Οι ηγέτες της ΕΕ συζήτησαν την Παρασκευή τη νέα «εργαλειοθήκη» που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της κρίσης του πολέμου στο Ιράν στις τιμές της ενέργειας, κατά την άτυπη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία, υπό την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.
Κατά τη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε τη συνάντηση, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, δήλωσε ότι «είχαμε μια παραγωγική συζήτηση στη βάση της ολοκληρωμένης και έγκαιρης εργαλειοθήκης μέτρων που παρουσίασε η Επιτροπή».
Η ενέργεια βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης της Παρασκευής, σημείωσε, με έμφαση στο πώς θα αντιμετωπιστεί η ενεργειακή κρίση μέσω συγκεκριμένων μέτρων και στο πώς θα ενισχυθεί η Ενεργειακή Ένωση, «η οποία αποτελεί βασικό στοιχείο της ανεξαρτησίας της Ένωσής μας».
Για τη δημιουργία μιας πραγματικής Ενεργειακής Ένωσης, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι «εργαζόμαστε για να επιταχύνουμε τη διασυνδεσιμότητά μας, ώστε να τερματίσουμε αποτελεσματικά την ενεργειακή μας εξάρτηση», επισημαίνοντας ότι η Κυπριακή Προεδρία εργάζεται εντατικά πάνω στο πακέτο για τα δίκτυα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΟΛΑ ΟΣΑ ΔΙΑΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗΚΑΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΗ ΣΥΝΟΔΟ ΚΟΡΥΦΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΕΔΩ
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, τόνισε ότι μακροπρόθεσμα υπάρχει μόνο μία κατεύθυνση για την Ευρώπη: η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και η ανάπτυξη εγχώριων καθαρών πηγών ενέργειας.
«Αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να μειωθούν οι εξαρτήσεις και να διασφαλιστεί η ενεργειακή μας ασφάλεια», υπογράμμισε ο κ. Κόστα.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία ανακοίνωσε πρόσφατα μια εργαλειοθήκη για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης, δήλωσε ότι μετά από 54 ημέρες σύγκρουσης στο Ιράν «οι επιπτώσεις είναι απτές».
Ανέφερε ότι από την αρχή της σύγκρουσης «ο λογαριασμός μας για εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα έχει αυξηθεί κατά πάνω από 25 δισεκατομμύρια ευρώ, χωρίς ούτε ένα επιπλέον μόριο ενέργειας».
Ως εκ τούτου, σημείωσε ότι «πρέπει να μειώσουμε την υπερβολική εξάρτησή μας από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, επειδή μας καθιστούν ευάλωτους σε κρίσεις. Και πρέπει να ενισχύσουμε τις εγχώριες, προσιτές, καθαρές πηγές ενέργειας, τις ανανεώσιμες και την πυρηνική, που μας προσφέρουν ανεξαρτησία και σταθερότητα, παράγονται εδώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση και είναι φθηνότερες».
Όσον αφορά τα άμεσα μέτρα που πρότεινε η Επιτροπή, δήλωσε ότι το ενεργειακό μείγμα σε κάθε κράτος μέλος είναι διαφορετικό και γι’ αυτό η Επιτροπή δεν παρουσίασε μια ενιαία λύση για όλους, αλλά μια εργαλειοθήκη προσαρμοσμένη στις διαφορετικές καταστάσεις των κρατών μελών.
Τόνισε ότι τα μέτρα πρέπει να είναι στοχευμένα προς όσους τα χρειάζονται περισσότερο, να είναι προσωρινά, με σαφή ημερομηνία λήξης, και πάνω απ’ όλα να είναι συντονισμένα σε ευρωπαϊκό επίπεδο για μέγιστο αντίκτυπο.
Πρόσθεσε ότι η ίδια προσέγγιση θα εφαρμοστεί και όσον αφορά τα αποθέματα καυσίμων, ιδιαίτερα για καύσιμα αεροσκαφών και ντίζελ, όπου οι αγορές παρουσιάζουν στενότητα.
Επιπλέον, υπογράμμισε ότι κάθε δράση θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ θα αλλάξει την ενεργειακή της τροφοδοσία με την πάροδο του χρόνου. «Θα επιταχύνουμε τον εξηλεκτρισμό της Ένωσής μας. Μέχρι το καλοκαίρι θα παρουσιάσουμε σχέδιο δράσης για τον εξηλεκτρισμό με φιλόδοξο στόχο», δήλωσε, τονίζοντας ότι πρόκειται και για ζήτημα οικονομικής ασφάλειας και ανεξαρτησίας.
Απαντώντας σε ερώτηση, η κ. φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι «είναι πολύ σημαντικό να επενδύσουμε μαζικά σε ενεργειακές υποδομές. Έχουμε μιλήσει πολύ για τις πηγές ενέργειας, αλλά όχι αρκετά για το γεγονός ότι χρειαζόμαστε δίκτυα και διασυνδέσεις».
Πρόσθεσε ότι απαιτείται επίσης σημαντική έρευνα και ανάπτυξη στην αποθήκευση, στις μπαταρίες, καθώς και στη λεγόμενη ευελιξία, με την τεχνητή νοημοσύνη, ώστε να διασφαλιστεί ότι η ενέργεια ρέει εκεί όπου είναι περισσότερο αναγκαία και ότι το ενεργειακό μείγμα είναι το βέλτιστο δυνατό. «Αυτό απαιτεί σημαντικές επενδύσεις», σημείωσε.
Ανέφερε ότι το τρέχον Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο έχει προβλέψει συνολικά περίπου 300 δισεκατομμύρια ευρώ για επενδύσεις στην ενέργεια, εκ των οποίων 95 δισεκατομμύρια ευρώ παραμένουν αχρησιμοποίητα. «Έχω καλέσει τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν αυτά τα κονδύλια. Αυτό είναι πολύ σημαντικό», είπε.
Αναφέρθηκε επίσης στο πακέτο για τα δίκτυα, λέγοντας ότι «το παρουσιάσαμε τον Δεκέμβριο. Το αρχικό σχέδιο των συννομοθετών ήταν να είναι έτοιμο μέχρι το τέλος του έτους. Ζητήσαμε να εξεταστεί κατά πόσο μπορεί να επιταχυνθεί, και αυτό βρίσκεται τώρα υπό εξέταση, ώστε η τελική απόφαση να ληφθεί νωρίτερα και να ξεκινήσει η υλοποίηση, καθώς θα στηρίξει σημαντικά τις επενδύσεις σε υποδομές».
Απαντώντας για τη γενική ρήτρα διαφυγής, που επιτρέπει στα κράτη μέλη να αποκλίνουν προσωρινά από τις δημοσιονομικές απαιτήσεις σε περιόδους σοβαρής οικονομικής ύφεσης ή κρίσεων, η Πρόεδρος της Επιτροπής δήλωσε ότι αυτή μπορεί να ενεργοποιηθεί μόνο σε περίπτωση σοβαρής οικονομικής ύφεσης στη ζώνη του ευρώ ή στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά.
«Ευτυχώς, δεν βρισκόμαστε σε αυτή την κατάσταση αυτή τη στιγμή». Ωστόσο, πρόσθεσε ότι οι εξελίξεις παρακολουθούνται στενά και ότι το ECOFIN θα συζητήσει το θέμα διεξοδικά.
Σημείωσε επίσης ότι το πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων έχει γίνει πιο ευέλικτο για επενδύσεις ή στήριξη σε καταστάσεις ενεργειακής έλλειψης και υψηλών τιμών ενέργειας.
