπορική βάση Έμεν στην Ελβετία, ενόψει του πρώτου γύρου διαπραγματεύσεων με το Ιράν, οι οποίες αναμένεται να ξεκινήσουν την Κυριακή στο χιονοδρομικό κέντρο Μπούργκενστοκ. Οι συνομιλίες θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς αποτελούν την πρώτη απόπειρα άμεσης επαφής μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης μετά τη Σύνοδο του Ισλαμαμπάντ τον περασμένο Απρίλιο. Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθεί και το κρίσιμο ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Ψηλά στην ατζέντα ο Λίβανος
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι συνομιλίες αναμένεται να πραγματοποιηθούν παρά τον ισχυρισμό του Ιράν το Σάββατο ότι προχωρά σε κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ως απάντηση στις ισραηλινές παραβιάσεις της εκεχειρίας στον Λίβανο. Υπό αυτές τις συνθήκες, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη και θα μπορούσε να εκτροχιαστεί ανά πάσα στιγμή.
«Πιστεύω ότι, ενδεχομένως, θα σημειώσουμε πρόοδο στο πυρηνικό ζήτημα, καθώς και στο ζήτημα της εκεχειρίας στο Λίβανο. Αυτά είναι τα δύο σημαντικά θέματα στα οποία, κατά τη γνώμη μου, πρέπει να επικεντρωθούμε», δήλωσε ο αμερικανός αντιπρόεδρος στους δημοσιογράφους το Σάββατο πριν αναχωρήσει από την Ουάσινγκτον.
Ωστόσο, πριν από τις συνομιλίες, το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ ανακοίνωσαν ότι δεσμεύτηκαν εκ νέου στην κατάπαυση του πυρός. Τέτοιες δηλώσεις όμως τείνουν να είναι πολύ βραχύβιες. Μια παρόμοια κατάπαυση του πυρός έσπασε μέσα σε λίγες ώρες την Παρασκευή.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο αμερικανός αντιπρόεδρος αναγνώρισε δημοσίως, ότι ο Λίβανος θα μπορούσε να εκτροχιάσει τις διαπραγματεύσεις, αλλά υπογράμμισε πως ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, χειρίζεται τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης. «Παρά τους τίτλους ειδήσεων, τα πράγματα βελτιώνονται στην πραγματικότητα εκεί, και επιβραδύνονται λίγο. Θα είναι κάτι που θα πρέπει να διαχειριζόμαστε συνεχώς για να διασφαλίσουμε ότι το Ισραήλ και ο Λίβανος είναι ασφαλείς», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Τζέι Ντι Βανς.
Ποιοι θα βρίσκονται στο τραπέζι των συνομιλιών
Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων πέρα από τον Τζέι Ντι Βανς, από αμερικανικής πλευράς θα βρίσκονται και οι απεσταλμένοι του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, οι οποίοι βρίσκονται και αυτοί στην Ελβετία από το Σάββατο το πρωί.
Το Σάββατο αφίχθη στην Ελβετία και η ιρανική αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον Πρόεδρο του Κοινοβουλίου, Μοχάμεντ-Μπαγέρ Γκαλίμπαφ, και τον υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί. Ενώ συμμετέχουν από την πλευρά της Τεχεράνης και ο Αλί Μπαγκέρι, αναπληρωτής γραμματέας του συμβουλίου εθνικής ασφάλειας, και ο Εσμαίλ Μπαγκέι, εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών.
Επιπλέον, οι πρωθυπουργοί του Πακιστάν και του Κατάρ, καθώς και ο ανώτατος στρατηγός του Πακιστάν βρίσκονται στην Ελβετία για να λειτουργήσουν ως μεσολαβητές, ενώ παρών στις συνομιλίες θα είναι και ο διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
Ο αμερικανικός στόχος και οι επιδιώξεις Βανς
Ο Τζέι Ντι Βανς δήλωσε το Σάββατο ότι οι διαπραγματεύσεις θα διαρκέσουν «μερικές ημέρες» και ότι ο ίδιος θα παραμείνει «για μία ή δύο ημέρες» στην Ελβετία. Επίσης, πρόσθεσε ότι ο πρώτος γύρος αυτών των συνομιλιών στοχεύει «στην καθιέρωση της πραγματικής δομής και των διαπραγματεύσεων».
Μάλιστα, τόνισε πως θα υπάρξουν συνομιλίες και σε επίπεδο εργασίας από τεχνικούς εμπειρογνώμονες, οι οποίες θα μπορούσαν να συνεχιστούν στην Ελβετία μετά την ολοκλήρωση του πρώτου γύρου συνομιλιών υψηλού επιπέδου.
Σημαντικό στοιχείο σε αυτές τις συνομιλίες είναι το γεγονός, πως οι ΗΠΑ θα επιθυμούσαν ο πρώτος γύρος των διαπραγματεύσεων να ολοκληρωθεί με μια ιρανική πρόσκληση προς τους επιθεωρητές του ΟΗΕ για επίσκεψη στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας, οι οποίες βομβαρδίστηκαν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, σύμφωνα με δύο περιφερειακές πηγές που επικαλείται το Axios. Αξίζει να αναφερθεί βέβαια, ότι η τελευταία τέτοιου είδους επίσκεψη πραγματοποιήθηκε πριν από τον προηγούμενο πόλεμο τον Ιούνιο του 2025.
Σε αντάλλαγμα για αυτή την υποχώρηση της Τεχεράνης, η Ουάσιγκτον είναι πρόθυμη να δώσει πρόσβαση σε ορισμένα παγωμένα ιρανικά κεφάλαια, ξεκινώντας με έναν λογαριασμό 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο Κατάρ. Οι Ιρανοί θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτά τα κεφάλαια για να αγοράσουν ανθρωπιστικά αγαθά, επεσήμαναν οι πηγές.
Η ώρα της κρίσης για τον Βανς
Ιδιαίτερης βαρύτητας θεωρείται η επιλογή του Τζέι Ντι Βανς να ηγηθεί των τεχνικών διαβουλεύσεων για τους ερχόμενους δύο μήνες και όχι μόνο για τον πρώτο γύρο των συνομιλιών. Από την πλευρά του, όπως έχει δηλώσει και ο ίδιος, στόχος του είναι η επίτευξη μιας ουσιαστικής και ολοκληρωμένης συμφωνίας που θα συμβάλει στη σταθεροποίηση της περιοχής, με βασική προτεραιότητα τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία αποτελούν «κλειδί» για την παγκόσμια ναυσιπλοΐα.
Αυτή η αποστολή είναι υψίστης σημασίας για τον σημερινό αμερικανό αντιπρόεδρο, καθώς αποτελεί μία δοκιμασία, ώστε να καταφέρει να «κερδίσει» την υποψηφιότητα για τη θέση του Προέδρου στις εκλογές του 2028, όπως αναφέρουν δημοσιεύματα. Αν χάσει στο «παιχνίδι» των διαπραγματεύσεων, ενδέχεται να «χάσει» και το εισιτήριο για την προεδρία, αλλά να του κοστίσει και ολόκληρο το πολιτικό του μέλλον.
Οι «μνηστήρες»- αντικαταστάτες του Ντόναλντ Τραμπ, ούτως ή άλλως, δεν είναι λίγοι. Ανάμεσά τους βρίσκεται και ο Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος συγκαταλέγεται στα πρόσωπα που αρκετοί αναλυτές θεωρούν πιθανούς διεκδικητές της ηγεσίας των Ρεπουμπλικανών την επόμενη ημέρα.
Αυτά δεν είναι άγνωστα για τον αμερικανό αντιπρόεδρο, που ήδη προσπαθεί να δείξει πως μπορεί να τα καταφέρει. Για αυτό και τις προηγούμενες μέρες, προχώρησε σε μια από τις σκληρότερες δημόσιες επικρίσεις του απέναντι στη στάση του Ισραήλ, σημειώνοντας μεταξύ άλλων: «Δεν μπορείτε απλά να σκοτώνετε για να λύσετε κάθε ένα πρόβλημα εθνικής ασφάλειας που έχετε».
Το αν η αποστολή στην Ελβετία θα εξελιχθεί σε διπλωματική επιτυχία ή σε ένα ακόμη αδιέξοδο για την Ουάσιγκτον, μένει να φανεί. Για τον Τζέι Ντι Βανς, πάντως, το διακύβευμα φαίνεται να ξεπερνά κατά πολύ τις συνομιλίες με την Τεχεράνη και να αγγίζει το ίδιο του το πολιτικό μέλλον.
Πηγή: TO BHMA
