Τον καίριο ρόλο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (ΕΟΑ), ως κεντρικού καταλύτη στην αμυντική συνεργασία, την καινοτομία, τη διαλειτουργικότητα και την τυποποίηση, επισήμανε ο Υπουργός Άμυνας Βασίλης Πάλμας, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη συμβολή του στην ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων των κρατών μελών.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Άμυνας, ο κ. Πάλμας μιλούσε κατά τη διάρκεια συνάντησης των Υπουργών Άμυνας της ΕΕ με το ΔΣ του ΕΟΑ στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο της συνάντησης του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων (ΣΕΥ) σε σύνθεση υπουργών Άμυνας.
Κατά την πρώτη ενότητα του Συμβουλίου, οι Υπουργοί Άμυνας συζήτησαν αναφορικά με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Ουκρανία, με έμφαση στην υποστήριξη της ουκρανικής αμυντικής βιομηχανίας και στην περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ ΕΕ και Ουκρανίας στον τομέα της άμυνας.
Παράλληλα, εξετάστηκε η πορεία της οικονομικής και χρηματοδοτικής στήριξης της ΕΕ προς την χώρα, μέσω εργαλείων όπως το Δάνειο Υποστήριξης της Ουκρανίας, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη (EPF) και το πρόγραμμα SAFE. Στη συνεδρία συμμετείχαν μέσω τηλεδιάσκεψης ο Υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Μυκαήλο Φεντόροβ, καθώς και ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.
Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκε συζήτηση για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις της στην ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια, με έμφαση στις εξελίξεις που επηρεάζουν τη θαλάσσια ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή. Οι Υπουργοί Άμυνας ενημερώθηκαν για τα αποτελέσματα της επιχείρησης EUNAVFOR ASPIDES στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Άντεν, και αντάλλαξαν απόψεις για πρωτοβουλίες που αφορούν τη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με συζήτηση για την Αμυντική Ετοιμότητα της ΕΕ και την πορεία υλοποίησης της σχετικής ατζέντας, συμπεριλαμβανομένων των εργασιών για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και της ενιαίας αγοράς άμυνας και την αναθεώρηση της οδηγίας για τις αμυντικές προμήθειες. Κατά την έναρξη της συνεδρίας, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Αεροδιαστημικής, Ασφάλειας και Αμυντικών Βιομηχανιών της Ευρώπης, Μίχαελ Τζόχανσον, αναφέρθηκε στις προσπάθειες ενίσχυσης της παραγωγής στον τομέα της αεράμυνας.
Της συνεδρίασης του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων, προηγήθηκε συνάντηση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (ΕΟΑ), σε επίπεδο Υπουργών Άμυνας.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης οι Υπουργοί κλήθηκαν να συμφωνήσουν επί της υλοποίησης των πρώτων δράσεων για την ενίσχυση του Οργανισμού, καθώς και ως προς το επιθυμητό επίπεδο φιλοδοξίας.
Στην παρέμβασή του ο κ. Πάλμας εξέφρασε τη σταθερή υποστήριξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στο έργο του Οργανισμού, καθώς και την ανάγκη για περαιτέρω ενδυνάμωσή του, για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων που αποτυπώνονται στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Επεσήμανε, επίσης, τον καίριο ρόλο του ΕΟΑ, ως κεντρικού καταλύτη στην αμυντική συνεργασία, την καινοτομία, τη διαλειτουργικότητα και την τυποποίηση, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη συμβολή του Οργανισμού στην ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων των κρατών μελών.
Υπέρ πιο μεγάλης σαφήνειας στο άρθρο 42.7 της Συνθήκης η Κάλας στο ΣΕΥ Άμυνας
Το Άρθρο 42.7 της Συνθήκης της ΕΕ είναι πολύ ευρύ και «πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ποιος κάνει τι», δήλωσε η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Εξωτερική Πολιτική και την Άμυνα, Κάγια Κάλας την Τρίτη.
Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων στις Βρυξέλλες σχετικά με το Συμβούλιο Υπουργών Άμυνας η Κάλας σημείωσε ότι η συζήτηση για το Αρ. 42.7 δεν ήταν στην ατζέντα της Τρίτης, καθώς η ΕΥΕΔ βρίσκεται σε ένα ενδιάμεσο στάδιο, αυτό της αξιολόγησης μετά την άσκηση επί άρτου που έλαβε χώρα στις αρχές Μαΐου.
«Το έγγραφο που έχουμε συντάξει για την επιχειρησιακή εφαρμογή του Άρθρου 42.7 περιλαμβάνει τρία διαφορετικά σενάρια. Το πρώτο αφορά επίθεση σε χώρα του NATO, όπου ενεργοποιούνται παράλληλα το Άρθρο 5 και το Άρθρο 42.7, το δεύτερο αφορά χώρα που δεν είναι μέλος του NATO, άρα ενεργοποιείται μόνο το 42.7, και το τρίτο αφορά περιπτώσεις κάτω από το όριο του Άρθρου 5, δηλαδή υβριδικές επιθέσεις», δήλωσε η Κάλας.
Όπως σημείωσε, «δεν μιλάμε δημόσια για αυτές τις ασκήσεις, γιατί ανέδειξαν τα κενά που έχουμε, και αυτός ήταν ακριβώς ο σκοπός τους». Παράλληλα, υπογράμμισε ότι «πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ποιος κάνει τι, ποιος μπορεί να ζητήσει τι από την Κομισιόν, τι μπορεί να κάνει η Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης και τι μπορούν να κάνουν τα κράτη-μέλη». Και κατέληξε: «Το άρθρο είναι πολύ ευρύ. Πρέπει να βάλουμε περισσότερο “κρέας στο κόκαλο”».
Η Κάλας προειδοποίησε ακόμη ότι οι πρόσφατες εξελίξεις καταδεικνύουν την ανάγκη επιτάχυνσης της ευρωπαϊκής αμυντικής παραγωγής. «Μας δίνουν ξεκάθαρο μήνυμα ότι πρέπει πραγματικά να επιταχύνουμε τη δική μας αμυντική παραγωγή και να προχωρήσουμε σε κοινές προμήθειες, ώστε να μπορούμε να παράγουμε για τους εαυτούς μας», τόνισε.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάλας, ανέφερε ακόμη ότι οι Υπουργοί Άμυνας θα συζητήσουν την κατάσταση στην Ουκρανία μαζί με τον Ουκρανό ομόλογό τους, καθώς και την αξιοποίηση του δανείου ύψους €90 εκατ. για τις επείγουσες ανάγκες του Κιέβου.
«Ένα από τα πράγματα που έχουμε διαπιστώσει είναι ότι υπάρχουν πάρα πολλά διαφορετικά αμυντικά projects μεταξύ κρατών που δεν είναι διαλειτουργικά. Πρέπει πραγματικά να πιέσουμε τα κράτη-μέλη για περισσότερες κοινές προμήθειες, αλλά και για καινοτομία, γιατί έχουμε πολλά να μάθουμε από την Ουκρανία», ανέφερε.
Η Κάλας στάθηκε ιδιαίτερα και στις αδυναμίες της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. «Οι Υπουργοί πιέζουν, οι χώρες έχουν βάλει πολλά χρήματα στο τραπέζι, αλλά η βιομηχανία δεν αυξάνει την παραγωγή με την απαιτούμενη ταχύτητα. Πρέπει να δούμε πού βρίσκεται το πρόβλημα», είπε, εξηγώντας ότι γι’ αυτόν τον λόγο πραγματοποιείται κοινή συζήτηση με εκπροσώπους της βιομηχανίας.
Αναφερόμενη στη Μέση Ανατολή, η Ύπατη Εκπρόσωπος σημείωσε ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο νέας ευρωπαϊκής αποστολής στον Λίβανο μετά τη λήξη της UNIFIL στο τέλος του έτους, με στόχο τη στήριξη των λιβανικών ενόπλων δυνάμεων. «Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι πώς μπορούμε να προωθήσουμε τη διπλωματική οδό με όλα τα μέρη και τους περιφερειακούς παράγοντες», σημείωσε, προσθέτοντας ότι βασικός στόχος είναι «η αποκλιμάκωση και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ».
Παράλληλα, έκανε ειδική αναφορά στην επιχείρηση «Aspides» στην Ερυθρά Θάλασσα. «Έχουμε ήδη την επιχείρηση. Χρειάζεται μόνο να αλλάξει το επιχειρησιακό σχέδιο και η εντολή, ώστε να μπορέσουμε να προχωρήσουμε πολύ γρήγορα, εφόσον τα κράτη-μέλη διαθέσουν περισσότερα πλοία», ανέφερε στις δηλώσεις της.
