Η Κύπρος αναμένεται ότι θα είναι ανάμεσα στις χώρες με τις σοβαρότερες επιπτώσεις στα ευάλωτα νοικοκυριά λόγω της κλιματικής αλλαγής αναφέρθηκε σήμερα στο πλαίσιο συζήτησης στην ειδική σύνοδο Ομάδας εργαζομένων της Ευρωπαϊκής οικονομικής και κοινωνικής επιτροπής (ΕΟΚΕ) που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Λευκωσία.
Η θεματική του α' μέρους του συνεδρίου εξέτασε το αποτύπωμα στην εργασία λόγω της κλιματικής αλλαγής, μέσα από την παρουσίαση με τίτλο «Climate Change and Labour: Costs of Action and Inaction, του καθηγητή και εκτελόντα χρέη διευθυντή στο Ινστιτούτο Κύπρου Θεόδωρου Ζαχαριάδη.
Μέσα από τα στοιχεία της παρουσίασης ο κ. Ζαχαριάδης ανέδειξε το κόστος από την δράση και την αδράνεια στο επίπεδο της κοινωνικής αλλαγής σε σχέση με την παραγωγικότητα στην εργασία και στην υγεία των εργαζομένων, σημειώνοντας μεταξύ άλλων ότι το θερμικό στρες βλάπτει την υγεία και ότι η κλιματική αλλαγή υπονομεύει την κοινωνική δικαιοσύνη. Όπως είπε, έρευνα έχει δείξει ότι «η παραγωγικότητα των εργαζομένων μειώνεται κατά 2-3% για κάθε βαθμό πάνω από 20 βαθμούς κελσίου».
Σε σχέση με την παραγωγικότητα στην εργασία, ανέφερε ότι εντοπίζεται «αρνητικό αποτύπωμα», ιδιαίτερα όσον αφορά στην εξωτερική εργασία, σημειώνοντας ότι η αυξημένη ένταση καύσωνα που έχει ήδη σημειωθεί στην Κύπρο, αυξάνει τον κίνδυνο για τους εργαζόμενους τόσο σε εξωτερικούς χώρους αλλά και σε εσωτερικούς.
Από την πλευρά του ο ΓΓ της ΣΕΚ Ανδρέας Μάτσας αναφέρθηκε στον κώδικα μεταξύ των συντεχνιών και του τμήματος εργασιακών σχέσεων για τη συμφωνία που έχει συμφωνηθεί για αποφυγή της θερμικής καταπόνησης των εργαζομένων.
«Είναι μέρος της υποχρέωσης του εργοδότη είτε να προβαίνει σε διαλείμματα συγκεκριμένης διάρκειας, είτε να διακόπτει τις εργασίες και αυτό παρακολουθείται από την υπηρεσία του τμήματος επιθεώρησης εργασίας», σημείωσε.
Ανέδειξε παράλληλα τον προβληματισμό ότι ενώ ξεκίνησε προσπάθεια για ενεργειακή αυτονόμηση, «οι γεωπολιτικές εξελίξεις και ανατροπές έχουν οδηγήσει σε διαφοροποίηση των προτεραιοτήτων από τα θέματα που συνδέονται με την πράσινη ανάπτυξη στα θέματα που αφορούν την αμυντική και στρατιωτική πολιτική».
Είπε ότι καταβάλλεται μια προσπάθεια δαιμονοποίησης της πράσινης ανάπτυξης και οικονομίας, και πρόσθεσε κατά πόσο μπορεί να επανέλθει η πράσινη ανάγκη στις πρώτες προτεραιότητες των πολιτικών της ΕΕ και τα σώματα λήψης αποφάσεων της ΕΕ.
Τα σενάρια
Σε σχέση με τις πολιτικές κλίματος, είπε ότι έχουν κόστος ιδιαίτερα για τα ευάλωτα νοικοκυριά και ότι δημιουργούνται περισσότερες ανισότητες, μεταξύ πλουσίων και φτωχότερων χωρών στον πλανήτη και αντίστοιχα, σε επίπεδο κατοίκων.
Όπως ανέφερε ο κ.. Ζαχαριάδης «οι χώρες με χαμηλότερο εισόδημα βιώνουν μεγαλύτερη απώλεια βιοποικιλότητας λόγω της ψηλής κατανάλωσης από πλούσιες χώρες, ενώ από την άλλη, μέσα στην χώρα ενισχύεται η ανισότητα λόγω της κλιματικής αλλαγής», εφόσον συνδέεται με αύξηση του κόστους σε ηλεκτρισμό, τρόφιμα και υπηρεσίες υγείας.
Σύμφωνα με στοιχεία που ανέδειξε, η επίπτωση της κλιματικής αλλαγής μέχρι το 2050 σε ένα σενάριο αδράνειας, μπορεί να φτάσει τα 18,3 δισεκατομμύρια ευρώ μέχρι το 2050 και να ξεπεράσει τα 90 δισεκατομμύρια ευρώ μέχρι το 2100. Οι μεγαλύτερες ζημιές αναμένονται στον τουρισμό, τη δημόσια υγεία, την παραγωγικότητα της εργασίας, την κατανάλωση ενέργειας και τη γεωργία.
Αντίθετα, οι επενδύσεις στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή θεωρούνται οικονομικά συμφέρουσες. Υπολογίζεται ότι απαιτούνται περίπου 4,1 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2050, ποσό που αντιστοιχεί μόλις στο 0,5% του συνολικού ΑΕΠ της περιόδου. Χωρίς αυτές τις επενδύσεις, οι ζημιές θα είναι τουλάχιστον 3,5 φορές μεγαλύτερες έως το 2050 και πάνω από 20 φορές μεγαλύτερες έως το 2100.
Υπολογίζεται, σύμφωνα με τον κ. Ζαχαριάδη, ότι οι ζημιές από την κλιματική αλλαγή, χωρίς μέτρα προσαρμογής, «θα είναι τουλάχιστον 3,5 φορές υψηλότερες έως το 2050, και κατά 20 φορές αυξημένες έως το 2100».
Σε σχέση με τις πρόσθετες επενδύσεις προσαρμογής στην Κύπρο έως το 2050 εκτιμώνται σε 4,1 δισεκατομμύρια ευρώ (2023), ή 0,5% του εθνικού ΑΕΠ για ολόκληρη την περίοδο. Σημείωσε ωστόσο ότι, λιγότερο από το 30% έχει προγραμματιστεί επί του παρόντος, δηλαδή έργα αξίας περίπου 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ, και εντοπίζεται κενό 2,9 δισεκατομμυρίων ευρώ σε σχέση με την επένδυση σε έργα προσαρμογής.
«Πρέπει να συγκρίνουμε το τρέχον κόστος με το κόστος της νέας κανονικότητας, που θα είναι οι επιπλέον ζημιές που σχετίζονται με το κλίμα την επόμενη μία ή δύο δεκαετίες. Πιστεύω ότι μόνο κέρδος θα έχουμε από την πράσινη μετάβαση» ανέφερε σχετικά.
Απέδωσε την εκτίμηση του στο ότι τα οφέλη από την αποφυγή εισαγωγών ορυκτών καυσίμων υπερτερούν του κόστους των εισαγόμενων τεχνολογιών (ηλιακοί συλλέκτες, ηλεκτρικά οχήματα), ενώ πρόσθεσε ότι τα οφέλη από την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μπορούν να συμβάλουν στην ανακούφιση της ενεργειακής φτώχειας (κυρίως της φτώχειας στην δυνατότητα ψύξης).
Υπογράμμισε επίσης ότι αποτελεί κύρια πρόκληση για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής το να καταστήσουν δυνατή τη διάδοση των οφελών της πράσινης μετάβασης στην κοινωνία κάτι που μεταφράζεται σε χαμηλότερο ενεργειακό κόστος και ενίσχυση της ανθεκτικότητας των ευάλωτων εργαζομένων και νοικοκυριών.
Πηγή: ΚΥΠΕ
