Σε δήλωση εμπορευσιμότητας των κοιτασμάτων «Γλαύκος» και «Πήγασος» στο Τεμάχιο 10 προχώρησε στις 30 Μαρτίου 2026 με επιστολή προς το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας η κοινοπραξία ExxonMobil και QatarEnergy, σηματοδοτώντας καθοριστικό βήμα προς την εμπορική αξιοποίησή τους, όπως ανέφερε, την Παρασκευή, ο αρμόδιος Υπουργός, Μιχάλης Δαμιανός, μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου για τον απολογισμό του 2025 και τους στόχους για το 2026.
«Η δήλωση εμπορευσιμότητας σημαίνει στην ουσία ότι τα δύο τεμάχια της ExxonMobil στο τεμάχιο 10, που είναι συνολικά περίπου 7 tcf είναι πλέον εμπορεύσιμα», είπε.
Πρόσθεσε ότι μέσα στο επόμενο ένα έτος πρέπει να προχωρήσει η κοινοπραξία με την κατάθεση του σχεδίου ανάπτυξης, έτσι ώστε τα επόμενα χρόνια να προχωρήσει στην τελική επενδυτική απόφαση και να υπάρχουν ακόμα δύο κοιτάσματα τα οποία να μπορούν να τύχουν εκμετάλλευσης μετά το 2030 με πιθανό ορόσημο το 2033.
«Είναι σημαντικό ορόσημο η δήλωση εμπορευσιμότητας, αφού (τα δυο κοιτάσματα) προστίθενται στα ήδη εμπορεύσιμα κοιτάσματα του ‘Αφροδίτη’ και του ‘Κρόνος’», είπε ο κ. Δαμιανός.
Όσον αφορά το κοίτασμα «Αφροδίτη», στο τεμάχιο 12 της κυπριακής ΑΟΖ, ανέφερε ότι προχωράει με βάση τα χρονοδιαγραμματα και με βάση τις συμφωνίες που έχουν συμφωνηθεί και υπογραφεί τις 30 Μαρτίου στην Αίγυπτο, κατά τη διάρκεια του EGYPES. Πρόσθεσε ότι προχωράει και η Chevron με το FEED μέχρι τον Ιανουάριο το 2027 για την τελική επενδυτική απόφαση. Εξήγησε ότι μετά την τελική επενδυτική απόφαση σε 4-5 χρόνια μπορεί το φυσικό αέριο από το «Αφροδίτη» να πάει στην Αίγυπτο όπως έχει συμφωνηθεί. Σημείωσε ακόμα ότι εγκρίθηκε το αναθεωρημένο πλάνο ανάπτυξης του «Αφροδίτη» και ολοκληρώθηκε το στάδιο pre-FEED .
Για το «Κρόνος» ανέφερε ότι είναι πολύ κοντά στην επίτευξη συμφωνίας με την ENI και την TotalEnergies, αφού στις 30 Μαρτίου στο Κάιρο υπήρξαν συναντήσεις και με την ENI και την TotalEnergies. Εξέφρασε την ελπίδα να προχωρήσουν μέσα στις επόμενες εβδομάδες με την τελική επενδυτική απόφαση από τις εταιρείες ώστε να τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα που είχαν αναφερθεί για φυσικό αέριο τέλος του 2027 με αρχές του 2028.
Σύμφωνα με την παρουσίαση ήταν σημαντικές η συμφωνία φιλοξενούσας χώρας για το Τεμάχιο 6 και οι εμπορικές συμφωνίες για το κοίτασμα «Κρόνος», καθώς και το μνημόνιο συνεργασίας με την Αίγυπτο για το «Αφροδίτη».
Οι εξελίξεις επιταχύνθηκαν στις 30 Μαρτίου 2026, με την υπογραφή στρατηγικών συμφωνιών Κύπρου–Αιγύπτου στο πλαίσιο της EGYPES στο Κάιρο για τα κοιτάσματα «Αφροδίτη» και «Κρόνος», καθώς και συμφωνία φιλοξενούσας χώρας για το «Αφροδίτη».
Για το 2026, στόχος είναι επίσης η έγκριση του πλάνου ανάπτυξης για το «Κρόνος», η λήψη επενδυτικών αποφάσεων, η υπογραφή διακρατικής συμφωνίας με το Ισραήλ για το «Αφροδίτη» και η ολοκλήρωση του σταδίου FEED.
«Άρα θεωρούμε ότι όσον αφορά τον τομέα των υδρογονανθράκων τα πράγματα έχουν μπει σε μια σειρά και προχωρούν με βάση το πρόγραμμα που είχαμε ήδη εξαγγείλει», ανέφερε ο Υπουργός, προσθέτοντας ότι αυτό είναι και μια δέσμευση προς τους εταίρους της Κύπρου προς την ΕΕ, τις εταιρείες και την Αίγυπτο.
GSI: Στο μικροσκόπιο της ΕΤΕπ η βιωσιμότητα
Σε σχέση με το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Great Sea Interconnector (GSI), ο Υπουργός επιβεβαίωσε τη δέσμευση της Κυβέρνησης για προώθησή του, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ευρωπαϊκό έργο με χρηματοδότηση της ΕΕ.
Όπως ανέφερε, σε συμφωνία με την Ελλάδα αποφασίστηκε η επικαιροποίηση των δεδομένων μέσω ανεξάρτητης αξιολόγησης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ώστε να υπάρχει πλήρης και αξιόπιστη εικόνα για τη βιωσιμότητα του έργου.
«Η Κυβέρνηση προχωρά ενωμένη και με τεκμηριωμένα δεδομένα», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν στη βάση αυτής της μελέτης.
Σημείωσε ότι έχει ήδη συμφωνηθεί με τον Έλληνα ομόλογό του η αποστολή κοινής επιστολής προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, το αργότερο μέχρι τη Δευτέρα, με στόχο την επικαιροποίηση των οικονομικών και τεχνικών δεδομένων του έργου.
Σε ό,τι αφορά τον απολογισμό του 2025, ο κ. Δαμιανός ανέφερε ότι μέσω των σχεδίων χορηγιών του Ταμείου ΑΠΕ και ΕΞΕ καταβλήθηκαν €59 εκατ., σημειώνοντας αύξηση 111% σε σχέση με το 2024. Καθοριστικό ορόσημο αποτέλεσε η έναρξη λειτουργίας της Ανταγωνιστικής Αγοράς Ηλεκτρισμού την 1η Οκτωβρίου 2025, ενώ προχώρησε και η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών, οι οποίοι ξεπέρασαν τις 200.000.
Παράλληλα, εγκρίθηκε η Εθνική Στρατηγική για το Υδρογόνο 2025–2030, το πλοίο «Προμηθέας» εντάχθηκε στην ιδιοκτησία της ΕΤΥΦΑ και προκηρύχθηκε σχέδιο χορηγιών για έργα αποθήκευσης ενέργειας σε συνδυασμό με ΑΠΕ, ενισχύοντας περαιτέρω τη μετάβαση σε ένα πιο πράσινο ενεργειακό μοντέλο.
Καθυστερήσεις στην έλευση φυσικού αερίου και προτεραιότητα στο Βασιλικό
Απαντώντας σε ερωτήσεις έκανε αναφορά στο ζήτημα της έλευσης φυσικού αερίου, αποδίδοντας τις καθυστερήσεις σε πολιτικές αποφάσεις του παρελθόντος αλλά και σε τεχνικούς και νομικούς παράγοντες.
Όπως ανέφερε, ήδη από το 2007 υπήρχε πρόταση από την Κυβέρνηση Τάσσου Παπαδόπουλου για δημιουργία τερματικού, η οποία δεν προχώρησε λόγω της τότε αντιπολίτευσης ΑΚΕΛ και ΔΗΣΥ, όπως σημείωσε.
Παράλληλα είπε ότι το έργο στο Βασιλικό ξεκίνησε ουσιαστικά το 2018–2019 και σήμερα βρίσκεται σε διαδικασία διαιτησίας στο Λονδίνο με την κινεζική κοινοπραξία.
Τόνισε ότι η έλευση φυσικού αερίου αποτελεί «μονόδρομο» για τη μείωση του κόστους ηλεκτρισμού, επισημαίνοντας ότι όσο καθυστερεί το έργο τόσο μετατίθεται και η μείωση στους λογαριασμούς των καταναλωτών.
Παράλληλα, είπε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την ADNOC, οι οποίες ενδέχεται να επιταχύνουν τη διαδικασία ολοκλήρωσης των έργων στο Βασιλικό.
«Οι πολιτικές αποφάσεις έχουν ληφθεί», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι πλέον το ζήτημα είναι καθαρά τεχνικό και διαδικαστικό.
Παράλληλα σύμφωνα με την παρουσίαση αναμένεται μέχρι τα μέσα του έτους η ολοκλήρωση της εγκατάστασης 400.000 έξυπνων μετρητών.
Την ίδια ώρα, σχεδιάζεται νέο σχέδιο στήριξης για ευάλωτα και ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά, καθώς και η υλοποίηση Εθνικού Σχεδίου Ενεργειακής Αναβάθμισης Κτηρίων, με στόχο την αύξηση των ενεργειακών ανακαινίσεων.
Στο ευρύτερο πλαίσιο ενίσχυσης της ενεργειακής πολιτικής, προωθούνται επίσης η δημιουργία Εθνικού Παρατηρητηρίου Ενεργειακής Φτώχειας, η λειτουργία του τερματικού πετρελαιοειδών του ΚΟΔΑΠ και η σύσταση Φορέα Διαχείρισης για το Ενεργειακό Κέντρο Βασιλικού, ενισχύοντας τις υποδομές και τον στρατηγικό σχεδιασμό της χώρας.
Φωτοβολταϊκά και αποθήκευση: Νέα δεδομένα μετά το net metering
Σε ό,τι αφορά την αγορά φωτοβολταϊκών και ερωτηθείς σχετικά ο Υπουργός αναγνώρισε ότι υπάρχει μεταβατική περίοδος μετά τη λήξη του net metering, ωστόσο ξεκαθάρισε ότι οι πολίτες μπορούν να συνεχίσουν να εγκαθιστούν συστήματα.
Όπως είπε, το βασικό ζήτημα είναι η δυνατότητα του δικτύου να απορροφήσει την παραγόμενη ενέργεια, καθώς η διείσδυση των ΑΠΕ έχει ήδη φτάσει σε υψηλά επίπεδα.
Παρά την απουσία επιδοτήσεων, όπως είπε, τα φωτοβολταϊκά παραμένουν συμφέρουσα επένδυση, με χρόνο απόσβεσης που εκτιμάται πλέον στα 6–7 χρόνια.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην αποθήκευση ενέργειας, η οποία αποτελεί, όπως ανέφερε, κρίσιμο παράγοντα για τη σταθερότητα του συστήματος και τη μείωση του κόστους.
Σημείωσε ότι μέχρι τον Ιανουάριο του 2027 θα εγκατασταθούν κεντρικές μονάδες αποθήκευσης περίπου 120 MW, ενώ προωθείται και σχέδιο επιδότησης για αποθήκευση σε επιχειρήσεις, το οποίο αναμένεται να ανακοινωθεί εντός του έτους.
Για τα οικιακά συστήματα αποθήκευσης, επεσήμανε ότι εξετάζονται ζητήματα ασφάλειας σε συνεργασία με αρμόδιους φορείς.
Ερωτηθείς για την εμπλοκή της CYTA στην αγορά ενέργειας, ο κ. Δαμιανός τόνισε ότι στόχος της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού είναι μακροπρόθεσμα η μείωση των τιμών.
«Ο ανταγωνισμός πάντοτε μειώνει τις τιμές», είπε, σημειώνοντας ότι το σχετικό πλαίσιο έχει ήδη προχωρήσει θεσμικά.
«Δεν δικαιολογείται πλαφόν» για τιμές καυσίμων
Απαντώντας σε ερωτήσεις, ο Υπουργός ξεκαθάρισε ότι οι αυξήσεις στις τιμές καυσίμων θεωρούνται αυτή τη στιγμή δικαιολογημένες, καθώς αντανακλούν τις διεθνείς εξελίξεις.
Όπως ανέφερε, στην Κύπρο η τιμή της αμόλυβδης παραμένει από τις χαμηλότερες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ υπενθύμισε και τη μείωση φορολογίας που εφαρμόστηκε. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι οι τιμές αναμένεται να συνεχίσουν ανοδικά, καθώς αυξάνονται καθημερινά διεθνώς, ιδιαίτερα λόγω των επιπτώσεων του πολέμου και των καταστροφών σε ενεργειακές υποδομές.
Τόνισε ότι η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή παρακολουθεί στενά την αγορά, σε συνεργασία με το Υπουργείο Οικονομικών, και όπου χρειαστεί θα ληφθούν επιπλέον μέτρα, αλλά «δεν είναι αυτή η ώρα».
Σε ό,τι αφορά το πλαφόν, ήταν κατηγορηματικός ότι δεν μπορεί να επιβληθεί υπό τις παρούσες συνθήκες. Όπως εξήγησε, το μέτρο εφαρμόζεται μόνο όταν διαπιστώνεται αισχροκέρδεια, δηλαδή όταν οι τιμές δεν δικαιολογούνται από τις διεθνείς αγορές. «Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει τέτοια ένδειξη», σημείωσε, προσθέτοντας ότι το πλαφόν παραμένει διαθέσιμο εργαλείο εφόσον αλλάξουν τα δεδομένα.
Απαντώντας σε επικρίσεις ότι η μείωση φόρων στα καύσιμα απορροφήθηκε μεταξύ εξαγγελίας και υλοποίησης, ο κ. Δαμιανός ανέφερε ότι στόχος των παρεμβάσεων είναι η συγκράτηση των τιμών και όχι η πλήρης εξουδετέρωση των διεθνών αυξήσεων.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ενισχύονται οι έλεγχοι στην αγορά καυσίμων, με νέα τεχνικά και ψηφιακά εργαλεία που θα επιτρέπουν πιο αποτελεσματική παρακολούθηση των τιμών. Για το 2026, προωθούνται νέα ψηφιακά εργαλεία, όπως νέο σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης τιμών πετρελαιοειδών (έτοιμο εντός Απριλίου) και πλατφόρμα δημοσιοποίησης μη συμμορφούμενων προϊόντων.
Σημείωσε ακόμη ότι η Κυβέρνηση θα συνεχίσει να αξιολογεί καθημερινά την κατάσταση και να παρεμβαίνει όπου χρειάζεται, λαμβάνοντας υπόψη και τις επιπτώσεις στην ευρύτερη οικονομία και στις εισαγωγές.
Στο πλαίσιο της παρουσίασης είπε επίσης ότι η λειτουργία της πλατφόρμας «e-kalathi», η ψήφιση και εφαρμογή νομοθεσίας για Καθορισμό Ανώτατων Τιμών Λιανικής Πώλησης Προϊόντων σε σημεία όπου δεν μπορεί να αναπτυχθεί επαρκής ανταγωνισμός, η ολοκλήρωση της έρευνας για καταχρηστικές ρήτρες στις δανειακές συμβάσεις των δύο μεγάλων τραπεζών και οι εκτεταμένοι έλεγχοι στην αγορά, αποτέλεσαν βασικά επιτεύγματα του 2025, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την προστασία των καταναλωτών.
Δράσεις στήριξης για βιομηχανία και τεχνολογία
Στον τομέα της βιομηχανίας και της τεχνολογίας, το 2025 υλοποιήθηκαν εκτεταμένες δράσεις στήριξης της επιχειρηματικότητας, με καταβολές €40 εκατομμυρίων στο πλαίσιο Σχεδίων Χορηγιών συνολικού ύψους €296,8 εκατομμυρίων για την περίοδο 2021–2027. Οι παρεμβάσεις επικεντρώθηκαν στη στήριξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων, την ψηφιακή αναβάθμιση, την ενεργειακή αποδοτικότητα και την προώθηση της κυκλικής οικονομίας.
Παράλληλα, υλοποιήθηκαν έργα αναβάθμισης υποδομών σε βιομηχανικές περιοχές ύψους €1 εκατομμυρίου περίπου και σημαντικές επενδύσεις περίπου €6.8 εκατομμυρίων στο Ενεργειακό Κέντρο Βασιλικού.
Για το 2026, προτεραιότητα αποτελεί η πλήρης υλοποίηση των σχεδίων του Ταμείου Ανάκαμψης και η επαναπροκήρυξη νέων σχεδίων χορηγιών όπως το Εξοικονομώ – Αναβαθμίζω στις Κατοικίες (€15 εκατομμύρια), της Ενίσχυσης της Ανταγωνιστικότητας των ΜμΕ και της Ψηφιακής Αναβάθμισης των Επιχειρήσεων. Παράλληλα, προωθείται Σχέδιο αποθήκευσης ενέργειας στις επιχειρήσεις, η διαδικασία σύστασης Φορέα Διαχείρισης του Ενεργειακού Κέντρου Βασιλικού και μια νέα στρατηγική και σχέδιο δράσης για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της εξωστρέφειας της κυπριακής βιομηχανίας για την περίοδο 2026–2030.
Εμπόριο: Ενίσχυση διεθνούς παρουσίας της Κύπρου
Στον τομέα του εμπορίου, το 2025 ενισχύθηκε η διεθνής παρουσία της Κύπρου μέσω συμμετοχής σε διεθνείς εκθέσεις. Εκπονήθηκε, επίσης, στρατηγική για τις υπηρεσίες, με στόχο την ενίσχυση της εξωστρέφειας του τομέα.
Για το 2026, στόχος είναι ο εκσυγχρονισμός και η ψηφιοποίηση των σχεδίων χορηγιών για συμμετοχή σε εκθέσεις και συνέδρια, διοργάνωση προωθητικών ενεργειών και ενδυνάμωση των εξαγωγικών ικανοτήτων των κυπριακών επιχεριήσεων, καθώς και η υλοποίηση της νέας στρατηγικής για την προώθηση εξαγωγών σε δυναμικούς τομείς υπηρεσιών, όπως οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνίας, οι νεοφυείς και καινοτόμες επιχειρήσεις, η διαχείριση επενδυτικών κεφαλαίων, οι ναυτιλιακές υπηρεσίες και η τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Κέντρο Εξυπηρέτησης Επιχειρήσεων
Το Κέντρο Εξυπηρέτησης Επιχειρήσεων τέθηκε σε λειτουργία τον Μάιο του 2025. Αποτελεί μετεξέλιξη της Μονάδας Διευκόλυνσης Επιχειρήσεων και λειτουργεί ως σημείο ολοκληρωμένης καθοδήγησης και υποστήριξης στην ίδρυση, λειτουργία και αδειοδότηση επιχειρήσεων, καθώς και στην ένταξη στο Μητρώο Εταιρειών Ξένων Συμφερόντων.
Για το 2026, το Κέντρο στοχεύει σε ενίσχυση της ψηφιακής παρουσίας και των υπηρεσιών του, συμπεριλαμβανομένης της πλήρους ψηφιοποίησης της διαδικασίας εγγραφής στο Μητρώο Ξένων Συμφερόντων. Μεταξύ άλλων, θα αναπτυχθεί, επίσης, νέα ψηφιακή πλατφόρμα για το Κέντρο, η οποία θα λειτουργεί ως κεντρικό σημείο πληροφόρησης για τις υπηρεσίες του, τις διαδικασίες αδειοδότησης και λειτουργίας επιχειρήσεων, καθώς και για τις ευκαιρίες άντλησης κρατικής και ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
Έφορος Εταιρειών και Διανοητικής Ιδιοκτησίας
Το 2025, το Τμήμα Εφόρου Εταιρειών και Διανοητικής Ιδιοκτησίας πέτυχε υψηλή συμμόρφωση στο Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την αξιοπιστία, ενώ παράλληλα αναβαθμίστηκε το νομοθετικό και κυρωτικό πλαίσιό του.
Για το 2026, σύμφωνα με την παρουσίαση, το Τμήμα προωθεί την εισαγωγή νέου ρυθμιστικού πλαισίου για ετερόρρυθμους συνεταιρισμούς με ξεχωριστή νομική προσωπικότητα, ενισχύοντας την καινοτομία και την προσέλκυση επενδύσεων. Παράλληλα, προχωρεί η πλήρης λειτουργία της Αρχής Πνευματικής Ιδιοκτησίας και η ολοκλήρωση του εκσυγχρονισμού του Μητρώου Εταιρειών μέσω νέας ψηφιακής πλατφόρμας (έργο €12 εκατομμυρίων).
Το 2025, το Προσωπικό Σχέδιο Αποπληρωμής διατήρησε τον κοινωνικό του ρόλο με υψηλά ποσοστά προστατευτικών διαταγμάτων. Συγκεκριμένα, 51 υποθέσεις σε διαδικασία εκποίησης καλύφθηκαν, με ποσοστό περίπου 92%.
Για το 2026, προτεραιότητα αποτελεί η αναθεώρηση του πλαισίου, η ενίσχυση της προστασίας ευάλωτων δανειοληπτών και η έναρξη λειτουργίας της Υπηρεσίας Διαχείρισης Δεσμευμένων και Δημευμένων Περιουσιακών Στοιχείων (Νοέμβριο 2026).
Κυπριακή Προεδρία της ΕΕ
Ο κ. Δαμιανός έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο της οποίας προωθούνται σημαντικές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, ενισχύοντας τη συμβολή της Κύπρου στη διαμόρφωση ευρωπαϊκών πολιτικών.
Μεταξύ άλλων, σημείωσε ότι προχωρούν οι πολύ σημαντικές συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με Ινδία, Mercosur και Αυστραλία, ενισχύοντας την εξωστρέφεια της ΕΕ και δημιουργώντας νέες αγορές για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Παράλληλα, προωθούνται το Industrial Accelerator Act για την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, και το Θεματολόγιο για τους Καταναλωτές για ισχυρότερη προστασία των πολιτών, κυρίως των ευάλωτων όπως τα παιδιά. Στον τομέα της ενέργειας, των επιχειρήσεων και των επενδύσεων, προωθούνται το Critical Raw Materials Act, το Energy Grids Package, το 28ο καθεστώς εταιρειών και η αναθεώρηση του πλαισίου ελέγχου ξένων επενδύσεων, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ.
Πηγή: ΚΥΠΕ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
