«Πρέπει να κάνουμε πιο ελκυστικές» τις επενδύσεις σε έργα προσιτής στέγης, δήλωσε ο υπουργός Εσωτερικών, Κωνσταντίνος Ιωάννου, σχετικά με την ανάγκη για αύξηση του αριθμού των επενδύσεων στον τομέα αυτό, απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τα μέτρα και τις πρωτοβουλίες που λαμβάνονται σε επίπεδο ΕΕ, οι οποίες συζητήθηκαν την Τρίτη στο πλαίσιο της Άτυπης Υπουργικής Συνάντησης για τη Στέγαση στη Λευκωσία, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.
Μιλώντας σε διάσκεψη Τύπου μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης, τόσο ο Υπουργός όσο και ο Ευρωπαίος Επίτροπος Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, παρουσίασαν στις δηλώσεις τους τα βήματα και τις πρωτοβουλίες που οι θεσμοί και τα κράτη μέλη της ΕΕ ευελπιστούν ότι θα ανοίξουν τον δρόμο για αύξηση των επενδύσεων σε προσιτή στέγαση. Σε αυτά περιλαμβάνονται αφενός η κινητοποίηση κεφαλαίων και η απλοποίηση της έκδοσης οικοδομικών αδειών, αλλά αφετέρου και ο περιορισμός των αρνητικών επιπτώσεων από τον αυξανόμενο αριθμό βραχυπρόθεσμων μισθώσεων.
- Διαβάστε επίσης: Κωνσταντίνος Ιωάννου: Στα €150 δις το κόστος για το στεγαστικο στην ΕΕ - «Είναι ευρωπαϊκή πρόκληση που χρειάζεται κοινή αντιμετώπιση»
- Διαβάστε επίσης: Νταν Γιόργκενσεν: Εξήρε το έργο της Κυπριακής Προεδρίας για στεγαστική κρίση - Να συνεργαστούμε για αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης
Ιωάννου: Κίνητρα και συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης
Ο υπουργός Εσωτερικών, Κωνσταντίνος Ιωάννου, ο οποίος προήδρευσε των συνεδριάσεων της Συνάντησης την Τρίτη, δήλωσε ότι οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην επείγουσα ανάγκη αύξησης της προσφοράς κατοικιών. Σημείωσε ότι η μείωση των επενδύσεων σε κατοικίες σε ολόκληρη την Ευρώπη οφείλεται στην αύξηση του κόστους κατασκευής, τα υψηλά επιτόκια και την οικονομική αβεβαιότητα και πρόσθεσε ότι «η αντιμετώπιση αυτών των ανισορροπιών απαιτεί στοχευμένες πολιτικές παρεμβάσεις, ισχυρότερα κίνητρα και στενότερη συνεργασία μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα».
Επίσης, υπογράμμισε την ανάγκη αντιμετώπισης της «διοικητικής πολυπλοκότητας που συνεχίζει να καθυστερεί τις νέες αναπτύξεις και ανακαινίσεις», όπως είπε, διευκρινίζοντας ότι «απλοποίηση δεν σημαίνει απορρύθμιση».
Ο κ. Ιωάννου χαιρέτισε «τις πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο που αποσκοπούν στην ενίσχυση του συντονισμού και στην απελευθέρωση νέων οικονομικών ευκαιριών», τονίζοντας τη σημασία της κινητοποίησης επενδύσεων στον τομέα της στέγασης.
Παράλληλα, απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου σχετικά με τους τρόπους αύξησης των επενδύσεων στη στέγαση, ο κ. Ιωάννου σημείωσε ότι, πέρα από τις πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είναι ευθύνη των κρατών μελών να καταρτίζουν μεμονωμένα σχέδια για προσιτή στέγαση. «Αλλάζοντας τους κρατικούς κανόνες και άλλα μέτρα που προτείνονται, μας παρέχονται τα εργαλεία για να την κάνουμε πιο ελκυστική», εξήγησε.
Ο Υπουργός απάντησε ότι οι συζητήσεις της συνάντησης προσέφεραν την ευκαιρία για ανταλλαγή απόψεων και βέλτιστων πρακτικών. Αναφέρθηκε μάλιστα στο παράδειγμα της Εσθονίας, με την πλήρη ψηφιοποίηση της διαδικασίας έκδοσης αδειών. «Στο τέλος της ημέρας, απλοποιώντας τη διαδικασία αδειοδότησης, μειώνεται το διοικητικό κόστος, καθιστώντας έτσι πιο ελκυστική την επένδυση για τον ιδιωτικό τομέα, επειδή εξοικονομεί χρόνο και κόστος», είπε.
Ο Υπουργός αναφέρθηκε, ακόμα, σε καινοτόμες μεθόδους κατασκευής, όπως η αρθρωτή και η εκτός έδρας κατασκευή, μαζί με ψηφιακά εργαλεία, όπως η μοντελοποίηση πληροφοριών κτιρίων, λέγοντας ότι μπορούν να επιταχύνουν σημαντικά την παράδοση κατοικιών, να μειώσουν το κόστος και να βελτιώσουν τη διαφάνεια. «Ταυτόχρονα, οι επενδύσεις σε βιώσιμα δομικά υλικά και η ενσωμάτωση των αρχών της κυκλικής οικονομίας είναι απαραίτητες για την επίτευξη των κλιματικών μας στόχων», πρόσθεσε.
Ερωτηθείς εάν έχει υπάρξει κάποια θετική ανατροφοδότηση από τον κλάδο μέχρι στιγμής, ο Ιωάννου είπε ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να το πούμε. «Το ευρωπαϊκό σχέδιο προσιτής στέγασης ανακοινώθηκε πριν από έξι μήνες και οι χώρες προσαρμόζουν τώρα τα δικά τους σχέδια στέγασης», είπε, αλλά αναφέρθηκε σε ένα παράδειγμα από ένα πρόγραμμα στέγασης στην Κύπρο, λέγοντας ότι είναι επί του παρόντος είναι πολύ επιτυχημένο και ότι αναμένεται να προστεθούν σχεδόν 3.000 οικιστικές μονάδες στο απόθεμα κατοικιών τα επόμενα δύο χρόνια.
Ο επερχόμενος νόμος για την προσιτή στέγαση
Από την πλευρά του, ο Ευρωπαίος Επίτροπος εξέφρασε ιδιαίτερα ανησυχίες για την αύξηση του αριθμού των βραχυπρόθεσμων μισθώσεων. Δήλωσε ότι ο αριθμός αυτός έχει σχεδόν διπλασιαστεί μεταξύ 2018 και 2024 και ότι σε ορισμένες γειτονιές και τουριστικά σημεία το μερίδιο των βραχυπρόθεσμων μισθώσεων αντιπροσωπεύει έως και 20% του αποθέματος κατοικιών.
«Η φιλοδοξία μας να καταβάλουμε συγκεκριμένες προσπάθειες σε περιοχές που αντιμετωπίζουν προβλήματα στέγασης θα υλοποιηθεί όταν υποβάλουμε τον Νόμο μας για Προσιτή Στέγαση», εξήγησε ο Επίτροπος, απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου, και πρόσθεσε ότι το μέτρο αυτό είναι «ένας συνδυασμός της διαχείρισης ειδικά των βραχυπρόθεσμων μισθώσεων από εμάς, αλλά και ενός ευρύτερου συνόλου εργαλείων που μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα κράτη μέλη προκειμένου να διασφαλίσουν ότι οι κανονικοί άνθρωποι με κανονικές θέσεις εργασίας μπορούν πραγματικά να ζουν εκεί που υπηρετούν».
Στις δηλώσεις του ο κ. Γιόργκενσεν εξήγησε ότι ο επερχόμενος νόμος για την προσιτή στέγαση θα δώσει στις τοπικές αρχές μια σειρά από εργαλεία για τον περιορισμό των αρνητικών επιπτώσεων των βραχυπρόθεσμων μισθώσεων σε περιοχές που αντιμετωπίζουν στεγαστική πίεση, μαζί με μέτρα για την ενίσχυση της προσιτής στέγασης σε αυτές τις περιοχές.
Αναφέρθηκε, επίσης, στην αύξηση των τιμών των κατοικιών κατά πάνω από 60% από το 2013, ενώ τα μέσα ενοίκια έχουν αυξηθεί κατά περίπου 20%, ως μια άλλη πτυχή της στεγαστικής κρίσης στην ΕΕ.
Ο Επίτροπος υπογράμμισε τη σημασία της απλούστευσης της γραφειοκρατίας για τις νέες άδειες κατοικιών και ανακαινίσεων, ώστε να επιταχυνθεί η διαδικασία για νέες κατασκευές και ανακαινίσεις σε υφιστάμενα κτίρια. Απαντώντας στο ερώτημα σχετικά με πρωτοβουλίες που μπορούν να αποφέρουν περισσότερες επενδύσεις σε οικονομικά προσιτή στέγαση, ο κ. Γιόργκενσεν δήλωσε ότι μια «πανευρωπαϊκή επενδυτική πλατφόρμα θα επιτρέψει σε διαφορετικούς παράγοντες της αγοράς να συνεργαστούν και να κινητοποιήσουν χρηματοδότηση».
Σημείωσε, εξάλλου, ότι μέσα από πρωτοβουλίες που αφορού στις επενδύσεις, φέτος θα κινητοποιηθούν επιπλέον 10 δισεκατομμύρια ευρώ από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, ενώ τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν δεσμευτεί να κινητοποιήσουν 375 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2029.
Μίλησε επίσης για την πτυχή των κρατικών ενισχύσεων, λέγοντας ότι «οι κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις ήταν αρκετά άκαμπτοι και τους αλλάξαμε, ώστε να είναι δυνατό για τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν τη στέγαση με την ευρύτερη έννοια».
«Στην Ευρώπη θέλουμε μια πολιτική στέγασης που να θέτει τους ανθρώπους πάνω από το κέρδος, την κοινωνική ένταξη και την ευημερία πάνω από το κέρδος», δήλωσε ο κ. Γιόργκενσεν. Επισήμανε, δε, ότι «οι Βρυξέλλες από μόνες τους δεν θα μπορέσουν να λύσουν αυτήν την κρίση» και ανακοινώνοντας την έναρξη της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας Στέγασης. «Θέλω οι εμπειρογνώμονες στέγασης από τα κράτη μέλη, τις περιφέρειες, τις πόλεις, τα ενδιαφερόμενα μέρη και τις τοπικές κοινότητες όχι μόνο να ακουστούν, αλλά και να διαμορφώσουν μαζί το μέλλον της στέγασης», κατέληξε.
Κοινή ευρωπαϊκή προσέγγιση για ενίσχυση της προσφοράς - Επενδύσεις και καινοτομία στην Άτυπη Υπουργική Συνάντηση
Η ανάγκη για ενίσχυση της προσφοράς οικονομικά προσιτής και βιώσιμης στέγασης, η κινητοποίηση επενδύσεων και η προώθηση της καινοτομίας βρέθηκαν στο επίκεντρο της Άτυπης Υπουργικής Συνάντησης για τη Στέγαση, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 11-12 Μαΐου 2026, στη Λευκωσία, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κατά τη διάρκεια των εργασιών της Συνάντησης, οι αρμόδιοι Υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις για τις αυξανόμενες προκλήσεις στον τομέα της στέγασης σε ολόκληρη την Ευρώπη, επιβεβαιώνοντας ότι η πρόσβαση σε κατάλληλη, ποιοτική και οικονομικά προσιτή κατοικία αποτελεί θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα και βασική προϋπόθεση για τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής και της κινητικότητας των πολιτών.
Απλοποίηση διαδικασιών και επιτάχυνση της προσφοράς
Κατά το πρώτο μέρος της Συνάντησης, η συζήτηση επικεντρώθηκε στην απλοποίηση των διοικητικών διαδικασιών και στη μείωση της γραφειοκρατίας, ως κρίσιμων παραγόντων για την επιτάχυνση της υλοποίησης οικιστικών έργων και ανακαινίσεων. Υπογραμμίστηκε ότι η διοικητική πολυπλοκότητα, οι χρονοβόρες διαδικασίες και οι επικαλύψεις αρμοδιοτήτων επιβαρύνουν το κόστος και καθυστερούν την αύξηση της προσφοράς κατοικιών.
Οι Υπουργοί τόνισαν ότι η απλοποίηση των διαδικασιών πρέπει να επιτευχθεί με τρόπο που να διασφαλίζεται η περιβαλλοντική βιωσιμότητα, η προσβασιμότητα και η διατήρηση της κοινωνικής συνοχής, επιτυγχάνοντας τη σωστή ισορροπία μεταξύ αποτελεσματικότητας και ρυθμιστικού πλαισίου.
Κινητοποίηση επενδύσεων και αποκατάσταση της ισορροπίας στην αγορά
Στο δεύτερο μέρος, οι Υπουργοί εστίασαν στην ανάγκη αύξησης των επενδύσεων στον τομέα της στέγασης, επισημαίνοντας ότι η ενίσχυση της προσφοράς αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, η οποία έχει χαρακτηριστεί ως επείγουσα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Συζητήθηκαν οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν αρνητικά την επενδυτική δραστηριότητα, όπως το αυξημένο κόστος κατασκευής, τα υψηλά επιτόκια και η μειωμένη οικοδομική δραστηριότητα, καθώς και η συνεχιζόμενη αύξηση των τιμών κατοικιών και ενοικίων. Στο πλαίσιο αυτό, τονίστηκε η ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές, ενίσχυση των επενδυτικών κινήτρων και αξιοποίηση καινοτόμων χρηματοδοτικών εργαλείων.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, καθώς και στη σημασία καλύτερου συντονισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μεταξύ άλλων μέσω της επικείμενης Πανευρωπαϊκής Πλατφόρμας Επενδύσεων για την Οικονομικά Προσιτή και Βιώσιμη Στέγαση.
Καινοτομία στον κατασκευαστικό τομέα
Κατά το γεύμα εργασίας με τίτλο «From Blueprint to Breakthrough: Innovation in European Housing», οι Υπουργοί υπογράμμισαν τον καθοριστικό ρόλο της καινοτομίας για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις δυνατότητες που προσφέρουν νέες μέθοδοι κατασκευής, όπως η βιομηχανοποιημένη και προκατασκευασμένη δόμηση, καθώς και στη συμβολή ψηφιακών εργαλείων για τη βελτίωση της διαφάνειας και την επιτάχυνση των διαδικασιών. Παράλληλα, τονίστηκε η σημασία της ανάπτυξης υλικών χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος, της ενσωμάτωσης της κυκλικής οικονομίας και της επένδυσης σε δεξιότητες και κατάρτιση.
Οι Υπουργοί συμφώνησαν ότι η προώθηση της καινοτομίας αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για την αύξηση της παραγωγικότητας του κατασκευαστικού τομέα και την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Επόμενα βήματα
Κλείνοντας τις εργασίες της συνάντησης, η Προεδρία υπογράμμισε την ανάγκη για συντονισμένη και πολυεπίπεδη δράση, καθώς και για ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και των ευρωπαϊκών θεσμών.
Οι συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν στη Λευκωσία αναμένεται να συμβάλουν ουσιαστικά στη διαμόρφωση κοινών ευρωπαϊκών προσεγγίσεων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, με στόχο τη διασφάλιση επαρκούς, βιώσιμης και οικονομικά προσιτής στέγασης για όλους τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
