Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή καθώς οι γεωπολιτικές αναταράξεις, οι συνεχιζόμενες πολεμικές συρράξεις και η αστάθεια στις εφοδιαστικές αλυσίδες εξυφαίνουν ένα εξαιρετικά αβέβαιο μέλλον.
Σε αυτό το περιβάλλον, που οι μεγάλες οικονομίες θωρακίζονται επενδύοντας, η Κύπρος φαίνεται να επιλέγει τον αντίθετο δρόμο. Λίγους μήνες πριν από τις κάλπες, η πλειοψηφία της Βουλής των Αντιπροσώπων επέλεξε την πεπατημένη της τροποποίησης του νομοθετικού πλαισίου για τις εκποιήσεις, ρισκάροντας τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
- Διαβάστε ακόμη: Δεν αποκλείει το ενδεχόμενο αναπομπής νόμων για εκποιήσεις ο Πρόεδρος – «Θα τοποθετηθώ υπεύθυνα»
- Διαβάστε επίσης: Έντονα ενοχλημένος με τις αποφάσεις της Βουλής για εκποιήσεις ο Πρόεδρος… «Ποιο μήνυμα στέλνουμε για τη χώρα;»
Οι αλλαγές, είπε η Πρόεδρος του ΔΗΣΥ, «είναι καταστροφικές και για το επιχειρείν και για τους πολίτες. Στο τέλος της μέρας και θα με θυμηθείτε, νομίζω ούτε αυτοί που το έχουν ανάγκη θα ωφεληθούν. Κοινωνική πολιτική κάνει το κράτος και κανείς άλλος».
Επαναλαμβανόμενη πρακτική
Δεν είναι η πρώτη φορά που οι νομοθετικές παρεμβάσεις συμπίπτουν με εκλογικές αναμετρήσεις. Η πρακτική αυτή έχει καταστεί πλέον ένας «θεσμοθετημένος λαϊκισμός» που στέλνει λανθασμένα μηνύματα τόσο προς τους δανειολήπτες, όσο και προς τους επενδυτές.
Από τη μία δημιουργεί την ψευδαίσθηση στους δανειολήπτες ότι η εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους μπορεί να αναβάλλεται επ’ αόριστον, αποτρέποντας τους επί της ουσίας να αναζητήσουν συνεργασία με τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης για την εξεύρεση βιώσιμων λύσεων.
Παράλληλα εκπέμπεται το μήνυμα στους συνεπείς δανειολήπτες ότι θα μπορούσαν κι αυτοί να αθετήσουν τις υποχρεώσεις τους χωρίς να έχουν κόστος. Το ίδιο ισχύει και για τους μελλοντικούς δανειολήπτες.
Απ’ εκεί και πέρα οι αποφάσεις εκθέτουν την αξιοπιστία της χώρας, καθώς η νομική ασφάλεια και η τήρηση των συμφωνηθέντων τίθενται υπό αμφισβήτηση κάθε φορά που πλησιάζει η ώρα της κάλπης. Πρόκειται για ένα καθόλα αρνητικό πρόσημο στην εικόνα της χώρας ως κόμβος επενδύσεων.
Αντισυνταγματικές προτάσεις
Ένα καίριο θέμα το οποίο αναφύεται πάντοτε μετά από τέτοιες νομοθετικές παρεμβάσεις είναι η συνταγματικότητα των προτάσεων νόμου που ψηφίζονται. Κάποιες από τις προτάσεις νόμου που έχουν ψηφιστεί φαίνονται έκδηλα αντισυνταγματικές σύμφωνα με νομικούς και παράγοντες της αγοράς, ενώ κάποιες συγκρούονται μεταξύ τους.
Ενδεικτική είναι η αναφορά του Προέδρου του ΔΗΚΟ, Νικόλα Παπαδόπουλου, στο πλαίσιο συζήτησης στο 16o Nicosia Economic Congress ότι κάποιες προτάσεις που ψηφίστηκαν «θεωρώ ότι θα κριθούν αντισυνταγματικές από το Ανώτατο Δικαστήριο».
Λίγο αργότερα ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, δήλωνε στο ίδιο πάνελ ότι «η συζήτηση που έγινε στη Βουλή δεν βοήθησε ούτε τον κόσμο να παρακολουθήσει ούτε εμάς που βρισκόμασταν εκεί να προσεγγίσουμε με ορθολογισμό, τουλάχιστον, τα ζητήματα».
Οι δηλώσεις αυτές έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα δεδομένου ότι προέρχονται από τους ηγέτες δύο εκ των κομμάτων που κατέθεσαν τροποποιητικές προτάσεις νόμου.
Η μπάλα στον Πρόεδρο
Είναι σίγουρο ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα αναγκαστεί να αναπέμψει προτάσεις νόμου που έχουν ψηφιστεί. Η αναπομπή φορτώνει κατά κάποιο τρόπο το πολιτικό κόστος στον πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο οποίος καλείται αφενός να λειτουργήσει υπεύθυνα για να διασφαλίσει την εύρυθμη λειτουργία του κράτους και αφετέρου βρίσκεται στο στόχαστρο των λαϊκιστών.
Γι’ αυτό και υπήρξε έντονη η αντίδρασή του στο πλαίσιο του Nicosia Economic Congress στηλιτεύοντας ακριβώς αυτή την πρακτική.
«Κάποτε νιώθω ότι περνούν προτάσεις, οι οποίες γνωρίζουν ότι είναι αντισυνταγματικές απλά και μόνο για να έρθουν σε εμένα να τις στείλω στο δικαστήριο για έχω εγώ την ευθύνη. Δεν έχω πρόβλημα, θα το κάνω, αλλά δεν γίνεται να περνούν προτάσεις οι οποίες γνωρίζουν ότι είναι αντισυνταγματικές απλά για να βγούμε να πούμε στον κόσμο ότι ξέρετε ότι προσπάθησα να σας «προστατεύσω» αλλά η κυβέρνηση δεν το υπογράφει», δήλωσε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Η παγίδα των προσωρινών «λύσεων»
Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι οι συνεχείς αλλαγές στον νόμο δεν έλυσαν το πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Αντίθετα, το συντήρησαν. Οι εταιρείες διαχείρισης πιστώσεων έχουν τονίσει επανειλημμένα ότι η πλειοψηφία των δανειοληπτών επιζητά ρύθμιση μόνο υπό την πίεση ενός σταθερού και αυστηρού πλαισίου.
Όταν ο νόμος αλλάζει «κατά το δοκούν» για να εξυπηρετήσει πολιτικά αφηγήματα επιβραβεύονται οι στρατηγικοί κακοπληρωτές, οι οποίοι έχουν την οικονομική άνεση να εκμεταλλεύονται τα νομικά κενά.
Τιμωρούνται, την ίδια ώρα, οι συνεπείς πολίτες, καθώς το κόστος της αβεβαιότητας και της καθυστέρησης μετακυλίεται τελικά σε αυτούς μέσω υψηλότερων επιτοκίων και δυσκολότερης πρόσβασης σε νέο δανεισμό.
Ενδεικτικές ήταν οι αναφορές της Προέδρου του ΔΗΣΥ, Αννίτας Δημητρίου, στο Nicosia Economic Congress, η οποία χαρακτήρισε καταστροφικές και για το επιχειρείν και για τους πολίτες τις αλλαγές που ψήφισε η Βουλή. «Στο τέλος της μέρας και θα με θυμηθείτε, νομίζω ούτε αυτοί που το έχουν ανάγκη θα ωφεληθούν. Κοινωνική πολιτική κάνει το κράτος και κανείς άλλος», ανέφερε.
Η ανάγκη για σοβαρότητα
Η οικονομική εξυγίανση δεν μπορεί να επιτευχθεί με προεκλογικά «δώρα» που ναρκοθετούν το μέλλον. Οι πραγματικά ευάλωτοι συμπολίτες μας προστατεύονται ήδη από στοχευμένα κρατικά σχέδια.
Η οριζόντια παρέμβαση στις διαδικασίες εκποίησης το μόνο που καταφέρνει είναι να συντηρεί μια κουλτούρα αθέτησης πληρωμών, η οποία αργά ή γρήγορα θα δημιουργήσει πρόσθετο κόστος για τη χώρα και δη για τους φορολογούμενους.
Είναι καιρός η πολιτική ηγεσία να σταματήσει να επαναλαμβάνει τον εαυτό της με πρόσκαιρες λύσεις και να επιτρέψει στην αγορά να λειτουργήσει σε ένα πλαίσιο σοβαρότητας, διαφάνειας και πάνω από όλα, σταθερότητας.
