Πρωτοφανής χαρακτηρίζεται η απόφαση του Εφετείου που ακύρωσε την καταδίκη 22 ετών του Γιώργου Χριστοδούλου Ζαβράντωνα από το Κακουργιοδικείο Λευκωσίας το 2022 για υπόθεση ναρκωτικών, η οποία στηρίχθηκε κατά κύριο λόγο σε κατηγορούμενο που καταδικάστηκε σε 16 χρόνια φυλάκιση και εντάχθηκε στο πρόγραμμα μαρτύρων. Ωστόσο, ο εν λόγω μάρτυρας, για την οποία η Νομική Υπηρεσία ζητούσε την αύξηση της ποινής τους, έτυχε αναστολής ποινής, με αποτέλεσμα να αποφυλακιστεί περίπου τέσσερα χρόνια μετά την καταδίκη του.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Βόμβα από Εφετείο, ακύρωσε την καταδίκη 22 ετών του Ζαβράντωνα-Διέταξε επανεκδίκαση
Με 22 λόγους έφεσης, ο δικηγόρος του Ζαβράντωνα, Χρίστος Πουτζιουρής, προσέφυγε στο Εφετείο, το οποίο ταυτίστηκε με την θέση του ότι ο πελάτης του έτυχε κακοδικίας, λόγω του ότι αρχικά η υπόθεση εκδικαζόταν από διαφορετικό Κακουργιοδικείο, ενώ στη συνέχεια άλλαξε χέρια, παρά το γεγονός ότι είχε εκδοθεί ενδιάμεση απόφαση από το πρώτο.
Ο Ζαβράντωνας, κατόπιν ακροαματικής διαδικασίας, καταδικάστηκε στις 12.12.2022, με απόφαση του Μόνιμου Κακουργιοδικείου Λευκωσίας, για τα αδικήματα της κατοχής και κατοχής με σκοπό την προμήθεια ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Α, ήτοι 15 κιλών και 16.4 γραμμαρίων κοκαΐνης, ενώ αθωώθηκε για τα αδικήματα της συνωμοσίας και της προμήθειας των ναρκωτικών σε τρίτο πρόσωπο.
Με τον δεύτερο λόγο έφεσης, ο κ. Πουτζιουρής υποστήριξε ότι το Κακουργιοδικείο που εκδίκασε την ποινική υπόθεση δεν ήταν ο φυσικός δικαστής του πελάτη του, με αποτέλεσμα να παραβιαστεί το δικαίωμά του σε δίκαιη δίκη, εφόσον της ποινικής υπόθεσης αρχικά επιλήφθηκε Κακουργιοδικείο υπό διαφορετική σύνθεση, το οποίο με την ενδιάμεση απόφαση του ημερομηνίας 23.12.2020, έθεσε τη σφραγίδα του στην υπόθεση, υποθεμελιώνοντας την περαιτέρω πορεία της δίκης. Η ενδιάμεση απόφαση αφορούσε το θέμα της σύλληψης του στα κατεχόμενα και ακολούθως της παράδοσης του στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Το πρώτο Κακουργιοδικείο με ενδιάμεση απόφαση απέρριψε το αίτημα του, ενώ ο Ζαβράντωνας απάντησε με μη παραδοχή σε όλες τις κατηγορίες και η υπόθεση ορίστηκε ακρόαση, ενώπιον της ίδιας σύνθεσης Κακουργιοδικείου, την 1.3.2021. Κατά την ημερομηνία αυτή, ο τότε συνήγορος υπεράσπισης αποσύρθηκε κατόπιν άδειας του Κακουργιοδικείου.
Ακολούθησαν διαδοχικές αναβολές της υπόθεσης για τον σκοπό εξεύρεσης άλλου συνηγόρου υπεράσπισης, ενώ στις 16.9.2021 η υπόθεση πέρασε στα χέρια άλλου Κακουργιοδικείου, το οποίο απέρριψε την ένσταση του ως προς την νέα σύνθεση.
Εφετείο: Μετά από ορισμένες νέες αναβολές για το διορισμό νέου συνηγόρου, η ακροαματική διαδικασία ξεκίνησε στις 14.12.2021 και συμπληρώθηκε στις 12.10.2022. Ενώπιον μας, ο ευπαίδευτος συνήγορος του Εφεσείοντος ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια της πρωτόδικης ακροαματικής διαδικασίας, τελούσε σε άγνοια περί της ύπαρξης της προμνησθείσας ενδιάμεσης απόφασης. Προς τούτο παρέπεμψε σε σχετική δήλωση του, στο στάδιο της αγόρευσης για μετριασμό της ποινής. Την ίδια θέση υιοθέτησε και ο ευπαίδευτος συνήγορος της Εφεσίβλητης, επισημαίνοντας ότι, παρόλο που εκπροσώπησε την Κατηγορούσα Αρχή ενώπιον της νέας σύνθεσης Κακουργιοδικείου, δεν είχε εμφανιστεί ενώπιον της προηγούμενης σύνθεσης που εξέδωσε την περί ης ο λόγος ενδιάμεση απόφαση.
Το Εφετείο ανέφερε μεταξύ άλλων πως η κακή συγκρότηση του Δικαστηρίου και η παραβίαση της αρχής του φυσικού δικαστή επιφέρουν ακυρότητα της διαδικασίας, η οποία δεν θεραπεύεται από τη συμπεριφορά ή την παράλειψη των διαδίκων, ενώ παρέπεμψε στην νομολογία που παρέπεμψε ο κ. Πουτζιουρής, με την οποία συμφώνησε ο δικηγόρος της Δημοκρατίας, Ανδρέας Αριστείδης.
Εφετείο: Αξιοσημείωτη είναι η στάση του ευπαίδευτου συνηγόρου της Δημοκρατίας, ο οποίος δεν αντέκρουσε την εφαρμογή των πιο πάνω αποφάσεων. Αντιθέτως, αναγνώρισε ότι, βάσει των αρχών οι οποίες διαμορφώθηκαν στις υποθέσεις αυτές, «δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η αρχική σύνθεση του Κακουργιοδικείου με την απόρριψη του προδικαστικού αιτήματος της Υπεράσπισης … να έχει θέσει τη σφραγίδα της στην ποινική υπόθεση, υποθεμελιώνοντας την περαιτέρω πορεία της». Τόνισε δε ότι σε περίπτωση αποδοχής του δεύτερου λόγου έφεσης, η επανεκδίκαση της ποινικής υπόθεσης συνιστά τη μόνη ενδεδειγμένη θεραπεία.
To Εφετείο διαπίστωσε ότι δεν εξετάστηκε η ουσία του ζητήματος της κατάχρησης διαδικασίας, λόγω έλλειψης κοινού μαρτυρικού υποβάθρου, ενώ το Κακουργιοδικείο, υπό την αρχική του σύνθεση, έκρινε ότι δεν θα ήταν ορθό ή επιτρεπτό να κατακερματιστεί η διαδικασία για να ακουστεί μαρτυρία επί τούτου στο προδικαστικό στάδιο, αποφαινόμενο ότι η εξέταση του εν λόγω ζητήματος θα μπορούσε να λάβει χώρα μόνον στο πλαίσιο της δίκης, εφόσον αυτό εγερθεί και στοιχειοθετηθεί.
Παραλληλίζοντας την ενδιάμεση απόφαση με την ενδιάμεση απόφαση Κακουργιοδικείου η οποία απασχόλησε την ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Alan Ford, το Εφετείο διαπίστωσε ότι και στην εν λόγω υπόθεση του Ζαβράντωνα, η ενδιάμεση απόφαση δεν υπεισήλθε στην ουσία του εγερθέντος ζητήματος, δηλαδή στον ενδεχόμενο επηρεασμό του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη. Η κρίση του περιορίστηκε στη διαπίστωση ότι υπήρχε δυνατότητα εξέτασης του ζητήματος αυτού σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, κρίση η οποία θεωρήθηκε επαρκής για να στοιχειοθετηθεί ότι το Κακουργιοδικείο έθεσε τη σφραγίδα του στην υπόθεση, υποθεμελιώνοντας την περαιτέρω πορεία της.
Εφετείο: Το Κακουργιοδικείο παρέπεμψε ουσιαστικά στο τέλος της ακροαματικής διαδικασίας, όταν η μαρτυρία θα είναι πλέον σε θέση να αξιολογηθεί, ώστε το Κακουργιοδικείο να δύναται να καταλήξει στα δικά του πραγματικά συμπεράσματα. Καταληκτικά, κρίνουμε ότι με την εν λόγω ενδιάμεση απόφαση η προηγούμενη σύνθεση του Κακουργιοδικείου έθεσε τη σφραγίδα της στην υπόθεση, υποθεμελιώνοντας την περαιτέρω πορεία της δίκης. Η ανάληψη της υπόθεσης από νέα σύνθεση, υπό το κράτος μιας ήδη ειλημμένης απόφασης επί ουσιώδους δικονομικού ζητήματος, συνιστούσε ανεπίτρεπτη δέσμευση. Κατ’ εφαρμογή των νομολογηθέντων στην Alan Ford και Ευθυμίου v. Δημοκρατίας, η δίκη όφειλε να συνεχιστεί χωρίς αλλαγή στη σύνθεση του Κακουργιοδικείου, καθώς η προηγούμενη σύνθεση, θέτοντας τη σφραγίδα της στην υπόθεση, κατέστη ο φυσικός της δικαστής.
Συνακόλουθα, το Εφετείο έκρινε πως η νέα σύνθεση ενώπιον της οποίας διεξήχθη η ακροαματική διαδικασία, στερείτο δικαιοδοσίας προς εκδίκαση της υπόθεσης.
Εφετείο: Πρόκειται για μορφή κακοδικίας (mistrial) η οποία επιφέρει αναπόδραστα την ακυρότητα της καταδικαστικής απόφασης και της επιβληθείσας ποινής, εφόσον η διεξαχθείσα δίκη δεν ήταν έγκυρη. Στην Ευθυμίου v. Δημοκρατίας, υπογραμμίστηκε ότι παρόλο που η διαταγή για διεξαγωγή νέας δίκης δυνάμει του εν λόγω άρθρου αποτελεί θέμα το οποίο εμπίπτει στη διακριτική ευχέρεια του Εφετείου, το γεγονός ότι η διεξαχθείσα δίκη στερείτο εγκυρότητας, καθιστά επιβεβλημένη την έκδοση διαταγής για νέα δίκη.
Ως εκ τούτου, το Εφετείο κατέληξε ότι ο δεύτερος λόγος έφεσης κρίνεται βάσιμος και η έφεση επιτυγχάνει. Συνεπώς, ακύρωσε την ποινή 22 ετών που επιβλήθηκε στον Ζαβράντωνα και διέταξε νέα δίκη ενώπιον Κακουργιοδικείου Λευκωσίας υπό νέα σύνθεση.
Η υπόθεση, με βάση την απόφαση του Κακουργιοδικείου, θα πρέπει να καταχωρηθεί εντός 15 ημερών από σήμερα, με τον Ζαβράντωνα να παραμένει υπό κράτηση μέχρι το ζήτημα να αποφασιστεί εκ νέου από το Δικαστήριο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Ζητούσαν αύξηση ποινής σε προμηθευτή κοκαΐνης και τελικά… του την ανέστειλαν-Αντίθετες διαβεβαιώσεις
