Η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εξήρε το έργο και τα αποτελέσματα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατά τη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε την Παρασκευή με την ολοκλήρωση των εργασιών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες.
Απευθυνόμενη στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, η κα. φον ντερ Λάιεν ευχαρίστησε την κυπριακή ομάδα για τη «σκληρή δουλειά», την «επιδέξια καθοδήγηση» και τα αποτελέσματα που πέτυχε κατά τη διάρκεια της Προεδρίας.
Η Πρόεδρος της Κομισιόν ανέφερε ότι η Κυπριακή Προεδρία πραγματοποιήθηκε σε μία ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο για την Ευρωπαϊκή Ένωση, επισημαίνοντας παράλληλα τον ρόλο της Κύπρου ως γέφυρας επικοινωνίας με τη Μέση Ανατολή.
Επισήμανε ότι η συμβολή της Λευκωσίας, συνέβαλε στη διατήρηση στενών επαφών της ΕΕ με την περιοχή, σε μία περίοδο κατά την οποία ο διάλογος ήταν ιδιαίτερα σημαντικός.
Αναφερόμενη στα αποτελέσματα της Κυπριακής Προεδρίας, η Πρόεδρος της Κομισιόν έκανε λόγο για πρόοδο σε βασικές ευρωπαϊκές προτεραιότητες, όπως η στήριξη προς την Ουκρανία, η διαδικασία διεύρυνσης της Ένωσης, η ανταγωνιστικότητα, η απλούστευση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και η προώθηση του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος επιστροφών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη διεύρυνση, σημειώνοντας ότι σημειώθηκε πρόοδος που, όπως είπε, «δεν είχε καταγραφεί εδώ και χρόνια».
Η κα. φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε επίσης τη συμφωνία που επιτεύχθηκε για την αναθεώρηση των κανόνων σχετικά με τα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών μεταφορών, χαρακτηρίζοντάς την ως την πρώτη μεγάλη μεταρρύθμιση του πλαισίου αυτού εδώ και δύο δεκαετίες.
Συνεχάρη τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη και την κυπριακή ομάδα για το έργο τους, σημειώνοντας ότι μπορούν να είναι υπερήφανοι για τα αποτελέσματα που πέτυχαν κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας.
Δωδεκάμηνες οι κυρώσεις
Αναφερόμενη στην Ουκρανία, η Πρόεδρος της Κομισιόν ανέφερε ότι καταγράφηκε πρόοδος, χαιρετίζοντας το άνοιγμα του πρώτου θεματικού συμπλέγματος κεφαλαίων στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ουκρανία.
Όπως ανέφερε, η ίδια και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, συνεχάρησαν τον Ουκρανό Πρόεδρο, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, για την εξέλιξη αυτή, την οποία χαρακτήρισε σημαντικό ορόσημο στην ευρωπαϊκή πορεία της χώρας. Πρόσθεσε ότι στόχος της ΕΕ είναι να ανοίξουν και άλλα διαπραγματευτικά συμπλέγματα.
Η κ. φον ντερ Λάιεν σημείωσε επίσης ότι οι ηγέτες συμφώνησαν στην ανανέωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας για περίοδο δώδεκα μηνών, αντί έξι, όπως ίσχυε μέχρι σήμερα, κάνοντας λόγο για ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, ανέφερε ότι συνεχίζονται οι εργασίες για την ολοκλήρωση του 21ου πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι να διατηρηθεί η πίεση προς τη Μόσχα, ενώ ταυτόχρονα η ΕΕ προετοιμάζεται και για το ενδεχόμενο έναρξης διαπραγματεύσεων.
Απαντώντας σε ερώτηση για τις προοπτικές επίτευξης ειρηνευτικής συμφωνίας στην Ουκρανία, η κα. φον ντερ Λάιεν, είπε ότι τον πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαδικασία έχουν οι ίδιοι οι Ουκρανοί.
Όπως ανέφερε, οι «πραγματικοί αρχιτέκτονες μίας δίκαιης και διαρκούς ειρήνης» είναι οι πολίτες και η ηγεσία της Ουκρανίας, επισημαίνοντας ότι το Κίεβο διατηρεί τον πρώτο λόγο και τον έλεγχο οποιασδήποτε διαπραγματευτικής διαδικασίας.
Παράλληλα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι η Ρωσία θα αναγκαστεί αργά ή γρήγορα να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αποδίδοντας την προοπτική αυτή, μεταξύ άλλων, στην πίεση που ασκούν οι ευρωπαϊκές κυρώσεις.
Σύμφωνα με την Πρόεδρο της Κομισιόν, όταν ξεκινήσει μία τέτοια διαδικασία, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να παρουσιάσει ενιαία θέση απέναντι στη Μόσχα. Όπως δήλωσε, θα είναι αναγκαίο να σταλεί ένα κοινό ευρωπαϊκό μήνυμα προς τον Ρώσο Πρόεδρο, στο πλαίσιο των μελλοντικών διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου.
Εργαλειοθήκη εμπορικής άμυνας
Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με την πρόθεση της Επιτροπής να ενισχύσει την εργαλειοθήκη εμπορικής άμυνας της ΕΕ, η Πρόεδρος της Κομισιόν ανέφερε ότι το νέο εργαλείο διαφοροποίησης που εξετάζεται θα έχει δύο βασικά χαρακτηριστικά.
Όπως εξήγησε, το πρώτο είναι ότι το εργαλείο θα είναι ουδέτερο ως προς τη χώρα, ενώ το δεύτερο ότι θα στοχεύει στη διευκόλυνση των επιχειρήσεων ώστε να μειώνουν τους κινδύνους ταχύτερα.
Η κα. φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι η διαδικασία μείωσης κινδύνων από πλευράς επιχειρήσεων, εξελίσσεται με αργούς ρυθμούς τα τελευταία χρόνια, παρά το γεγονός ότι οι σχετικοί κίνδυνοι ήταν ήδη εμφανείς.
Σύμφωνα με την Πρόεδρο της Επιτροπής, οι επιχειρήσεις δεν αντέδρασαν με την απαραίτητη ταχύτητα και επάρκεια στις μεταβαλλόμενες συνθήκες, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη δημιουργία πρόσθετων εργαλείων στήριξης.
Αναφερόμενη στο ενδεχόμενο χρήσης του νέου μηχανισμού, η κα. φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι το ιδανικό σενάριο θα ήταν να μη χρειαστεί ποτέ να ενεργοποιηθεί, εφόσον οι συνθήκες βελτιωθούν.
Συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν
Παράλληλα, η Πρόεδρος της Κομισιόν χαρακτήρισε σημαντική εξέλιξη την ενδιάμεση συμφωνία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι δημιουργεί προϋποθέσεις για τη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της απρόσκοπτης διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ. Πρόκειται για μία σημαντική ευκαιρία, σημείωσε, να διασφαλιστεί ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα, να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες που σχετίζονται με τα βαλλιστικά του προγράμματα και τις περιφερειακές του δραστηριότητες και να προωθηθούν η ειρήνη και η ασφάλεια σε ολόκληρη την περιοχή.
Όπως ανέφερε, η κρίση ανέδειξε την ανάγκη η παγκόσμια οικονομία να μην εξαρτάται από γεωπολιτικές εξελίξεις, επισημαίνοντας τη σημασία ανάπτυξης εναλλακτικών εμπορικών και μεταφορικών διαδρόμων, όπως ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC).
Η κα. φον ντερ Λάιεν δήλωσε ακόμη ότι η ΕΕ θα επιδιώξει περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας της με τους εταίρους της στον Κόλπο και ότι το θέμα θα επανέλθει στην ατζέντα των επόμενων επαφών με τις χώρες της περιοχής.
Αναφερόμενη στον Λίβανο, εξέφρασε ανησυχία για τις εξελίξεις στη χώρα, τονίζοντας ότι η σταθερότητα και η ειρήνη στη Μέση Ανατολή προϋποθέτουν έναν σταθερό και κυρίαρχο Λίβανο. Παράλληλα, δήλωσε ότι η ΕΕ στηρίζει τις προσπάθειες της λιβανικής ηγεσίας για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ, ενώ υπογράμμισε ότι το Ισραήλ οφείλει να σέβεται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας.
ΕΕ-Κίνα
Στο οικονομικό πεδίο, η Πρόεδρος της Κομισιόν αναφέρθηκε στις συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της συνόδου της G7 και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σχετικά με τις παγκόσμιες οικονομικές ανισορροπίες και τις υπερβάλλουσες παραγωγικές δυνατότητες.
Όπως σημείωσε, οι εισαγωγές από την Κίνα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκαν κατά 45% τα τελευταία πέντε χρόνια, ενώ το 2025 η ΕΕ κατέγραψε εμπορικό έλλειμμα ύψους 360 δισ. ευρώ με την Κίνα, το μεγαλύτερο στην ιστορία των διμερών εμπορικών σχέσεων.
Σύμφωνα με την κα. φον ντερ Λάιεν, η πρόκληση δεν αφορά μόνο τις χαμηλού κόστους εισαγωγές, αλλά και τις υπερβάλλουσες παραγωγικές δυνατότητες που επηρεάζουν την ευρωπαϊκή βιομηχανική βάση.
Η Πρόεδρος της Κομισιόν ανέφερε ότι οι συζητήσεις μεταξύ των ηγετών κατέδειξαν στήριξη στη συνέχιση της πολιτικής διαφοροποίησης και μείωσης των κινδύνων στις σχέσεις με την Κίνα.
Παράλληλα, είπε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να προστατεύει την εσωτερική της αγορά από αθέμιτες πρακτικές, αξιοποιώντας πιο ενεργά τα διαθέσιμα εμπορικά και αμυντικά εργαλεία της.
Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο
Σε ό,τι αφορά το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ, η Πρόεδρος της Κομισιόν δήλωσε ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατέληξε σε συμφωνία για τη νέα αρχιτεκτονική του προϋπολογισμού, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη σημαντικό βήμα προς τα εμπρός.
Όπως ανέφερε, η συμφωνία καταδεικνύει ότι τα κράτη μέλη συμμερίζονται τη φιλοδοξία της Κομισιόν για έναν απλούστερο και περισσότερο προσαρμοσμένο στις μελλοντικές ανάγκες ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Η κα. φον ντερ Λάιεν σημείωσε επίσης ότι, χάρη στην εργασία της Κυπριακής Προεδρίας, έχει πλέον διαμορφωθεί για πρώτη φορά διαπραγματευτικό πλαίσιο («negotiating box») με συγκεκριμένα στοιχεία και αριθμούς, το οποίο συνιστά σταθερή βάση για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων από την επόμενη Προεδρία.
Προωθήθηκαν βασικές προτεραιότητες ΕΕ χάρη στις άοκνες προσπάθειες ΠτΔ-Κυπριακής Προεδρίας, λέει ο Κόστα
Στον αποφασιστικό ρόλο της Κυπριακής Προεδρίας στην προώθηση τριών βασικών προτεραιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφέρθηκε ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, μιλώντας την Παρασκευή κατά τη διάρκεια κοινής διάσκεψης Τύπου μετά τη λήξη των εργασιών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στις Βρυξέλλες, με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Ο κ. Κόστα αναφέρθηκε στην πρόοδο στη διαπραγμάτευση του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2028-2034 όπου η Ένωση είναι «ένα βήμα πιο κοντά σε έναν νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό από το 2028 που να ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες μας». Δεύτερον αναφέρθηκε στις κατευθύνσεις των ηγετών προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το πώς θα καταστεί δικαιότερος ο παγκόσμιος οικονομικός ανταγωνισμός, ενώ ως τρίτο σημείο, είπε ότι «γιορτάζουμε ένα ιστορικό ορόσημο στην πορεία της Ουκρανίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, με το άνοιγμα του πρώτου διαπραγματευτικού κεφαλαίου».
«Σε όλους αυτούς τους τομείς, ο κοινός παρονομαστής ήταν η ενότητα. Και η οικοδόμηση αυτής της ενότητας είναι μια καθημερινή προσπάθεια. Σε μεγάλο βαθμό αυτό οφείλεται στις άοκνες προσπάθειες του Νίκου Χριστοδουλίδη και της Κυπριακής Προεδρίας τους τελευταίους μήνες, σε στενή συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή» τόνισε ο Πρόεδρος του Συμβουλίου, ευχαριστώντας προσωπικά τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας. «Σας ευχαριστώ κ. Πρόεδρε, σε ευχαριστώ πολύ αγαπητέ Νίκο» είπε.
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ανέφερε ότι, εν μέσω αυξανόμενων εξωτερικών πιέσεων στην ευρωπαϊκή οικονομία, η ΕΕ πρέπει να επιταχύνει τις δικές της μεταρρυθμίσεις. «Πρέπει να ενισχύσουμε την ικανότητά μας να επενδύουμε, να γίνουμε πιο ανταγωνιστικοί και πιο αυτόνομοι» σημείωσε. Όπως είπε, οι ηγέτες συζήτησαν τις παγκόσμιες οικονομικές ανισορροπίες, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν καταστεί μη βιώσιμες. «Δεσμευόμαστε σε οικονομικές σχέσεις που βασίζονται σε κανόνες και αμοιβαιότητα, επειδή ο θεμιτός ανταγωνισμός απαιτεί ίσους όρους για όλους» συμπλήρωσε.
Όπως πρόσθεσε, οι ηγέτες ζήτησαν από την Κομισιόν «να συνεχίσει τον εποικοδομητικό διάλογο με τους βασικούς οικονομικούς εταίρους μας για την προάσπιση των οικονομικών και στρατηγικών συμφερόντων της ΕΕ», καθώς και «να αναπτύξει και, εφόσον χρειαστεί, να ενισχύσει την εργαλειοθήκη μας στους τομείς της εμπορικής άμυνας και της βιομηχανικής πολιτικής, ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να διαθέτει όλα τα απαραίτητα μέσα για την προστασία των συμφερόντων της και τη μείωση των κινδύνων στις οικονομικές της σχέσεις».
Αναφερόμενος στην Ουκρανία και την ενότητα των ηγετών, ο κ. Κοστα ανέφερε ότι για πρώτη φορά από τον Δεκέμβριο του 2024, τα συμπεράσματα για την Ουκρανία εγκρίθηκαν και από τους 27. «Αυτό αποδεικνύει την αποφασιστικότητά μας να συνεχίσουμε να στηρίζουμε την Ουκρανία και να εργαζόμαστε για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη» είπε, χαρακτηρίζοντας την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία και τη Μολδαβία αυτή την εβδομάδα «ιστορικό βήμα και σαφή ένδειξη της δέσμευσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διεύρυνση» ως αποτέλεσμα και της θετικής δυναμικής που δημιουργήθηκε από την πρόοδο του Μαυροβουνίου και της Αλβανίας, καθώς και από την επιτυχημένη Σύνοδο ΕΕ – Δυτικών Βαλκανίων στο Τίβατ.
Σχετικά με την υπογραφή της αρχικής συμφωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, ο κ. Κόστα τη χαρακτήρισε «σημαντική εξέλιξη» εκτιμώντας ότι η συμφωνία αυτή «θα πρέπει να οδηγήσει στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και ελπίζουμε ότι θα ανοίξει τον δρόμο για διαρκή ειρήνη, περιφερειακή σταθερότητα και πλήρη σεβασμό της κυριαρχίας του Λιβάνου».
Σχετικά με τη Γάζα, ο Κόστα είπε ότι «δεν πρέπει να ξεχνάμε τη δραματική ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα ούτε τις εξελίξεις στη Δυτική Όχθη» ενώ χαιρέτισε την πρόθεση της Κομισιόν να παρουσιάσει επιλογές πολιτικής πριν από την επόμενη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων τον Ιούλιο.
Ο κ. Κόστα αναφέρθηκε ακόμη και στην πρώτη συζήτηση των 27 για καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης ναρκωτικών, αναφέροντας ότι «το ζήτημα αυτό επηρεάζει άμεσα την υγεία, την ασφάλεια και την προστασία των πολιτών μας» καθώς και ότι η μάχη κατά των ναρκωτικών πρέπει να διεξάγεται σε όλα τα επίπεδα, τοπικό, εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές. Σε αυτή την κατεύθυνση «η ΕΕ Ένωση ενισχύει τις δράσεις της μέσω στενότερης συνεργασίας, στοχευμένων μέτρων και συμπράξεων με τρίτες χώρες» είπε.
Απαντώντας σε ερωτήσεις για το άνοιγμα διπλωματικού διαύλου με τη Ρωσία, ο κ. Κόστα υπεραμύνθηκε του θεσμικού του ρόλου ως εκπροσώπου των 27 κρατών μελών. «Σε ό,τι αφορά τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα πρέπει να τα υπερασπίζονται, σύμφωνα και με τις Συνθήκες. Κι όπως ξέρετε, εγώ και η Πρόεδρος της Κομισιόν είμαστε μια ομάδα» είπε, την ώρα που Γαλλία και Γερμανία επιμένουν ότι η Συμμαχία των Προθύμων πρέπει να έχει τον πρώτο λόγο σε αυτή τη διαδικασία, δηλαδή Γαλλία, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο. Ωστόσο, η πλειοψηφία των μελών στήριξαν τη θέση ότι ο Πρόεδρος Κόστα εκπροσωπεί τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ και η εντολή του συμπεριλαμβάνει τις επαφές με τρίτες χώρες.
Συμπληρώνοντας την απάντηση του, ο Κόστα ανέφερε ότι «δεν βλέπει καμία αντίφαση, ούτε ανταγωνισμό μεταξύ διαφορετικών παραγόντων», λέγοντας ότι «μόνο η Ουκρανία μπορεί να διαπραγματευτεί για το μέλλον της. Σίγουρα, η Συμμαχία των Προθύμων και των ηγετών της ΕΕ θα πρέπει επίσης να έχουν ρόλο σε ό,τι αφορά τις Εγγυήσεις Ασφαλείας. Αλλά λειτουργούμε συμπληρωματικά. Τα συμφέροντα της ΕΕ, τα υπερασπίζονται τα θεσμικά όργανα της ΕΕ». Ο Κόστα διευκρίνισε ότι «η ΕΕ δεν είναι και δεν σκοπεύουμε να είμαστε μεσολαβητές. Είμαστε με την πλευρά της Ουκρανίας, ήμασταν με την Ουκρανία κατά τη διάρκεια του πολέμου και θα είμαστε και μετά τον πόλεμο» συμπλήρωσε.
«Δεύτερον, αυτό που είναι επίσης σαφές είναι, δυστυχώς, ότι δεν έχουμε αξιόπιστα σημάδια από τη Ρωσία ότι θέλει να συμμετάσχει σε σοβαρές διαπραγματεύσεις προς το παρόν. Αυτό που κάνω, μέσω του γραφείου μου, είναι να δημιουργήσω μια διπλωματική οδό» εξήγησε. «Επειδή δεν μπορούμε να βασιζόμαστε μόνο σε άλλους για να ερμηνεύσουν τα ρωσικά μηνύματα και πρέπει να είμαστε σε θέση να μεταφέρουμε απευθείας στη Ρωσία τα δικά μας μηνύματα», πρόσθεσε.
Όμως, για την έναρξη των διαπραγματεύσεων χρειάζεται ακόμα χρόνος. «Δυστυχώς, δεν έχει έρθει ακόμη η ώρα για διαπραγματεύσεις» σχολίασε ο Κόστα. «Όμως η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να καθίσει στο τραπέζι μιας μέλλουσας διαπραγμάτευσης. Οπότε φυσικά, πρέπει να αρχίσουμε να μιλάμε, να έχουμε άμεση επαφή με τη Ρωσία», κατέληξε στην απάντησή του.
Πηγή: ΚΥΠΕ
