Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που συναντώνται στην Κύπρο πρέπει να αρχίσουν να προετοιμάζουν ένα σχέδιο δράσης για το τι θα πρέπει να συμβεί αν μια χώρα της ΕΕ που δέχεται επίθεση ζητήσει βοήθεια από τους εταίρους της, δήλωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, στο Associated Press.
Στη συνέντευξη του, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι οι ηγέτες της ΕΕ θα συζητήσουν «την ουσιαστική εφαρμογή» του Άρθρου 42.7 των συνθηκών του μπλοκ, το οποίο υποχρεώνει και τα 27 κράτη-μέλη να αλληλοβοηθούνται σε περιόδους κρίσης.
Όπως επισημαίνεται στη συνέντευξη, το συγκεκριμένο άρθρο αναφέρει ότι εάν ένα κράτος είναι θύμα ένοπλης επίθεσης στο έδαφός του, οι εταίροι του πρέπει να παρέχουν «βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους».
Στο AP τονίζεται πως δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ μέχρι σήμερα, οπότε δεν υπάρχουν σαφείς κανόνες για το πώς πρέπει να ανταποκριθούν τα κράτη-μέλη σε ένα τέτοιο αίτημα.
«Έχουμε το Άρθρο 42.7 και δεν γνωρίζουμε τι θα συμβεί αν ένα κράτος-μέλος το ενεργοποιήσει», δήλωσε ο Νίκος Χριστοδουλίδης, ενόψει μιας συνόδου κορυφής ΕΕ–Μέσης Ανατολής που φιλοξενεί αργότερα μέσα στην εβδομάδα, η οποία αναμένεται να επικεντρωθεί στον πόλεμο με το Ιράν και τις συνέπειές του.
«Γι’ αυτό θα έχουμε μια συζήτηση και θα προετοιμάσουμε, ας πούμε, ένα επιχειρησιακό σχέδιο για το τι θα συμβεί σε μια τέτοια περίπτωση, καθώς υπάρχουν αρκετά ζητήματα».
Το θέμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, αναφέρεται στο άρθρο, ο οποίος ζήτησε βοήθεια από άλλες χώρες της ΕΕ τον περασμένο μήνα όταν ένα drone τύπου Shahed έπληξε βρετανική αεροπορική βάση στη νότια ακτογραμμή του νησιού.
Στο άρθρο υπογραμμίζεται ότι «Κυπριακοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι το drone εκτοξεύτηκε από τον Λίβανο, η πρωτεύουσα του οποίου απέχει μόλις 207 χιλιόμετρα από τη νότια ακτή της Κύπρου. Η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ισπανία, η Ολλανδία και η Πορτογαλία έστειλαν πλοία με δυνατότητες αντιμετώπισης drones για να βοηθήσουν στην άμυνα του νησιού».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Δίνουν σάρκα και οστά στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη-Στήνουν το πλάνο συλλογικής άμυνας οι ηγέτες της Ε.Ε. για κράτη μέλη που δέχονται επιθέσεις
Απαιτείται διευκρίνιση για χώρες που είναι και μέλη του ΝΑΤΟ
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης στη συνέντευξή του είπε ότι, καθώς πολλές χώρες της ΕΕ είναι επίσης μέλη του ΝΑΤΟ, το σχέδιο πρέπει να διευκρινίζει πώς αυτές οι χώρες θα ανταποκρίνονται σε αίτημα βοήθειας από εταίρο της ΕΕ, χωρίς να έρχονται σε σύγκρουση με τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο της συμμαχίας.
Όπως εξηγείται , η δική του εγγύηση ασφάλειας του ΝΑΤΟ, το Άρθρο 5, αναφέρει ότι επίθεση εναντίον ενός συμμάχου θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, απαιτώντας συλλογική αντίδραση.
«Τι θα συμβεί λοιπόν σε αυτή την περίπτωση, αν ένα κράτος είναι ταυτόχρονα μέλος του ΝΑΤΟ και της ΕΕ;» διερωτήθηκε ο Νίκος Χριστοδουλίδης.
Ένα ακόμη ζήτημα που πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο του Άρθρου 42.7 είναι αν η αντίδραση θα είναι συλλογική, κατά το πρότυπο του ΝΑΤΟ, ή αν θα αφορά μόνο τα γειτονικά κράτη της χώρας που βρίσκεται σε κρίση. Υπάρχει επίσης το θέμα των μέσων που θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση διαφορετικών τύπων κρίσεων, αναφέρεται στο άρθρο.
Ενίσχυση των δεσμών της Ε.Ε. με τη Μέση Ανατολή
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι είναι ικανοποιημένος που οι ηγέτες της Ε.Ε. πλέον «κατανοούν τη σημασία» της προσέγγισης με τη Μέση Ανατολή, μέσω πρωτοβουλιών όπως το Μεσογειακό Σύμφωνο, το οποίο περιλαμβάνει συγκεκριμένα έργα σε τομείς όπως η υγεία, η εκπαίδευση και η ενέργεια.
Η ενίσχυση των σχέσεων της ΕΕ με τη Μέση Ανατολή αποτελεί βασική προτεραιότητα της κυπριακής προεδρίας, η οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, προσφέρει «μια πολύ καλή ευκαιρία» για την υλοποίηση αυτού του στόχου.
Στην άτυπη σύνοδο κορυφής της ΕΕ θα συμμετάσχουν οι ηγέτες της Αιγύπτου, του Λιβάνου, της Συρίας και της Ιορδανίας, δίνοντας την ευκαιρία «όχι μόνο για ανταλλαγή ιδεών αλλά και για αναβάθμιση της συνεργασίας σε στρατηγικό επίπεδο».
«Μπορούμε να εκπροσωπούμε τα συμφέροντα των χωρών της ευρύτερης Μέσης Ανατολής στις Βρυξέλλες, αλλά ταυτόχρονα —και αυτό είναι πολύ σημαντικό— οι χώρες της περιοχής εμπιστεύονται την Κύπρο για να τις εκπροσωπεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση», είπε.
Σύνδεση της Ινδίας με την Ευρώπη
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι ένθερμος υποστηρικτής του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), ενός διαδρόμου εμπορίου, ενέργειας και ψηφιακής συνδεσιμότητας που θα συνδέει την Ευρώπη με τη μεγαλύτερη δημοκρατία του κόσμου και φιλοδοξεί να ενισχύσει την ειρήνη και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.
Όπως είπε, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας έχει δημιουργηθεί ομάδα «Φίλοι του IMEC» για την προώθηση της πρωτοβουλίας, η οποία ακόμη στερείται πιο συγκεκριμένων έργων.
Ένα τέτοιο έργο είναι η ηλεκτρική διασύνδεση Great Sea Interconnector, που θα συνδέει τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας Ελλάδας, Κύπρου και μελλοντικά Ισραήλ, αλλά έχει καθυστερήσει.
«Μπορούμε να συνεργαστούμε με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Πρόεδρο Τραμπ για να δώσουμε ουσία στο έργο, καθώς θα είναι μια κατάσταση αμοιβαίου οφέλους», είπε.
Αναζήτηση νέων πηγών ενέργειας
Ο πόλεμος με το Ιράν ανέδειξε ξανά την ανάγκη της ΕΕ να διαφοροποιήσει τις πηγές ενέργειας της. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι βρίσκεται σε συζητήσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το πώς τα υπεράκτια κοιτάσματα φυσικού αερίου της Κύπρου μπορούν να συμβάλουν σε εναλλακτικές πηγές και διαδρομές ενέργειας.
Ανέφερε ότι η Πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, θα παρουσιάσει την Παρασκευή «πολύ συγκεκριμένες προτάσεις» σχετικά με το κόστος ενέργειας και την ενεργειακή ανεξαρτησία της ΕΕ.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δήλωσε ότι η ΕΕ έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στην επιτάχυνση των διαδικασιών λήψης αποφάσεων, αλλά δεν έχει καταφέρει να υλοποιήσει την υπόσχεσή της για διεύρυνση τα τελευταία δύο χρόνια, γεγονός που μειώνει την εμπιστοσύνη των υποψήφιων χωρών.
«Έχουμε ένα ισχυρό γεωπολιτικό εργαλείο που το χάνουμε κυρίως λόγω δικών μας λαθών. Σήμερα η κατάσταση είναι πολύ καλύτερη, αποφασίζουμε πιο γρήγορα», είπε. «Η διεύρυνση είναι ένα από τα γεωπολιτικά εργαλεία που, ως Ευρωπαϊκή Ένωση, πρέπει σύντομα να συνοδευτεί από συγκεκριμένες αποφάσεις».
