Αντιμέτωπη με σημαντικά εκκρεμούντα θέματα έρχεται με το καλημέρα η νέα Βουλή, αφού τα κόμματα πρέπει να ανοίξουν τα χαρτιά τους και να διαχειριστούν μεγάλες μεταρρυθμίσεις, που άπτονται διαφόρων θεσμών και παραμένουν σε εκκρεμότητα. Ανάμεσα σε αυτά είναι η μεταρρύθμιση για το διαχωρισμό εξουσιών του Γενικού Εισαγγελέα, οι αλλαγές για την Ελεγκτική Υπηρεσία, το νομοθέτημα για τις παρακολουθήσεις, ενώ αναμένεται να κατατεθούν και νέα σημαντικά νομοσχέδια, όπως για παράδειγμα της ειδικής εκπαίδευσης και της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης.
Η νέα Βουλή καλείται να διαχειριστεί αρκετά ανοιχτά θέματα, που έμειναν ως προίκα από τους προηγούμενους και να βρει λύσεις, ώστε να κλείσουν τις εκκρεμότητες. Αυτό σημαίνει ότι τα κόμματα θα κληθούν να τοποθετηθούν ξεκάθαρα και να ανοίξουν τα χαρτιά τους, όσον αφορά στις αλλαγές που προωθούνται, καθώς θα κρίνουν το μέλλον των μεταρρυθμίσεων.
Το πιο καίριο θέμα που αυτή τη στιγμή παραμένει ανοιχτό ενώπιον της Βουλής δεν είναι άλλο από το διαχωρισμό εξουσιών του Γενικού Εισαγγελέα. Συγκεκριμένα, θα διαχωριστεί ο διττός ρόλος του Γενικού Εισαγγελέα, με τη δημιουργία του δημόσιου Γενικού Κατηγόρου και την υποχρέωση του οποίου να δημοσιεύει τους λόγους που να προβαίνει σε δημοσιοποίηση των κριτηρίων για ποινική δίωξη στην επίσημη εφημερίδα της Δημοκρατίας.
Αν και η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση είχε παρουσιαστεί ως μία από τις σημαντικότερες για την Κυβέρνηση, νοουμένου ότι ήταν και προεκλογική δέσμευση του Προέδρου της Δημοκρατίας, η συζήτηση στην Επιτροπή Νομικών πραγματοποιήθηκε μόνο σε δύο συνεδρίες, στις οποίες η Κυβέρνηση αρκέστηκε στο να παρουσιάσει το σκεπτικό πίσω από τα νομοσχέδια. Η πρώτη συζήτηση πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, στην πρώτη συνεδρία της Επιτροπής Νομικών. Σε εκείνη τη συζήτηση, ο τότε υπουργός Δικαιοσύνης, Μάριος Χαρτσιώτης, παρουσίασε το πακέτο των 38 νομοσχεδίων που κατατέθηκαν τον περασμένο Ιούλιο. Ωστόσο, γνώριζε ότι η συζήτηση θα παρέμεινε στάσιμη, επειδή ανάμεσα στα νομοσχέδια έλειπε το πιο βασικό που αφορούσε το ανέλεγκτο των αποφάσεων του Γενικού Εισαγγελέα.
Αυτό το νομοσχέδιο κατατέθηκε με έξι μήνες διαφορά, αφού από τον Ιούλιο που προωθήθηκαν από την εκτελεστική εξουσία τα 38 νομοσχέδια, εκείνο για το ανέλεγκτο κατατέθηκε τέλος του 2025. Ο νέος υπουργός Δικαιοσύνης, Κώστας Φυτιρής, παρουσίασε το νομοσχέδιο ενώπιον της Επιτροπής Νομικών σε μία συνεδρία εντός Ιανουαρίου και έκτοτε το ζήτημα παρέμεινε στάσιμο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Η μεταρρύθμιση του διαχωρισμού εξουσιών που έμεινε στάσιμη και το βάρος που καλείται να σηκώσει η νέα Βουλή
Σημειώνεται πως ο Γενικός Εισαγγελέας και στις δύο συνεδρίες εξέφρασε την κάθετη αντίθεσή του στις αλλαγές που προωθούνται, χαρακτηρίζοντας τις αντισυνταγματικές, προβάλλοντας ζητήματα που άπτονται της δικοινοτικότητας του Συντάγματος. Μάλιστα, είχε αναφέρει πως σε περίπτωση που ψηφιστεί ο διαχωρισμός θα συμβουλεύσει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να αναπέμψει τη νομοθεσία στο Ανώτατο και αν επιμένει ότι είναι ορθή, τότε δεν θα τον εκπροσωπήσει.
Η συζήτηση για το συγκεκριμένο θέμα δεν προχώρησε, παρά το γεγονός ότι για την Κυβέρνηση επρόκειτο για μία σημαντική νομοθεσία. Αυτό που προκάλεσε έκπληξη είναι το γεγονός ότι η εκτελεστική εξουσία δεν είχε ασκήσει πιέσεις για να προχωρήσουν οι συζητήσεις, όπως έπραξε σε άλλες περιπτώσεις, αφήνοντας με αυτό τον τρόπο τα κείμενα στα συρτάρια.
Στα αζήτητα και η πρόταση για το Ελεγκτικό Συμβούλιο
Στο μεταξύ, εκτός από τα κείμενα για το διαχωρισμό εξουσιών, στα αζήτητα έμεινε και το δεύτερο μέρος της μεταρρύθμισης της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, που αφορούσε τη δημιουργία του Ελεγκτικού Συμβουλίου. Ουσιαστικά, μαζί με τα 38 νομοσχέδια για το διαχωρισμό εξουσιών του Γενικού Εισαγγελέα, είχαν κατατεθεί και τα νομοσχέδια για τη μεταρρύθμιση στην Ελεγκτική Υπηρεσία.
Τον περασμένο Οκτώβριο, η Ολομέλεια της Βουλής ψήφισε το πρώτο μέρος της μεταρρύθμισης, που αφορούσε την επιβολή ορίου θητειών, καθώς και της οικονομικής ανεξαρτησίας της Ελεγκτικής Υπηρεσίας. Εντούτοις, ανοιχτό παρέμεινε το θέμα του Ελεγκτικού Συμβουλίου, δεδομένου ότι κατά τη συνεδρία ενώπιον της Επιτροπής Νομικών υπήρξε έντονη διαφωνία από μέρους του Γενικού Ελεγκτή για τις αλλαγές που είχε προωθήσει η Κυβέρνηση. Μάλιστα, έγινε λόγος και για προσπάθεια δημιουργίας Big Brother εντός της Ελεγκτικής Υπηρεσίας.
Σημειώνεται πως ο Ανδρέας Παπακωνσταντίνου είχε ξεκαθαρίσει πως αν κατατεθεί πρόταση από πλευράς Κυβέρνησης, που να είναι πιο επιστημονικά ορθή, δεν θα την απορρίψουν χωρίς να ακούσουν τις θέσεις της εκτελεστικής εξουσίας, αφού όπως είπε δεν είναι δογματικοί. Ωστόσο, τόνισε πως στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχουν αρκετά μονοπρόσωπα Συμβούλιο, αλλά και πολυπρόσωπα.
Πάντως, μετά την πρώτη συζήτηση και την ψήφιση του ορίου θητειών και της οικονομικής αυτονομίας της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, το Υπουργείο Δικαιοσύνης δεν προχώρησε στην κατάθεση νέας πρότασης για το Ελεγκτικό Συμβούλιο, με τη συζήτηση αυτή τη στιγμή να αιωρείται και να παραμένει άγνωστο κατά πόσο υπάρχει πρόθεση από πλευράς Κυβέρνησης να προχωρήσει με τη προώθηση σχετικής πρότασης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Στα αζήτητα η πρόταση για Ελεγκτικό Συμβούλιο-Έμεινε στη μέση η μεταρρύθμιση, καμία ένδειξη για τις προθέσεις Υπ. Δικαιοσύνης
Δεν έπεισε ο Φυτιρής για παρακολουθήσεις
Στο μεταξύ, ως προίκα της νέας Βουλής έμεινε και το νομοσχέδιο για τις παρακολουθήσεις, το οποίο κατατέθηκε εντός Μαρτίου και έγιναν προσπάθειες για συζητήσεις express, καθώς ασκούνταν πιέσεις από την εκτελεστική εξουσία για να ψηφιστεί το νομοσχέδιο πριν τη διάλυση της Βουλής. Μάλιστα, η Επιτροπή Νομικών, μετά από τις πιέσεις που δέχθηκε, είχε συγκαλέσει και έκτακτες συνεδρίες για να βρεθεί η χρυσή τομή και να οδηγηθεί το νομοσχέδιο στην Ολομέλεια.
Οι συζητήσεις που γίνονταν ήταν πιεστικές και διήρκησαν μέχρι και την τελευταία ημέρα που συγκλήθηκε η Ολομέλεια. Ωστόσο, οι προτάσεις της Κυβέρνησης δεν έπεισαν τους βουλευτές και δεδομένου ότι επρόκειτο για Συνταγματική τροπολογία, που απαιτούσε 37 ψήφους υπέρ, τελικά η Επιτροπή Νομικών αποφάσισε να μην προωθήσει το νομοσχέδιο για να κριθεί ενώπιον της Ολομέλειας του Σώματος.
Σημειώνεται πως σημείο τριβής ήταν οι πρόνοιες για παροχή υπερξουσιών στο Γενικό Εισαγγελέα, ο οποίος θα ήταν αρμόδιος να δίνει άδειες για παρακολουθήσεις στην Αστυνομία, σε περίπτωση που κριθεί έκτακτη ανάγκη, παρακάμπτοντας το Δικαστήριο και σε κατοπινό στάδιο να υποβαλλόταν σχετικό αίτημα. Οι αντιδράσεις των βουλευτών είχαν ως αποτέλεσμα να διαγραφούν αυτές οι πρόνοιες, ωστόσο δεν έγινε κατορθωτό να καταλήξουν σε συμφωνία.
Και νέα νομοσχέδια ενώπιον της Βουλής
Στο μεταξύ, εντός των επόμενων εβδομάδων θα κατατεθούν και νέα νομοσχέδια από πλευράς της εκτελεστικής εξουσίας, που αφορούν σημαντικά ζητήματα. Ένα εξ αυτών είναι το νομοσχέδιο για την ειδική εκπαίδευση, οι συζητήσεις για το οποίο βρίσκονται στην τελική ευθεία. Ουσιαστικά το Υπουργείο Παιδείας θα καταθέσει την πρότασή του για τροποποιήσεις στη νομοθεσία, σε μία προσπάθεια να γίνει το πρώτο βήμα, ώστε να γίνει το σχολείο πιο συμπεριληπτικό.
Πέραν τούτου, με βάση τις δηλώσεις του υπουργού Εργασίας, Μαρίνου Μουσιούττα, υπάρχει πρόθεση από πλευράς Κυβέρνησης να κατατεθεί ενώπιον της αρμόδιας Επιτροπής το νομοσχέδιο για τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση. Ένα νομοσχέδιο που κρίνεται σημαντικό από πλευράς Κυβέρνησης, δεδομένου ότι αυτό που επιθυμεί είναι όπως μέχρι το τέλος του 2026 να έχει ψηφιστεί και να εφαρμοστεί άμεσα.
