Η συνεργασία Κύπρου, Ελλάδας και Ισραήλ με τις ΗΠΑ για τα ενεργειακά ζητήματα της περιοχής είναι πολιτικά ωφέλιμη, αλλά δεν λύνει τις οικονομικές εκκρεμότητες που αντιμετωπίζει η Κύπρος σε σχέση με την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, δήλωσε στο ΚΥΠΕ, ο ειδικός για θέματα ενέργειας, Χαράλαμπος Έλληνας.
Ερωτηθείς για τη συνεργασία 3+1 στον τομέα της ενέργειας και την ανακοίνωση για έναρξη λειτουργίας του Κέντρου Ενέργειας Ανατολικής Μεσογείου στο Ινστιτούτο Δημόσιας Πολιτικής Baker του Πανεπιστημίου Rice στο Χιούστον του Τέξας, ο κ. Έλληνας είπε ότι «είναι μια σημαντική εξέλιξη, αλλά πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί πώς το βλέπουμε και τι νομίζουμε ότι θα φέρει».
Όπως σημείωσε, είναι μια «καλή πολιτική εξέλιξη, που φέρνει τις χώρες της περιοχής, Κύπρο, Ελλάδα, Ισραήλ αλλά και την Αίγυπτο, πιο κοντά στη συνεργασία με τις ΗΠΑ, που είναι σίγουρα ωφέλιμο», ενώ πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ εμπλέκονται περισσότερο στην περιοχή.
Πρόσθεσε ότι το Κέντρο Ενέργειας Ανατολικής Μεσογείου είναι πολύ χρήσιμο και θα δώσει ευκαιρίες στα πανεπιστήμια, σε εταιρείες στην Κύπρο και σε ημικρατικούς οργανισμούς να στείλουν άτομα για εκπαίδευση στις ΗΠΑ.
Ωστόσο, σημείωσε ότι τα ζητήματα που υπάρχουν για την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων στην Κύπρο εξαρτώνται από τις εταιρείες και βασίζονται σχεδόν εξ ολοκλήρου σε εμπορικά και όχι πολιτικά κριτήρια.
«Αν τα έργα δεν είναι οικονομικά βιώσιμα, αν οι αποδόσεις δεν είναι αυτές που περιμένουν οι εταιρείες, δεν θα προχωρήσουν οι επενδύσεις», είπε.
Συγκεκριμένα, φέρνοντας ως παράδειγμα το «Κρόνος» εξέφρασε τη θέση ότι αυτά που ζητούν οι εταιρείες «αφήνουν την Κύπρο σχεδόν χωρίς καθόλου κέρδη», καθώς μέχρι να αρχίσει η εξαγωγή θα έχουν πέσει οι τιμές του υγροποιημένου φυσικού αερίου. «Οι εταιρείες επωφελούνται, η Κύπρος θα δει πολιτικά οφέλη, αλλά όχι οικονομικά», είπε, σημειώνοντας ότι σε αυτό το ζήτημα το 3+1 "δεν μπορεί να βοηθήσει".
Ανέφερε, ακόμα, ότι η Chevron δεν είναι σίγουρο ότι θα προχωρήσει με εκμετάλλευση στο «Αφροδίτη» και είναι πιθανόν η εταιρεία να ζητήσει κι άλλες παραχωρήσεις.
«Τα προβλήματα που είχαμε παραμένουν. Αυτό που με ανησυχεί είναι ότι η Κυβέρνηση έχει πάει προς τα πολιτικά οφέλη και κάνει συνεχώς υποχωρήσεις προς τις εταιρείες για να προχωρήσουν με τα έργα. Αυτές οι υποχωρήσεις μπορεί να μας αφήσουν με πολύ χαμηλά οικονομικά οφέλη», είπε.
Κληθείς να σχολιάσει τη σημασία του πολιτικού οφέλους για την Κύπρο μέσα από αυτές τις συνεργασίες, είπε ότι τα πολιτικά οφέλη θα υπάρχουν έτσι κι αλλιώς, καθώς η συνεργασία αυτών των χωρών θα συνεχιστεί και σε άλλους τομείς, «με ή χωρίς τους υδρογονάνθρακες», κάνοντας λόγο για τα πεδία της ασφάλειας και άμυνας.
Ο κ. Έλληνας τόνισε τη σημασία ύπαρξης ενός μακροχρόνιου στρατηγικού σχεδιασμού, προκειμένου να εξεταστεί το βέλτιστο όφελος για την Κύπρο και να μην «αντιδρούμε κάθε φορά εκ των υστέρων».
Για παράδειγμα, είπε, η Exxon θα κάνει έρευνες και στο τεμάχιο 5 της κυπριακής ΑΟΖ, αλλά και σε διπλανά αιγυπτιακά τεμάχια. «Αν οι ποσότητες είναι μικρές, θα προχωρήσει με τις εγκαταστάσεις στην Αίγυπτο. Αν γίνουν κι άλλες ανακαλύψεις, τότε ίσως μελετήσει κάτι διαφορετικό, και να επανέλθουμε στην ιδέα τερματικού ή πλωτής μονάδας υγροποίησης στην Κύπρο», είπε.
Σε αυτό το πλαίσιο, μπορεί να επανεξεταστεί και η απόφαση το κυπριακό φυσικό αέριο από το «Κρόνος» και το «Αφροδίτη» να πάει στην Αίγυπτο, καθώς, όπως είπε, «δεν θα έχουμε όφελος». Σε αυτή την περίπτωση, τα αποθέματά τους, μπορούν να προστεθούν στο σύνολο με το «Πήγασος» και το «Γλαύκος», προκειμένου να επανεξεταστεί η δημιουργία ενός τερματικού φυσικού αερίου στην Κύπρο.
Όπως είπε, όλες αυτές οι εκδοχές πρέπει να μελετηθούν προσεκτικά, «να έχουμε ξεκάθαρη στρατηγική» και να μην υποχωρούμε συνεχώς στις πιέσεις των εταιρειών. Σημείωσε ότι «περιμένω περισσότερες πιέσεις από Chevron, ίσως και από ΕΝΙ και TOTAL. Μέχρι τώρα μας πιέζουν και υποχωρούμε», ανέφερε.
Ερωτηθείς για την πίεση του χρόνου, σε σχέση και με την ενεργειακή μετάβαση προς την πράσινη ενέργεια, ο κ. Έλληνας είπε ότι το φυσικό αέριο θα χρειάζεται μέχρι το 2050, σημειώνοντας ότι εξακολουθούν να γίνονται μεγάλες επενδύσεις σε ανακαλύψεις νέων κοιτασμάτων παγκοσμίως, καθώς και για κατασκευή μονάδων υγροποίησης. «Η ζήτηση θα αυξηθεί κατά 30-40% μέχρι το 2050», είπε, σημειώνοντας ότι προς το παρόν οι ΑΠΕ μπορούν να καλύψουν μόλις το 20% της παγκόσμιας ενέργειας.
Πηγή: ΚΥΠΕ
