Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου επέστρεψαν σε ανοδική τροχιά καθώς οι νέες συγκρούσεις ΗΠΑ - Ιράν στα Στενά του Ορμούζ αναζωπύρωσαν τους φόβους για αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή και νέα σοβαρή διαταραχή στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Η ανταλλαγή πυρών ανάμεσα στις δύο πλευρές ήρθε να κλονίσει ακόμη περισσότερο την ήδη εύθραυστη εκεχειρία ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, την ώρα που συνεχίζονται οι διπλωματικές επαφές για πιθανή συμφωνία τερματισμού του πολέμου.
Οι αγορές παρακολουθούν πλέον σχεδόν αποκλειστικά τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ, το σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα στον κόσμο, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το Brent ξανά πάνω από τα 100 δολάρια
Το διεθνές σημείο αναφοράς Brent ενισχύθηκε έως και 2,9% κατά τη διάρκεια των συναλλαγών, προσεγγίζοντας τα 103 δολάρια το βαρέλι, προτού περιορίσει μέρος των κερδών του.
Τα συμβόλαια Brent για παράδοση Ιουλίου διαμορφώθηκαν τελικά κοντά στα 101,26 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο 1,2%, ενώ το αμερικανικό αργό WTI για παράδοση Ιουνίου κινήθηκε στα 95,64 δολάρια, με κέρδη περίπου 0,9%.
Η νέα άνοδος έρχεται μετά από ημέρες ακραίας μεταβλητότητας στις αγορές πετρελαίου. Μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα, οι τιμές πέρασαν από τα επίπεδα των 115 δολαρίων σε απότομη πτώση κάτω από τα 100, πριν επιστρέψουν ξανά σε ανοδική τροχιά.
Αναλυτές σημειώνουν ότι η αγορά πετρελαίου λειτουργεί πλέον σχεδόν αποκλειστικά με βάση τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις ειδήσεις που φτάνουν από την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη.
Οι συγκρούσεις στο Ορμούζ αναζωπυρώνουν τους φόβους
Το νέο κύμα ανησυχίας προκλήθηκε μετά την ανακοίνωση της αμερικανικής Κεντρικής Διοίκησης (CENTCOM) ότι ιρανικές δυνάμεις επιτέθηκαν σε τρία αμερικανικά αντιτορπιλικά που διέρχονταν τα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν με πυραύλους, drones και μικρά ταχύπλοα σκάφη. Οι αμερικανικές δυνάμεις απάντησαν με πλήγματα σε ιρανικούς στρατιωτικούς στόχους, ενώ η CENTCOM υποστήριξε ότι τα αμερικανικά πλοία δεν υπέστησαν ζημιές.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, κατηγόρησε τις ΗΠΑ για παραβίαση της εκεχειρίας και υποστήριξε ότι αμερικανικές επιθέσεις έπληξαν πλοία και παράκτιες περιοχές κοντά στο Ορμούζ.
Παρά τις διαβεβαιώσεις και από τις δύο πλευρές ότι δεν επιδιώκουν γενικευμένη κλιμάκωση, οι επενδυτές φοβούνται ότι ακόμη και περιορισμένα στρατιωτικά επεισόδια μπορούν να οδηγήσουν σε νέα ενεργειακή κρίση.
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά μερικώς κλειστά από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου, με αποτέλεσμα σοβαρές δυσκολίες στις εξαγωγές πετρελαίου και στη ναυσιπλοΐα.
Η κατάσταση έχει προκαλέσει πρωτοφανές σοκ στην προσφορά, με κράτη της περιοχής να περιορίζουν την παραγωγή και δεκάδες δεξαμενόπλοια να παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό.
Ο Τραμπ υποβαθμίζει την κρίση αλλά απειλεί με νέα πλήγματα
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επιχείρησε να εμφανιστεί καθησυχαστικός μετά τα νέα επεισόδια, υποστηρίζοντας ότι η κατάπαυση του πυρός παραμένει σε ισχύ.
Μιλώντας σε δημοσιογράφο του ABC News, χαρακτήρισε τα αμερικανικά πλήγματα «just a love tap», δηλαδή ένα «ήπιο προειδοποιητικό χτύπημα», υποβαθμίζοντας τη σοβαρότητα της σύγκρουσης.
Παράλληλα όμως, μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα Truth Social, προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν σε ακόμη πιο σκληρές στρατιωτικές επιχειρήσεις εάν το Ιράν δεν αποδεχθεί σύντομα συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα.
«Θα τους χτυπήσουμε πολύ πιο σκληρά και πολύ πιο βίαια στο μέλλον αν δεν υπογράψουν τη συμφωνία γρήγορα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Τραμπ υποστήριξε επίσης ότι τα αμερικανικά πολεμικά πλοία πέρασαν με ασφάλεια το Ορμούζ και ότι οι ιρανικές επιθέσεις δεν προκάλεσαν ζημιές.
Οι αγορές φοβούνται κατάρρευση της συμφωνίας
Παρά τη συνέχιση των επαφών ανάμεσα στις δύο πλευρές, οι επενδυτές ανησυχούν ότι το νέο επεισόδιο μπορεί να τινάξει στον αέρα τις διαπραγματεύσεις για ειρηνευτική συμφωνία.
Η κυβέρνηση Τραμπ περιμένει ακόμη την επίσημη απάντηση της Τεχεράνης σε αμερικανική πρόταση για επαναλειτουργία του θαλάσσιου εμπορικού διαδρόμου και αποκλιμάκωση της κρίσης.
Αναλυτές της ANZ σημείωσαν ότι η αισιοδοξία για πιθανή επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ υποχώρησε αισθητά μετά τις πληροφορίες ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν την επανέναρξη ναυτικών επιχειρήσεων συνοδείας εμπορικών πλοίων.
Η αμερικανική αποστολή «Επιχείρηση Ελευθερία», που είχε ως στόχο την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων από το Ορμούζ, τέθηκε τελικά προσωρινά σε παύση από τον Τραμπ, σε μια κίνηση που ερμηνεύθηκε ως προσπάθεια αποφυγής περαιτέρω κλιμάκωσης.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ANZ Research, «ο κίνδυνος κατάρρευσης της ειρηνευτικής συμφωνίας πιθανότατα θα διατηρήσει υψηλή τη μεταβλητότητα στις αγορές πετρελαίου».
Ο φόβος νέου ενεργειακού σοκ
Η διεθνής αγορά ενέργειας βρίσκεται αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο παρατεταμένης αστάθειας, καθώς η κρίση στο Ορμούζ απειλεί μία από τις σημαντικότερες αρτηρίες τροφοδοσίας της παγκόσμιας οικονομίας.
Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) Φατίχ Μπιρόλ προειδοποίησε ότι ο κόσμος χάνει περίπου 14 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως εξαιτίας του πολέμου, τονίζοντας ότι η αποκατάσταση της παραγωγής θα απαιτήσει χρόνο ακόμη και αν επιτευχθεί συμφωνία.
Την ίδια ώρα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι τα συστήματα αεράμυνας της χώρας αναχαίτισαν νέες επιθέσεις με πυραύλους και drones, υπογραμμίζοντας ότι η σύγκρουση εξακολουθεί να επηρεάζει ολόκληρη την περιοχή του Κόλπου.
Παρά τη νευρικότητα, ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι οι αγορές εξακολουθούν να θεωρούν την κατάσταση «διαχειρίσιμη». Όπως σημείωσε ο επικεφαλής επενδύσεων της Karobaar Capital, Χάρις Κουρσίντ, η σχετικά περιορισμένη αντίδραση των τιμών δείχνει ότι οι επενδυτές δεν θεωρούν ακόμη πιθανή μια ανεξέλεγκτη σύγκρουση.
Ωστόσο, όσο οι ανταλλαγές πυρών συνεχίζονται και οι συνομιλίες παραμένουν αβέβαιες, το πετρέλαιο αναμένεται να παραμείνει σε τροχιά έντονων διακυμάνσεων, με τις αγορές να κινούνται καθημερινά ανάμεσα στην ελπίδα της διπλωματίας και στον φόβο μιας νέας μεγάλης ενεργειακής κρίσης.
Πηγή: Iefimerida
