Η ολοένα και πιο έντονη αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν προκαλεί νέες αναταράξεις στις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές, με τις εταιρείες ασφαλείας να εκτιμούν ότι η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μία από τις πλέον ασταθείς περιόδους των τελευταίων ετών.
Στην τελευταία της έκθεση, η EOS Risk Group προειδοποιεί ότι η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, στον Κόλπο του Ομάν και στην Ερυθρά Θάλασσα παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, με τον κίνδυνο για τα εμπορικά πλοία να παραμένει υψηλός και την πιθανότητα περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης να αυξάνεται καθημερινά.
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκονται οι πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος μέσω ανάρτησής του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απείλησε με νέα σκληρά πλήγματα κατά του Ιράν, αφήνοντας μάλιστα ανοιχτό το ενδεχόμενο κατάληψης του νησιού Χαργκ, του σημαντικότερου εξαγωγικού κόμβου πετρελαίου της χώρας.
Αν και αργότερα εμφανίστηκε πιο συγκρατημένος, δηλώνοντας ότι προτιμά να αποφευχθούν επιθέσεις σε πολιτικές υποδομές, η αναφορά και μόνο στο Χαργκ προκάλεσε έντονο προβληματισμό στις αγορές και στη ναυτιλιακή κοινότητα.
Η νήσος Χαργκ
Σύμφωνα με την EOS Risk Group, τα σχόλια του Αμερικανού προέδρου θα πρέπει να εξεταστούν υπό το πρίσμα της γνωστής στρατηγικής πίεσης που εφαρμόζει η Ουάσιγκτον απέναντι στην Τεχεράνη.
Ωστόσο, ο οργανισμός επισημαίνει ότι μια ενδεχόμενη επιχείρηση κατάληψης του Χαργκ θα αποτελούσε τη σοβαρότερη κλιμάκωση της κρίσης από την έναρξη της αμερικανοϊρανικής αντιπαράθεσης, καθώς θα έθετε υπό αμφισβήτηση την ικανότητα του Ιράν να εξάγει πετρέλαιο και να στηρίζει οικονομικά το καθεστώς του.
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι οποιαδήποτε προσπάθεια αμερικανικού ελέγχου του νησιού θα συναντούσε σχεδόν βέβαια ισχυρή στρατιωτική αντίσταση από τις δυνάμεις που παραμένουν πιστές στην Τεχεράνη. Παρότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις διαθέτουν σαφή πλεονεκτήματα, κυρίως λόγω της αεροπορικής τους υπεροχής, η πιθανότητα σημαντικών απωλειών θεωρείται ένας από τους βασικούς παράγοντες που λειτουργούν αποτρεπτικά για μια τέτοια επιχείρηση.
Παράλληλα, η EOS εκτιμά ότι οποιαδήποτε νέα μεγάλης κλίμακας αμερικανική επίθεση σε ιρανικούς στόχους θα προκαλέσει σχεδόν βέβαια αντίποινα. Μεταξύ των πιθανών στόχων συγκαταλέγονται κρίσιμες υποδομές κρατών του Κόλπου, ιδιαίτερα εκείνων που το Ιράν θεωρεί ότι διευκολύνουν τις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στην περιοχή.
Ως πιο ευάλωτες χώρες αναφέρονται το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και η Ιορδανία, ενώ αυξημένος θεωρείται ο κίνδυνος και για τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ομάν, το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία.
Οι εξελίξεις αυτές έχουν άμεσες συνέπειες για τη διεθνή ναυτιλία.
Η έκθεση καταγράφει σειρά περιστατικών που καταδεικνύουν τη συνεχιζόμενη ένταση στην περιοχή. Στις 11 Ιουνίου, η αμερικανική CENTCOM ανακοίνωσε ότι ακινητοποίησε δεξαμενόπλοιο με σημαία Γουινέας-Μπισάου, το οποίο φερόταν να μεταφέρει ιρανικό πετρέλαιο μέσω του Κόλπου του Ομάν. Το περιστατικό σημειώθηκε βορειοανατολικά του λιμένα Σοχάρ του Ομάν, στο πλαίσιο των αμερικανικών προσπαθειών επιβολής αποκλεισμού στις ιρανικές εξαγωγές ενέργειας.
Λίγες ώρες αργότερα, αμερικανικές στρατιωτικές πηγές ανέφεραν την κατάρριψη δύο ιρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών που φέρονται να επιχειρούσαν να πλήξουν εμπορικά πλοία τα οποία διέσχιζαν τα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, ιρανικά μέσα ενημέρωσης υποστήριξαν ότι οι αρχές απέτρεψαν την είσοδο «παραβιάζοντος δεξαμενόπλοιου» στην περιοχή, επιβεβαιώνοντας το κλίμα έντασης και αλληλοκατηγοριών που επικρατεί.
Η EOS εκτιμά ότι οι ενέργειες των ΗΠΑ αποσκοπούν στην ενίσχυση της οικονομικής πίεσης προς το Ιράν, όμως ταυτόχρονα αυξάνουν την πιθανότητα αντιποίνων κατά εμπορικών πλοίων. Σύμφωνα με την ανάλυση, η απειλή ιρανικής θαλάσσιας επιθετικότητας είναι ιδιαίτερα αυξημένη στα Στενά του Ορμούζ και στις γειτονικές θαλάσσιες περιοχές, όπου η Τεχεράνη εξακολουθεί να επιδιώκει να διατηρήσει έναν βαθμό ελέγχου, προκειμένου να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση.
Η εταιρεία ασφαλείας διατηρεί τον δείκτη κινδύνου για τα εμπορικά πλοία στον Αραβικό Κόλπο και στον Κόλπο του Ομάν στο επίπεδο «Υψηλό» (4/5), σημειώνοντας ότι η απειλή είναι πιο έντονη εντός της ζώνης που το Ιράν θεωρεί περιοχή επιχειρησιακού ελέγχου του, η οποία περιλαμβάνει τα Στενά του Ορμούζ και τις παρακείμενες θαλάσσιες περιοχές.
Ιδιαίτερα ανησυχητικές χαρακτηρίζονται και οι εξελίξεις στην Ερυθρά Θάλασσα. Στις 8 Ιουνίου, οι Χούθι ανακοίνωσαν ότι θεωρούν πλέον όλα τα πλοία που συνδέονται με το Ισραήλ ως νόμιμους στρατιωτικούς στόχους. Η EOS αναβάθμισε άμεσα την αξιολόγηση κινδύνου για τα συγκεκριμένα πλοία στο επίπεδο «Ακραίο» (5/5), εκτιμώντας ότι η πιθανότητα επίθεσης είναι πλέον ιδιαίτερα υψηλή όσο παραμένει σε ισχύ η σχετική ανακοίνωση.
Σύμφωνα με την έκθεση, στόχοι ενδέχεται να θεωρηθούν πλοία που φέρουν ισραηλινή σημαία, ανήκουν σε ισραηλινά συμφέροντα ή συνδέονται με εταιρείες και φυσικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στο Ισραήλ. Παράλληλα, αυξημένος κίνδυνος υφίσταται και για πλοία που συνδέονται με αμερικανικά συμφέροντα, καθώς οι Χούθι θεωρούν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν ενεργά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ στην περιοχή.
Η EOS επισημαίνει ότι, αν και οι Χούθι δεν έχουν ακόμη επαναλάβει με την ίδια ένταση τις επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων, η πιθανότητα ανοίγματος ενός νέου μετώπου στη ναυτιλία αυξάνεται όσο η κρίση μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν εισέρχεται σε πιο συγκρουσιακή φάση. Ως εκ τούτου, ο κίνδυνος για τα εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα παραμένει στο επίπεδο «Σημαντικός» (3/5), με σαφή τάση επιδείνωσης.
Πέραν των γεωπολιτικών κινδύνων, η έκθεση καταγράφει και σημαντική αναζωπύρωση της σομαλικής πειρατείας. Στον Κόλπο του Άντεν εντοπίστηκε πρόσφατα πιθανή ενεργή ομάδα πειρατών (Pirate Action Group), ενώ έχουν αναφερθεί ύποπτες προσεγγίσεις πλοίων και απόπειρες αεροπειρατείας κατά τη διάρκεια των τελευταίων εβδομάδων.
Τρία εμπορικά πλοία εξακολουθούν να κρατούνται από Σομαλούς πειρατές, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι το φαινόμενο όχι μόνο δεν έχει εξαλειφθεί αλλά παρουσιάζει σημάδια αναβίωσης. Η EOS αξιολογεί τον κίνδυνο πειρατείας στα ύδατα της Σομαλίας ως «Υψηλό» (4/5) έως και 400 ναυτικά μίλια από τις ακτές και ως «Σημαντικό» (3/5) έως και 600 ναυτικά μίλια από την ξηρά.
Το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι δεν υπάρχει σήμερα ασφαλής δίοδος μέσω των Στενών του Ορμούζ. Είτε τα πλοία επιλέξουν να κινηθούν με την έγκριση των ιρανικών αρχών είτε να ακολουθήσουν τη λεγόμενη «οδό του Ομάν» υπό αμερικανική αεροπορική υποστήριξη, οι κίνδυνοι παραμένουν σημαντικοί. Για τη διεθνή ναυτιλιακή βιομηχανία, η περιοχή εξακολουθεί να αποτελεί το πιο κρίσιμο και επικίνδυνο θαλάσσιο σημείο παγκοσμίως, με τις γεωπολιτικές εξελίξεις να καθορίζουν καθημερινά το επίπεδο απειλής για τη ναυσιπλοΐα και το παγκόσμιο εμπόριο.
Πηγή: Πρώτο Θέμα
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Μακρά και δύσκολη η διαδικασία για την συμφωνία ΗΠΑ με Ιράν-Τι μπορεί να τα τινάξει όλα στον αέρα
- Το παρασκήνιο της επικοινωνίας Νετανιάχου με Τραμπ-Οι λόγοι που το τέλος του πολέμου προκαλεί πονοκέφαλο στο Ισραηλινό Πρωθυπουργό
- Το Ιράν ναρκοθέτησε τις εγκαταστάσεις με το εμπλουτισμένο ουράνιο-Ο Τραμπ πάγωσε επιχείρηση κατάσχεσης
- Ο Αραγτσί επιβεβαιώνει συμφωνία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ-«Μπορεί να έχει αλλαγές, σε δεύτερο χρόνο οι συζητήσεις για τα πυρηνικά»
- Διπλωματικό παζάρι για τα πυρηνικά και τα παγωμένα κεφάλαια εν μέσω έντασης στο Ορμούζ-Οι όροι του Ιράν
