Στη συμπλήρωση ενός έτους από την υιοθέτηση του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τους Ωκεανούς (European Ocean Pact), αναφέρεται ανακοίνωση της Κομισιόν που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή. Η Κομισιόν προχωρεί σε απολογισμό των δράσεων που έχουν αναπτυχθεί στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, την ενίσχυση της γαλάζιας οικονομίας και τη στήριξη των παράκτιων κοινοτήτων.
Ο Επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών, Κώστας Κάδης, δήλωσε ότι το Σύμφωνο έχει τοποθετήσει την ΕΕ ως παγκόσμιο ηγέτη στην προστασία των ωκεανών και στη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη.
Το γεγονός αυτό, σημείωσε, επιτρέπει την καλύτερη στήριξη των χωρών της ΕΕ που επηρεάζονται περισσότερο από τις αλλαγές στους ωκεανούς, στην οικοδόμηση μακροχρόνιων συνεργασιών σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά και την προώθηση της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης στις παράκτιες κοινότητες. «Αυτό θα ενισχυθεί από τις επερχόμενες στρατηγικές μας για τα νησιά και τις παράκτιες κοινότητες», συμπλήρωσε.
Το Σύμφωνο υιοθετήθηκε στις 5 Ιουνίου 2025, κατά τη διάρκεια της τρίτης Διάσκεψης του ΟΗΕ για τους Ωκεανούς στη Νίκαια και έθεσε για πρώτη φορά ένα ενιαίο πλαίσιο πολιτικής για όλες τις πολιτικές της ΕΕ που σχετίζονται με τους ωκεανούς.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, κατά τον πρώτο χρόνο εφαρμογής καταγράφηκε πρόοδος στον τομέα της διεθνούς διακυβέρνησης των ωκεανών, με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για τη Συνθήκη για την Ανοιχτή Θάλασσα, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 17 Ιανουαρίου 2026. Τονίζεται πως η συμφωνία για την προστασία των ανοιχτών θαλασσών, αποτέλεσε μεγάλη επιτυχία της πολυμέρειας και ιστορικό επίτευγμα στο διεθνές δίκαιο και στη διακυβέρνηση των ωκεανών.
Παράλληλα, έχουν τεθεί σε λειτουργία βασικά στοιχεία της αρχιτεκτονικής του Συμφώνου, όπως η σύσταση «Συμβουλίου Ωκεανού» με συμμετοχή ενδιαφερόμενων φορέων, ενώ έχει δοκιμαστεί και το πρωτότυπο του συστήματος παρακολούθησης (dashboard), το οποίο αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία έως το τέλος του έτους.
Η Κομισιόν επισημαίνει, επίσης, ότι η δέσμευση για χρηματοδότηση ύψους 1 δισ. ευρώ, που είχε ανακοινωθεί από την Πρόεδρο της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, βρίσκεται σε φάση υλοποίησης μέσω συγκεκριμένων προγραμμάτων για την προστασία των ωκεανών, την επιστημονική έρευνα και τη βιώσιμη αλιεία.
Σε διπλωματικό επίπεδο, υπογραμμίζεται πως η ΕΕ έχει εντείνει τη μάχη κατά της παράνομης, αδήλωτης και άναρχης αλιείας (IUU) σε διεθνή ύδατα και έχει εργαστεί για την ενίσχυση της διακυβέρνησης των ωκεανών σε πολυμερή φόρα.
Στον τομέα της παρακολούθησης των ωκεανών, σημειώνεται πως η πρόσφατα υιοθετηθείσα πρωτοβουλία OceanEye χαράσσει την πορεία δράσης της ΕΕ σε αυτόν τον στρατηγικό τομέα. Η πρωτοβουλία θέτει ως στόχο η ΕΕ να καταστεί ο κορυφαίος παγκοσμίως πάροχος «ωκεάνιας νοημοσύνης» έως το 2035, να εξασφαλίσει το 35% της αγοράς τεχνολογιών παρατήρησης των ωκεανών και να παρέχει το 35% του παγκόσμιου συστήματος παρακολούθησης των ωκεανών.
Επισημαίνεται πως ο πρώτος χρόνος του Συμφώνου έφερε επίσης απτά αποτελέσματα στην ενίσχυση της βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας. Η δημοσίευση της αξιολόγησης του Κανονισμού της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑΠ),παρείχε ολοκληρωμένη ανάλυση της απόδοσής της και έθεσε τη βάση για μελλοντικές πολιτικές.
Στο πλαίσιο των Ημερών Ωκεανού της ΕΕ, η Κομισιόν ενέκρινε επίσης τη Στρατηγική της ΕΕ για τα Λιμάνια και τη Βιομηχανική Ναυτιλιακή Στρατηγική, καθορίζοντας ένα όραμα για ανταγωνιστικές, βιώσιμες και ανθεκτικές ναυτιλιακές βιομηχανίες σε όλη την Ευρώπη.
Στις 10 Ιουνίου, η Επιτροπή θα υιοθετήσει επίσης δύο ειδικές στρατηγικές για τα νησιά και τις παράκτιες κοινότητες της ΕΕ. Οι στρατηγικές αυτές θα προσφέρουν μία συντονισμένη ευρωπαϊκή προσέγγιση για την ενίσχυση αυτών των περιοχών, απελευθερώνοντας τη μακροπρόθεσμη δυναμική τους και βελτιώνοντας την ανθεκτικότητα, την ανταγωνιστικότητα και την ποιότητα ζωής.
Πηγή: ΚΥΠΕ
