Τη μακροπρόθεσμη πιστοληπτική αξιολόγηση της Κύπρου σε ξένο νόμισμα στο «A-» με θετική προοπτική, επιβεβαίωσε το βράδυ της Παρασκευής ο οίκος αξιολόγησης Fitch Ratings.
Οι αξιολογήσεις της Κύπρου αντικατοπτρίζουν, σύμφωνα με τον αμερικανικό οίκο, το επίπεδο του κατά κεφαλήν εισοδήματος πάνω από το μέσο όρο «A», τα ισχυρά δημοσιονομικά αποτελέσματα και την αξιοπιστία της πολιτικής που υποστηρίζεται από την ένταξη της χώρας στην ΕΕ και την Ευρωζώνη.
Αυτά τα πλεονεκτήματα εξισορροπούνται από ελαφρώς ασθενέστερους δείκτες διακυβέρνησης σε σχέση με αντίστοιχες χώρες, από τις ευπάθειες στα εξωτερικά οικονομικά και από ένα πλαίσιο περιφερειακών πολιτικών εντάσεων που σχετίζονται με τη διαίρεση του νησιού, υπογραμμίζει ο οίκος. Αναφέρει επίσης ότι η θετική προοπτική καθοδηγείται από τη συνεχιζόμενη απομόχλευση του χρέους και τις ευνοϊκές προοπτικές ανάπτυξης που αυξάνουν τη δημοσιονομική και εξωτερική ανθεκτικότητα.
Αναφορικά με την ανθεκτικότητα της κυπριακής οικονομίας στις εξωτερικές προκλήσεις, ο Fitch αναφέρει ότι ο πόλεμος στο Ιράν και ο αντίκτυπός του στις τιμές της ενέργειας αποτελεί πρόκληση για την Κύπρο, επηρεάζοντας την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και το εξωτερικό ισοζύγιο της. Προσθέτει ότι η Κύπρος είναι περισσότερο εκτεθειμένη από άλλες χώρες της ΕΕ στον πόλεμο, λόγω της γεωγραφικής της θέσης και της ενεργειακής της κατάστασης, αλλά προς το παρόν ο οίκος πιστεύει ότι ο αντίκτυπος στην πιστοληπτική ικανότητα της Κύπρου «θα είναι μέτριος και προσωρινός».
Αυτό υποστηρίζεται, σύμφωνα με τον οίκο, από την επιταχυνόμενη οικονομική διαφοροποίηση, τα σταθερά μακροοικονομικά θεμελιώδη στοιχεία και τους πολύ βελτιωμένους δημόσιους και ιδιωτικούς ισολογισμούς τα τελευταία χρόνια. Παρ' όλα αυτά, όπως σημειώνει, μια κλιμάκωση ή παράταση της σύγκρουσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερους κινδύνους, ιδίως εάν επιβαρύνει περισσότερο τον τουρισμό, το εμπόριο και τις επενδύσεις.
Αναφορικά με την ανάπτυξη, ο Fitch προβλέπει ότι ύστερα από μια ισχυρή απόδοση της οικονομίας το 2025 (ανάπτυξη 3,8%), η αύξηση του ΑΕΠ θα επιβραδυνθεί κατά μέσο όρο 2,6% τη διετία 2026-2027, κάτω από το μεσοπρόθεσμο αναπτυξιακό δυναμικό της χώρας (3%), αλλά σε παρόμοια επίπεδα με τον μέσο όρο ανάπτυξης 2,4% των χωρών που αξιολογούνται με «Α».
Ο αμερικανικός οίκος αναμένει ότι η ιδιωτική κατανάλωση θα αποδυναμωθεί, καθώς ο πληθωρισμός αυξάνεται και οι συνθήκες χρηματοδότησης δυσκολεύουν.
Οι επενδύσεις θα υποστηριχθούν από το τελικό στάδιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και από μια μεγάλη σειρά ιδιωτικών έργων, αλλά μια πιο έντονη μετατόπιση του όλου κλίματος αποτελεί βασικό κίνδυνο καθοδικής πορείας, σημειώνει.
Αναφέρει επίσης ότι τα στοιχεία για την αγορά εργασίας έχουν παραμείνει «πολύ ισχυρά» και αναμένει ότι τα επίπεδα της ανεργίας «θα παραμείνουν χαμηλά και σταθερά» κατά την περίοδο που εξετάζει ο οίκος.
Στο 2,3% το δημοσιονομικό πλεόνασμα, στο 45% στο τέλος 2027 το χρέος
Επιπλέον, ο Fitch αναφέρεται σε ισχυρά δημοσιονομικά αποτελέσματα της Κύπρου, σημειώνοντας ότι η δημοσιονομική επίδοση της συνεχίζει να ξεπερνά τις αντίστοιχες χώρες της Ευρωζώνης και τις χώρες με αξιολόγηση «Α», υποστηριζόμενη από την ισχυρή δέσμευση για υγιή δημόσια οικονομικά και ευνοϊκό μακροοικονομικό πλαίσιο.
Αναφέρει ότι το δημοσιονομικό πλεόνασμα ανήλθε στο 3,4% του ΑΕΠ το 2025 (το υψηλότερο στην ΕΕ) και αναμένει ότι θα παραμείνει κατά μέσο όρο ισχυρό, 2,3%, κατά την περίοδο που εξετάζει ο οίκος.
Μέχρι στιγμής, τα κυβερνητικά μέτρα στήριξης για τον μετριασμό των επιπτώσεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή (συμπεριλαμβανομένης της άμεσης στήριξης του τουριστικού τομέα) ήταν σχετικά μέτρια (0,1% του ΑΕΠ), αναφέρει και σημειώνει ότι η φορολογική μεταρρύθμιση που έγινε το 2025 αναμένεται να έχει σημαντικότερο αντίκτυπο (0,7% του ΑΕΠ).
Αναφέρει επίσης ότι οι βουλευτικές εκλογές του Μαΐου 2026 θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μεγαλύτερο πολιτικό κατακερματισμό και σε ένα πιο απαιτητικό πολιτικό πλαίσιο, αλλά η ισχυρή συναίνεση που υπάρχει σε όλο το πολιτικό φάσμα σχετικά με τη δημοσιονομική σύνεση καταδεικνύει ότι δεν θα υπάρξουν σημαντικές αλλαγές στη δημοσιονομική πολιτική.
Αναφορικά με το δημόσιο χρέος, ο αμερικανικός οίκος αναφέρει ότι το δημόσιο χρέος βρίσκεται σε σταθερή καθοδική πορεία, έχοντας μειωθεί κατά σχεδόν 60 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ τα έτη 2020-2025, μια από τις πιο μεγάλες μειώσεις χρέους μεταξύ των κρατών με την ίδια αξιολόγηση.
Σύμφωνα με το βασικό του σενάριο για συνεχιζόμενα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και ισχυρή ονομαστική ανάπτυξη, ο Fitch αναμένει ότι ο λόγος χρέους/ΑΕΠ της γενικής Κυβέρνησης θα μειωθεί σε περίπου 45% έως το τέλος του 2027, πολύ κάτω από τον προβλεπόμενο μέσο όρο των κρατών με αξιολόγηση «Α» που είναι το 58,3%.
Η μείωση του χρέους και το χαμηλό κόστος των τόκων (μόνο 1,1% του ΑΕΠ το 2025) υποστηρίζουν τη χρηματοδότηση του χρέους και τη βιωσιμότητα του, υπογραμμίζει.
Παράγοντες για αναβάθμιση και υποβάθμιση
Σε σχέση με τους παράγοντες που θα μπορούσαν είτε μεμονωμένα είτε συλλογικά, να οδηγήσουν σε υποβάθμιση της αξιολόγησης της Κύπρου, ο Fitch αναφέρει ότι αυτοί είναι η μη μείωση του χρέους έναντι του ΑΕΠ της γενικής Κυβέρνησης, όπως είναι για παράδειγμα, μια σημαντική δημοσιονομική χαλάρωση ή ασθενέστερη ανάπτυξη του ονομαστικού ΑΕΠ, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει, όπως σημειώνει, σε αναθεώρηση των προοπτικών της οικονομίας σε σταθερές.
Άλλος παράγοντας, όπως αναφέρει, είναι ένα εξωτερικό σοκ που θα επηρέαζε τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές βασικών τομέων της οικονομίας, όπως ο τομέας των υπηρεσιών, εντείνοντας τις εξωτερικές ευπάθειες.
Αναφορικά με τους παράγοντες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αναβάθμιση της αξιολόγησης, ο Fitch αναφέρει ότι αυτοί είναι μια αύξηση της εμπιστοσύνης ότι η σημαντική μείωση του χρέους έναντι του ΑΕΠ της γενικής Κυβέρνησης θα διατηρηθεί μεσοπρόθεσμα, λόγω σημαντικών πρωτογενών πλεονασμάτων, αλλά και μια μειωμένη ευπάθεια της οικονομίας σε εξωτερικά σοκ, για παράδειγμα, όπως αναφέρει, λόγω των συνεχιζόμενων ενδείξεων ότι τα μεγάλα ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών (CADs) χρηματοδοτούνται από άλλες πηγές εκτός από χρέος, της συνεχιζόμενης διαφοροποίηση της οικονομικής δραστηριότητας ή της αυξημένης ανθεκτικότητας σε γεωπολιτικά σοκ.
Ικανοποίηση του Προέδρου της Δημοκρατίας
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ εξέφρασε την ικανοποίησή του, σημειώνοντας πως «η επιβεβαίωση της αξιολόγησης της Κυπριακής Δημοκρατίας από τον οίκο Fitch στο Α-, με θετική προοπτική, αποτελεί ακόμη μία ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στην οικονομική πορεία της χώρας μας».
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης πρόσθεσε ότι «η σημασία της απόφασης γίνεται ακόμη μεγαλύτερη μέσα στο σημερινό ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον που επηρεάζει οικονομίες, αγορές και κοινωνίες. Αποδεικνύει ότι η σοβαρότητα, η συνέπεια και οι υπεύθυνες πολιτικές φέρνουν αποτελέσματα».
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας πρόσθεσε πως «η ενίσχυση της αξιοπιστίας της χώρας μας λειτουργεί ως ασπίδα για την οικονομία, ως δύναμη στήριξης για τις επιχειρήσεις και ως προϋπόθεση για μια κοινωνική πολιτική που επιστρέφει χειροπιαστό όφελος στους πολίτες. Με συγκεκριμένο σχέδιο, δημοσιονομική υπευθυνότητα και προσανατολισμό στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας, πάντα στη βάση του ιδεολογικοπολιτικού μας πλαισίου που είναι ο Κοινωνικός Φιλελευθερισμός, συνεχίζουμε να μετατρέπουμε την οικονομική σταθερότητα σε κοινωνική ασφάλεια, αναπτυξιακή προοπτική και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα για την πατρίδα μας. Πάνω από όλα, η Κύπρος».
Η γραπτή δήλωση του υπουργού Οικονομικών
Η έκθεση του Οίκου «Fitch» που διατηρεί την αξιολόγηση της Κυπριακής Δημοκρατίας στην επενδυτική βαθμίδα Α- με θετική προοπτική, αποτελεί ακόμα μια ξεχωριστή και ανεξάρτητη επιβεβαίωση της ορθολογικής οικονομικής πολιτικής, που ακολουθεί η Κυβέρνηση και η οποία διασφαλίζει τη σταθερότητα και τη συνεχή ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας, αναφέρει ο Υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός.
Σε γραπτή του δήλωση, ο κ. Κεραυνός χαιρετίζει «με ιδιαίτερη ικανοποίηση» την έκθεση των «Fitch», η οποία έρχεται, όπως αναφέρει, «ως συνέχεια πολλών θετικών αξιολογήσεων της κυπριακής οικονομίας από τους διεθνείς οίκους τα τελευταία χρόνια».
«Σε ένα διεθνές οικονομικό και γεωπολιτικό περιβάλλον που βιώνει συνθήκες αστάθειας από τους σε εξέλιξη πολέμους και με δεδομένους τους δυνητικούς κινδύνους που δημιουργούνται για τη διεθνή οικονομία με σοβαρό αντίκτυπο και στην οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κατ’ επέκταση της Κύπρου, είναι πραγματικά ιδιαίτερα ευχάριστο για τη μικρή και ανοικτή οικονομία της Κύπρου, Διεθνείς Οίκοι Αξιολόγησης όπως ο Οίκος ‘Fitch’ να πιστοποιούν την ανθεκτικότητα της κυπριακής οικονομίας και να διατηρούν το αξιόχρεο της σε επενδυτική βαθμίδα διατηρώντας αναλλοίωτη την προοπτική της», υπογραμμίζει.
Τέλος, ο Υπουργός Οικονομικών διαβεβαιώνει ότι η Κυβέρνηση «θα συνεχίσει με συνέπεια την οικονομική της πολιτική που βασίζεται στη δημοσιονομική πειθαρχία, στη μείωση του δημόσιου χρέους και σε μια ισόρροπη αναπτυξιακή πολιτική που στηρίζει τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά δημιουργώντας ένα ευνοϊκό κλίμα για τις επενδύσεις, καθιστώντας την κυπριακή οικονομία ανθεκτική στη διαχείριση κρίσεων προσφέροντας τα εργαλεία ώστε η Κυβέρνηση να εφαρμόζει στοχευμένες κοινωνικές πολιτικές, που στηρίζουν τους πολίτες και τις ευάλωτες κοινωνικές τάξεις».
Εξάλλου, ως ιδιαίτερα θετική, χαρακτηρίζει το Υπουργείο Οικονομικών, τη διατήρηση από τον οίκο Fitch της αξιολόγησης της Κυπριακής Δημοκρατίας στο επίπεδο Α- και την προοπτική της οικονομίας σε θετική, λαμβάνοντας υπόψη, όπως αναφέρει, το παρών ιδιαίτερα δύσκολο και ευμετάβλητο περιβάλλον μέσα στο οποίο καλείται η κυπριακή οικονομία να λειτουργήσει.
«Αυτό υποδηλώνει πως παρά τη μεταβολή των διεθνών περιστάσεων οι προοπτικές της οικονομίας της Κυπριακής Δημοκρατίας παραμένουν θετικές», προσθέτει το Υπουργείο Οικονομικών σε ανακοίνωση.
Σύμφωνα με το ΥΠΟΙΚ, «ο οίκος Fitch διατηρεί την Κυπριακή Δημοκρατία στην επενδυτική βαθμίδα και σε ψηλό επίπεδο αξιολόγησης με πιθανότητες περεταίρω αναβαθμίσεων παρά το δύσκολο και αρνητικό περιβάλλον, καθώς θεωρεί πως η πολύ καλή οικονομική πορεία των τελευταίων χρόνων και τα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας είναι επαρκώς ισχυρά για να ανταπεξέλθει επιτυχώς τις παρούσες διεθνείς αναταράξεις και να συνεχίσει την ανοδική της πορεία όταν αυτές υποχωρήσουν».
Αναφέρει επίσης ότι «παρά το γεγονός πως υπάρχουν θετικοί και αρνητικοί παράγοντες που επηρεάζουν την οικονομία αυτή την περίοδο, ο οίκος ‘Fitch’ θεωρεί πως οι αρνητικές εξελίξεις δεν είναι επαρκείς για να ανατρέψουν τη θετική εικόνα της κυπριακής οικονομίας».
Επίσης, το Υπουργείο Οικονομικών αναφέρει ότι ως κύριους παράγοντες που θα επηρεάσουν την πορεία της αξιολόγησης της Δημοκρατίας είτε θετικά είτε αρνητικά οι «Fitch» θεωρούν την πορεία των δημόσιων οικονομικών, και τις εξελίξεις στο ισοζύγιο πληρωμών.
Σύμφωνα με το ΥΠΟΙΚ, η αξιολόγηση του «Fitch» βασίστηκε κυρίως στη θέση πως οι επιπτώσεις του πολέμου μεσοπρόθεσμα δεν θα επηρεάσουν δραματικά τη θετική πορεία της κυπριακής οικονομίας.
«Η θέση αυτή βασίζεται στη βελτίωση των δημοσίων οικονομικών και τα πολύ καλά θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας», προσθέτει.
Επιπλέον, το ΥΠΟΙΚ αναφέρει ότι αξιολόγηση του «Fitch» βασίστηκε επίσης στο ότι αν και η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί, θα παραμείνει σε σχετικά ικανοποιητικά επίπεδα, πάνω από 2%, καθώς και στο ότι η διαφοροποίηση της οικονομίας τα τελευταία χρόνια θα βοηθήσει στην αύξηση της ανθεκτικότητας κατά περιόδους κρίσης και στην πολύ καλή δημοσιονομική πορεία του κράτους (δημοσιονομικό πλεόνασμα 3.4% το 2025, το ψηλότερο στην Ε.Ε.), η οποία είναι καλύτερη άλλων χωρών με ανάλογη αξιολόγηση και η οποία φαίνεται πως θα συνεχιστεί πάρα την αναμενόμενη μείωση του πλεονάσματος λόγω της διεθνούς κατάστασης.
Επίσης, αναφέρει ότι στηρίχθηκε στη σημαντική μείωση του δημόσιου χρέους κατά την περίοδο 2022-2025 και το γεγονός πως η μείωση αυτή προβλέπεται να συνεχιστεί κατά την περίοδο 2026-2027, όπου αναμένεται να οδηγήσει το δημόσιο χρέος κοντά στο 45%, ποσοστό που συγκρίνεται θετικά με άλλες χώρες με ανάλογη αξιολόγηση, στη σταθερότητα του τραπεζικού τομέα, στην αύξηση των πληθωριστικών πιέσεων και πιθανές αυξητικές τάσεις στους μισθούς και στην επιδείνωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών ως συνέπεια του πολέμου.
Η Κυπριακή Δημοκρατία θα συνεχίσει να εφαρμόζει μια συνετή δημοσιονομική και μακροοικονομική πολιτική, όπως αυτήν των τελευταίων χρόνων, που δίνει την ευχέρεια στο κράτος να διατηρεί αρκετά εργαλεία για να διαχειριστεί διεθνείς κρίσεις και να εφαρμόζει πολιτικές για τη σταθερότητα και την ανάπτυξη της οικονομίας, καθώς και κοινωνικά ευαίσθητες πολιτικές που στοχεύουν στην προστασία των ευάλωτων και ασθενέστερων τάξεων.
