To 95-98% των εξαρτημένων ατόμων ξεκινούν με την κάνναβη και τα εξαρτημένα στην κάνναβη άτομα είναι η πρώτη κατηγορία εξαρτημένων σε όλη την Ευρώπη που ζητά βοήθεια, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο Επιστημονικός Διευθυντής του Κέντρου Ενημέρωσης και Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων (ΚΕΝΘΕΑ), Πρόεδρος του Τμήματος Κοινωνικών Επιστημών και Συμπεριφοράς του Πανεπιστημίου Philips, νευρολόγος ψυχίατρος, Κυριάκος Βερεσιές. Πρόσθεσε πως η κάνναβη αποτελεί την πύλη, μέσα από την οποία τα παιδιά εισέρχονται και στις άλλες εξαρτησιογόνες ουσίες.
Σε τοποθέτηση επί της ευρωπαϊκής έκθεσης για τα ναρκωτικά 2026, ο κ. Βερεσιές αναφέρθηκε σε εισήγηση του ΚΕΝΘΕΑ προς τη Νομική Υπηρεσία, ώστε το ευεργέτημα της θεραπείας αντί της δίωξης να παρέχεται σε όλους τους χρήστες που συλλαμβάνονται για πρώτη φορά ανεξαρτήτως ηλικίας και απαγορευμένης ουσίας.
Κάνναβη η πλέον επικίνδυνη ουσία με πιο επικίνδυνη την κρυμμένη κάνναβη
Η κάνναβη έχει διεισδύσει παντού, αυτή τη στιγμή γίνεται λόγος για χρήση κάνναβης ακόμα και από παιδιά του δημοτικού σχολείου, είπε ο κ. Βερεσιές, προσθέτοντας ότι η κάνναβη αποτελεί την πύλη, μέσα από την οποία τα παιδιά εισέρχονται και στις άλλες εξαρτησιογόνες ουσίες, καθώς είναι πολύ λίγοι αυτοί που αρχίζουν απευθείας από την κοκαΐνη κρυσταλλική με αμφεταμίνη (Crystal Meth).
Συνεχίζοντας είπε ότι πρέπει να αντιληφθούμε ότι ο εφηβικός και νεανικός πληθυσμός βρίσκεται ενώπιον της πρόκλησης της χρήσης κάνναβης σε μορφές όπως τα γλειφιτζούρια και το ψωμί.
Σημείωσε ότι η εξάρτηση στην κάνναβη είναι πολύ πιθανόν να οδηγήσει το εξαρτημένο άτομο στην ψύχωση.
Στροφή στην πρόληψη
Ο Επιστημονικός Διευθυντής του ΚΕΝΘΕΑ τόνισε την ανάγκη για στροφή στην πρόληψη και τη θεραπεία, σημείωνοντας ότι με βάση τα προ δεκαετίας επίσημα στοιχεία η Κύπρος για κάθε ένα ευρώ που δαπανά στην πρόληψη, δαπανά 57 ευρώ στην καταστολή.
Επεσήμανε ότι το ΚΕΝΘΕΑ δεν αντιτίθεται στην καταστολή αλλά φρονεί ότι επιβάλλεται εξισορρόπηση των δαπανών με γενναία στροφή στην πρόληψη. Tόνισε ότι η αξία της πρόληψης δεν πρέπει να υπολογίζεται με απλά μαθηματικά αλλά να συνεκτιμάται στο κοινωνικό μέγεθος που έχει καθώς υφίσταται στιγματισμός των οικογενειών των χρηστών, και δη των καταδικασμένων χρηστών με αυξημένες συνέπειες στα παιδιά τους.
Αναφέρθηκε στη θέση που κατέθεσε το ΚΕΝΘΕΑ για διεύρυνση του πρωτοκόλλου που αφορά τη μη δίωξη σε χρήστες ηλικίας μέχρι τα 23 έτη, που συλλαμβάνονται για πρώτη φορά να κατέχουν απαγορευμένες ουσίες και την παραπομπή σε θεραπευτικό πρόγραμμα για όλες τις ηλικίες και όλες τις απαγορευμένες εξαρτησιογόνες ουσίες, σημειώνοντας ότι η θέση αυτή βρίσκεται ενώπιον της Νομικής Υπηρεσίας.
Σημείωσε ότι με τη διεύρυνση του πρωτοκόλλου ώστε να καλύπτει όλες τις ηλικίες χρηστών που πρωτοσυλλαμβάνονται με μικροποσότητες θα σταλεί στην κοινωνία το μήνυμα ότι οι άνθρωποι που μπήκαν στη χρήση ουσιών χρειάζονται θεραπεία και όχι τιμωρία.
Περαιτέρω σε ό,τι αφορά την πρόληψη ο κ. Βερεσιές αναφέρθηκε στην πρωτοβουλία που εφαρμόστηκε σε συνεργασία του ΚΕΝΘΕΑ με το Υπουργείο Παιδείας και το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, στο πλαίσιο της οποίας μέσα από 28 διαδικτυακές συναντήσεις που πραγματοποιούνταν κάθε Δευτέρα, ενημερώθηκαν εκατοντάδες γονείς γύρω από την πρόληψη στη χρήση ουσιών. Πρόσθεσε ότι αυτή η προσπάθεια θα συνεχιστεί και κατά τις επόμενες σχολικές χρονιές.
Αναφέρθηκε επίσης στο πρόγραμμα Beyond the game για εκπαίδευση προπονητών και γονέων, που συνδιοργανώνεται από την Αρχή Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων Κύπρου, το ΚΕΝΘΕΑ, τον Δήμο Λευκωσίας, τον Σύνδεσμο Προπονητών Κύπρου, την Ένωση Αθλητικογράφων Κύπρου και τελεί υπό την έρευνα και αξιολόγηση του Πανεπιστημίου Κύπρου και τη χορηγία της Εθνικής Αρχής Στοιχημάτων.
Ανέφερε επίσης ότι το Υπουργείο Εσωτερικών θα πρέπει να συμπεριλάβει στον κρατικό προϋπολογισμό ειδικό κονδύλι προς την τοπική αυτοδιοίκηση για κοινοτικούς συμβουλευτικούς σταθμούς, προσθέτοντας ότι στο παρόν στάδιο λειτουργούν υποδειγματικά σε συνεργασία με επιστημονική συμβολή του ΚΕΝΘΕΑ τέσσερις κοινοτικοί συμβουλευτικοί σταθμοί. Υπενθύμισε ότι πριν την οικονομική κρίση του 2012-2013 λειτουργούσαν 9 κοινοτικοί σταθμοί που πλήγησαν από την οικονομική δυσπραγία των κοινοτικών αρχών.
Ακόμη είπε ότι στις θέσεις του ΚΕΝΘΕΑ περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η θεσμοθέτηση και δημιουργία κέντρου κοινωνικής επανένταξης ατόμων με ιστορικό στη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών και η θεσμοθέτηση και προώθηση προγραμμάτων πρόληψης για όλες τις εξαρτήσεις στα σχολεία. Πρέπει να βρεθεί σχολικός χρόνος καθώς δεν μπορεί να υπάρξει άλλος τρόπος να εμπλακούν τα παιδιά στην πρόληψη, πρόσθεσε.
«Αχίλλειο» παγκύπριο εντατικό, ημερήσιο κέντρο απεξάρτησης ενηλίκων
Ο κ. Βερεσιές είπε ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, προεκλογικά προέβη σε εξαγγελίες τις οποίες, «αναμένουμε να υλοποιήσει πριν το τέλος της προεδρικής του θητείας.
Πρόσθεσε ότι είναι προς τιμή του Προέδρου της Δημοκρατίας, o οποίος προώθησε την προεκλογική του δέσμευση για δημιουργία κέντρου απεξάρτησης στην επαρχία Αμμοχώστου και ήδη άρχισε να λειτουργεί στο Παραλίμνι το «Αχίλλειο» παγκύπριο εντατικό, ημερήσιο κέντρο απεξάρτησης ενηλίκων που έχουν εξάρτηση σε ψυχοτρόπες ουσίες και αλκοόλ.
Πρόκειται για πρόγραμμα της Αρχής Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων Κύπρου που ανατέθηκε ύστερα από διαγωνισμό στο ΚΕΝΘΕΑ είπε και εξήγησε ότι κάθε πρωί στις 7:00 ειδικό λεωφορείο θα ξεκινά από την Πάφο, θα κάνει στάση στη Λεμεσό και θα οδηγεί τους επιβαίνοντες στο «Αχίλλειο», προσθέτοντας ότι κατά τον ίδιο τρόπο θα αναχωρεί λεωφορείο από τη Λευκωσία και από τη Λάρνακα, ενώ για την επαρχία Αμμοχώστου γίνονται διαφορετικές ρυθμίσεις.
Περαιτέρω ο κ. Βερεσιές είπε ότι στο «Αχίλλειο» εφαρμόζεται πρόγραμμα τεσσάρων φάσεων. Η πρώτη φάση αφορά την κινητοποίηση και έχει διάρκεια 1 με 3 μήνες, η δεύτερη φάση έχει να κάνει με ημερήσιο εντατικό πρόγραμμα με διάρκεια 6 με 9 μήνες, τρίτη φάση έχει να κάνει ε την κοινωνική επανένταξη και έχει διάρκεια 3 με 6 μήνες και η τέταρτη φάση έχει να κάνει με τη μεταθεραπευτική φροντίδα και έχει διάρκεια από 6 μέχρι 12 μήνες. Εξήγησε ότι οι υπηρεσίες στο «Αχίλλειο» παρέχονται στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, με δυνατότητα μετάφρασης υπηρεσιών στα ρουμανικά, βουλγαρικά, γερμανικά, ρωσικά, τσέχικα.
Είπε ότι στο πρόγραμμα γίνονται δεκτά άτομα κατόπιν αυτοπαραπομπής μέσω συμβουλευτικής επιτροπής, έπειτα από αίτημα στο Δικαστήριο, μέσω του συμβουλίου αποφυλάκισης επ’ αδεία, άλλα προγράμματα που αφορούν αποκατάσταση, το ψυχιατρείο Αθαλάσσας και γενικότερα με τις διαδικασίες που ακολουθούνται για την «Αγία Σκέπη», με τη διαφορά ότι το «Αχίλλειο» είναι ανοικτό που σημαίνει ότι ο συμμετέχων κοιμάται σπίτι του.
Ερωτηθείς σχετικά είπε ότι το «Αχίλλειο» λειτουργεί ήδη και αναμένεται να καθοριστεί η ημερομηνία κατά την οποία ο Πρόεδρος θα τελέσει τα εγκαίνια ώστε η λειτουργία του να επισημοποιηθεί.
Ψύχωση χρηστών και ψυχιατρείο Αθαλάσσας
Ακολούθως, ο κ. Βερεσιές αναφέρθηκε σε αλλαγές που πρέπει να γίνουν στο ψυχιατρείο Αθαλάσσας ώστε μέσω ΟΚΥπΥ να προσφέρεται εκεί αποτελεσματική θεραπεία σε άτομα που χρήζουν θεραπείας από εξαρτησιογόνες ουσίες.
Επεσήμανε πως στο ψυχιατρείο Αθαλάσσα δεν υπάρχει εξειδικευμένο προσωπικό το οποίο να προσφέρει θεραπεία στην εξάρτηση.
ΓεΣΥ και ουσιοεξάρτηση
Εξάλλου, κ. Βερεσιές επεσήμανε ότι ενώ το θέμα το ναρκωτικών και της εξάρτησης από το αλκοόλ είναι θέματα δημόσιας υγείας, στην Κύπρο παρατηρείται το παράδοξο να μην προσφέρεται θεραπεία μέσα από το ΓεΣΥ.
Σε αυτό το πλαίσιο και για ένα αποτελεσματικό ΓεΣΥ σε όλες τις πτυχές της δημόσια υγείας, χρειάζεται εκπαίδευση ο Γενικός Ιατρός ο οποίος θα μπορεί να συμμετέχει στην πρόληψη, ώστε να μην τρέχουμε πίσω από τα συμπτώματα και στο στάδιο των μεταστάσεων στα ψυχιατρεία και αλλού για να διορθώσουμε το πρόβλημα, επεσήμανε.
Ανέφερε περαιτέρω ότι το ΚΕΝΘΕΑ και ο Παγκύπριος Ιατρικός Σύλλογος είναι έτοιμοι να συμβάλουν σε αυτή την κατεύθυνση της εκπαίδευσης όλων των γιατρών που δέχονται απευθείας ασθενείς.
Επιπρόσθετα είπε ότι θα πρέπει να αναγνωριστούν δομές και επαγγελματίες που εργάζονται στη θεραπεία των ουσιοεξαρτημένων ώστε να μπορούν να ενταχθούν στο ΓεΣΥ.
Νέα Στρατηγική για τα Ναρκωτικά της ΕΕ
Ακόμη ο κ. Βερεσιές διατύπωσε τη θέση ότι η Εθνική Στρατηγική για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων που θα εφαρμοστεί από το 2028 και μετά θα πρέπει να εστιάζει περισσότερο στην πρόληψη και σε αυτήν να γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ των εργαλείων μείωσης της βλάβης και της πρόληψης.
Καταλήγοντας ο Επιστημονικός Διευθυντής του ΚΕΝΘΕΑ εξέφρασε ικανοποίηση για τη δράση της Αρχής Κατά τω Εξαρτήσεων και τη συνεργασία που αυτή αναπτύσσει με τους εμπλεκόμενους φορείς και δη με το ΚΕΝΘΕΑ, όπως και για την αποδοχή της οποίας χαίρει το Κέντρο από την Εκκλησία, την τοπική αυτοδιοίκηση και άλλα οργανωμένα σύνολα και φορείς με τους οποίους ανέπτυξε αγαστή συνεργασία.
Πηγή: ΚΥΠΕ
