Η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ συνέβαλε στην εμβάθυνση της κοινής κατανόησης των προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο πολιτιστικός τομέας, ανέφερε την Τρίτη η Υφυπουργός Πολιτισμού, Βασιλική Κασσιανίδου, σε συνέντευξη Τύπου μετά την Άτυπη Σύνοδο των Υπουργών Πολιτισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης που πραγματοποιήθηκε στο Συνεδριακό Κέντρο Φιλοξενία, στη Λευκωσία.
Η κ. Κασσιανίδου είπε, μεταξύ άλλων, ότι “για τη σημερινή Άτυπη Σύνοδο οι βασικές προτεραιότητες ήταν η ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των κρατών μελών σε θέματα πολιτιστικών δικαιωμάτων υπό το πρίσμα των προκλήσεων της Τεχνητής Νοημοσύνης στον πολιτιστικό τομέα, καθώς και η συζήτηση για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς μέσα από την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών”.
“Κάνοντας ειδικότερη αναφορά στις θεματικές συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης, οι Υπουργοί και οι επικεφαλής αντιπροσωπειών αντάλλαξαν απόψεις για τις συγκεκριμένες σύγχρονες προκλήσεις στον τομέα του πολιτισμού”, σημείωσε η Υφυπουργός.
“Στην πρώτη θεματική ενότητα, οι Υπουργοί κλήθηκαν να συζητήσουν πώς οι δημόσιες πολιτικές μπορούν να ενισχύσουν την ανθρώπινη δημιουργικότητα και να διασφαλίσουν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης χωρίς να υπονομεύει την καλλιτεχνική ελευθερία, την πατρότητα των έργων, τη διαφάνεια, καθώς και τη δίκαιη αναγνώριση και αμοιβή των δημιουργών και των επαγγελματιών του πολιτισμού”, επεσήμανε.
“Στη δεύτερη θεματική συζήτηση, οι Υπουργοί εστίασαν στην ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης της δέουσας επιμέλειας (due diligence) για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών, καθώς και στις δυνατότητες αξιοποίησης της Τεχνητής Νοημοσύνης και άλλων τεχνολογικών καινοτομιών προς αυτή την κατεύθυνση”, πρόσθεσε.
Η Βασιλική Κασσιανίδου ανέφερε, επίσης, ότι “οι στοχευμένες παρεμβάσεις των συναδέλφων επέτρεψαν την ανταλλαγή εθνικών εμπειριών, καλών πρακτικών και πολιτικών προτεραιοτήτων, αναδεικνύοντας την προστιθέμενη αξία της συνεργασίας και του διαλόγου τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο.’’
Σημείωσε, ακόμη, ότι ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις προκλήσεις που ανακύπτουν ως αποτέλεσμα πολεμικών συρράξεων αλλά και όσων ακολουθούν ακόμα και μετά το τέλος ενός πολέμου, στην ακεραιότητα της αγοράς τέχνης και στα αναδυόμενα εγκλήματα κατά της πολιτιστικής κληρονομιάς.
“Μέσα από αυτή την άτυπη υπουργική ανταλλαγή απόψεων, η Κυπριακή Προεδρία συνέβαλε στην εμβάθυνση της κοινής κατανόησης των προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο πολιτιστικός τομέας και ενθάρρυνε τη στενότερη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, αναδεικνύοντας τον θεμελιώδη ρόλο του πολιτισμού στις σύγχρονες ευρωπαϊκές δημοκρατικές κοινωνίες”, τόνισε η Υφυπουργός Πολιτισμού, υπογραμμίζοντας ότι “η Κυπριακή Προεδρία έθεσε τον πολιτισμό ψηλά στις προτεραιότητές της και τα επιτεύγματά μας μιλούν από μόνα τους”.
“Η Προεδρία μας τελειώνει σε 28 ημέρες, η προσήλωση όμως της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ανάδειξη των ευρωπαϊκών αξιών μέσω του πολιτισμού παραμένει οδοδείκτης. Από το νοτιοανατολικό άκρο της Ευρώπης, στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, θα συνεχίσουμε να λειτουργούμε ως γέφυρα δημιουργικού και διαπολιτισμικού διαλόγου”, επεσήμανε.
Απαντώντας σε ερώτηση, η κ. Κασσιανίδου ανέφερε ότι στην Κύπρο δεν έχει κλείσει το θέμα του καθεστώτος του καλλιτέχνη, προσθέτοντας ότι “είναι κάτι το οποίο δουλεύουμε και προχωρούμε”. “Η προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων και της εργασίας των καλλιτεχνών συνδέεται σε ένα βαθμό με το καθεστώς τους, αλλά σίγουρα δεν σημαίνει ότι χωρίς το ένα δεν μπορεί να προχωρήσει και το άλλο ή ότι δεν μπορούν και τα 2 να προχωρήσουν ταυτόχρονα”, υπογράμμισε
"Είμαστε τώρα στη διαδικασία να βάλουμε κάτω διαδικασίες, θεσμούς και τρόπους με τους οποίους να διασφαλίζονται όλες οι μορφές της δημιουργίας. Όσον αφορά το καθεστώς του καλλιτέχνη, συνεχίζουμε την προσπάθεια, δεν το έχουμε να εγκαταλείψει και ελπίζω ότι θα έχουμε αποτελέσματα με τη νέα Βουλή”, ανέφερε.
Από την πλευρά του, ο Γκλεν Μικάλεφ, Ευρωπαίος Επίτροπος για τη Διαγενεακή Δικαιοσύνη, τη Νεολαία, τον Πολιτισμό και τον Αθλητισμό, μιλώντας για τα πολιτιστικά δικαιώματα στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, δήλωσε ότι «αυτή τη στιγμή το έργο ενός καλλιτέχνη μπορεί να εκπαιδεύσει ένα μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης, να τροφοδοτήσει ένα εμπορικό προϊόν, να δημιουργήσει έσοδα σε πολλαπλές αγορές και αυτός ο καλλιτέχνης δεν θα μάθει ποτέ ούτε ποιο σύστημα το χρησιμοποίησε, ούτε ποιο προϊόν κατασκεύασε, ούτε τι κέρδισε. Αυτό είναι το σύστημα όπως έχει σήμερα», επεσήμανε.
«Χωρίς διαφάνεια, κάθε συζήτηση για τα δικαιώματα των καλλιτεχνών σχετικά με τις άδειες, τις αποζημιώσεις, για το τι ανήκει στους δημιουργούς, λαμβάνει χώρα στο σκοτάδι», τόνισε, προσθέτοντας ότι η διαφάνεια είναι η προϋπόθεση για να υπάρχει δικαιοσύνη για όλους και σε όλα τα επίπεδα. Συνέχισε λέγοντας ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολογεί επί του παρόντος την Οδηγία για τα Πνευματικά Δικαιώματα του 2019 «με έναν πολύ απλό στόχο: αν η εργασία σας εκπαίδευσε ένα μοντέλο, θα πρέπει να το γνωρίζετε και θα πρέπει να πληρώνεστε γι' αυτό”, επεσήμανε.
«Συλλέγουμε επίσης τις απόψεις των ενδιαφερόμενων μερών μέσω μιας ειδικής πρόσκλησης υποβολής στοιχείων, η οποία είναι ανοιχτή έως τις 25 Ιουνίου 2026», σημείωσε, ενθαρρύνοντας όλους όσοι έχουν κάποιο ενδιαφέρον να συμμετάσχουν και να υποβάλουν τις συνεισφορές τους σε αυτή τη διαδικασία.
«Παράλληλα, η Επιτροπή εργάζεται επίσης πάνω σε μια ειδική στρατηγική για την Τεχνητή Νοημοσύνη για τους πολιτιστικούς και δημιουργικούς τομείς. Αυτή θα βασιστεί στα θεμέλια που έχουμε ήδη θέσει στον Νόμο για την Τεχνητή Νοημοσύνη, στην Εφαρμογή της Στρατηγικής για την Τεχνητή Νοημοσύνη, στο Σχέδιο Δράσης για την Ήπειρο της Τεχνητής Νοημοσύνης και με μια πολύ στοχευμένη προσέγγιση», επεσήμανε ο κ. Μικάλεφ.
«Θέλουμε η Τεχνητή Νοημοσύνη και η ανθρώπινη δημιουργικότητα να παράγουν αξία μαζί, όχι να ανταγωνίζονται γι' αυτήν και αυτό θα είναι το σημείο εκκίνησης αυτής της συζήτησης. Αυτή είναι μια συζήτηση που είναι επίσης πολύ ζωντανή σε διεθνές επίπεδο στον Παγκόσμιο Οργανισμό Δικαιωμάτων Πνευματικής Ιδιοκτησίας, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην UNESCO, που είναι όλα θεσμικά όργανα που εργάζονται για την Τεχνητή Νοημοσύνη και τα πολιτιστικά δικαιώματα σε υπερεθνικό επίπεδο», εξήγησε, προσθέτοντας ότι «οι επιλογές που κάνουμε τώρα θα καθορίσουν εάν τα πολιτιστικά δικαιώματα και η δημιουργικότητα θα παραμείνουν στο επίκεντρο της τεχνολογικής προόδου».
Αναφερόμενος στην παράνομη διακίνηση πολιτιστικών αγαθών, ο Επίτροπος Μικάλεφ σημείωσε πως «ό,τι χάνεται από την εμπορία χάνεται για πάντα και οι συγκρούσεις επιταχύνουν αυτήν την απώλεια. Από τον Ιούνιο του περασμένου έτους, το σύστημα πιστοποίησης εισαγωγής πολιτιστικών αγαθών εφαρμόζεται πλήρως. Έχουμε δεσμευτεί για την ιχνηλασιμότητα και η πολιτιστική πυξίδα αντικατοπτρίζει αυτή τη δέσμευση», είπε.
Πρόσθεσε επίσης ότι «σήμερα καταφέραμε να ενημερώσουμε τους Υπουργούς για την επερχόμενη υπογραφή της Κοινής Διακήρυξης «Η Ευρώπη για τον Πολιτισμό» και «Πολιτισμός για την Ευρώπη» από όλα τα κύρια ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, το Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή».
«Είμαστε ευθυγραμμισμένοι επίσημα και στο υψηλότερο επίπεδο. Χτίσαμε αυτήν την πυξίδα με τους πολιτιστικούς και δημιουργικούς τομείς και τώρα, όσον αφορά το πραγματικό έργο, την υλοποίηση, θα συνεργαστούμε μαζί τους για να μετατρέψουμε αυτό το όραμα σε πραγματική υποστήριξη και πραγματικές ευκαιρίες για την πολιτιστική και δημιουργική κοινότητα της Ευρώπης. Το χτίζουμε μαζί, τώρα θα το υλοποιήσουμε μαζί», τόνισε.
Κληθείς να κατονομάσει αποτελεσματικούς τρόπους αντιμετώπισης της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών, ο Επίτροπος Μικάλεφ δήλωσε ότι «πρέπει να συνεργαστούμε με τις εθνικές κυβερνήσεις, επειδή η αρμοδιότητα για αυτό το ζήτημα βρίσκεται κυρίως σε εθνικό επίπεδο». Σημείωσε, επίσης, ότι «έχουμε ρόλο στη διευκόλυνση της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών, όπως μόλις κάναμε στο Συμβούλιο σήμερα, όπου μάθαμε ο ένας από τον άλλον για τις λύσεις που εφαρμόζονται για την αποτελεσματική καταπολέμηση αυτής της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών, η οποία οδηγεί σε πολλά έσοδα για τις εγκληματικές συμμορίες».
Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τα δικαιώματα των καλλιτεχνών και την Τεχνητή Νοημοσύνη, επεσήμανε ότι «αναγνωρίζουμε ότι πολλά από αυτά τα ζητήματα βασίζονται το ένα στο άλλο, ότι υπάρχει μια σύνδεση μεταξύ των δικαιωμάτων των καλλιτεχνών, των δικαιωμάτων ενός καλλιτέχνη να έχει πρόσβαση σε δίκαιες συνθήκες εργασίας και των ζητημάτων που συζητάμε όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη και τη σύνδεση με την αμοιβή των μερών».
«Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, θα θέλαμε επίσης να οικοδομήσουμε και να υποστηρίξουμε τα κράτη μέλη που αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για να διασφαλίσουν ότι οι άνθρωποι που εργάζονται στον πολιτιστικό και δημιουργικό τομέα έχουν δίκαιες συνθήκες εργασίας που τους δίνουν αξιοπρέπεια και τους δίνουν ένα καλό επίπεδο αμοιβής που τους βοηθά να πληρώνουν το ενοίκιο στο τέλος του μήνα», κατέληξε.
Πηγή: ΚΥΠΕ
