Την εργαλειοθήκη μέτρων για την αντιμετώπιση της κρίσης ενέργειας θα παρουσιάσει τις επόμενες ημέρες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τον Επίτροπο Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, από τις Βρυξέλλες να συνιστά κατά τη διαδικτυακή συνέντευξη Τύπου του άτυπου Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας, στη Λευκωσία, τα 10 μέτρα που προτείνει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, μεταξύ των οποίων τον περιορισμό της χρήσης αυτοκινήτων, την περαιτέρω ενίσχυση της τηλεργασίας και δημόσιων συγκοινωνιών. Τα μέτρα του ΔΟΕ κάνουν λόγο επίσης για μειωμένες ταχύτητες κίνησης, αλλά και στροφή σε πιο αποδοτικές μετακινήσεις, υπογραμμίζοντας ότι η μείωση της ζήτησης αποτελεί κρίσιμο πυλώνα στην αντιμετώπιση της κρίσης.
Ο Επίτροπος προειδοποίησε επίσης ότι οι συνέπειες της κρίσης δεν θα είναι βραχύβιες. «Ακόμη και αν ο πόλεμος τελείωνε αύριο, δεν θα επιστρέφαμε στην κανονικότητα σε ορατό ορίζοντα», τόνισε, επικαλούμενος τις καταστροφές στην ενεργειακή υποδομή. Η ενεργειακή ανεξαρτησία, κατέληξε, «είναι ο μόνος δρόμος μπροστά — οικονομικά και από άποψη ασφάλειας, όχι μόνο για το κλίμα».
Σύμφωνα με τη σχετική έκθεση του ΔΟΕ που δημοσιεύτηκε στις 20 Μαρτίου, γίνεται μια ταξινόμηση σχετικά με το πόσο ενεργοβόρες είναι οι δραστηριότητες που επηρεάζονται από τη ζήτηση πετρελαίου, με τις οδικές μεταφορές να αντιπροσωπεύουν το 45% αυτής. Επιπλέον επισημαίνεται ότι η ευρεία υιοθέτηση των 10 μέτρων, όπου είναι δυνατόν, θα ενίσχυε τον παγκόσμιο αντίκτυπό τους και θα βοηθούσε στην άμβλυνση του ενεργειακού με τον Εκτελεστικό Διευθυντή του ΔΟΕ, Φατίχ Μπιρόλ να χαρακτηρίζει την ενεργειακή κρίση σημαντική, αλλά και να κάνει λόγο και για τη μεγαλύτερη αναστάτωση του εφοδιασμού στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου. Η έκθεση που «βασίζεται στις δεκαετίες εμπειρίας του ΔΟΕ» προτείνει «μέτρα που έχουν αποδειχθεί ότι λειτουργούν στην πράξη σε διαφορετικά πλαίσια,» τόνισε, καλώντας όλες τις κυβερνήσεις σε ανεπτυγμένες αλλά και αναπτυσσόμενες οικονομίες, «να τα υιοθετήσουν στα πλαίσια του εφικτού».
Τα 10 μέτρα για εξοικονόμηση ενέργειας που προτείνει η έκθεση ΔΟΕ και στα οποία αναφέρθηκε ο Επίτροπος Γιόργκενσεν, αφορούν τα κάτωθι:
- Τηλεργασία, όπου είναι δυνατόν, καθώς μειώνει την κατανάλωση πετρελαίου που σχετίζεται με τις μετακινήσεις προς και από την εργασία
- Μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους κατά τουλάχιστον 10 km/h, καθώς οι χαμηλότερες ταχύτητες μειώνουν την κατανάλωση καυσίμων για τα οχήματα
- Προώθηση των δημόσιων Μέσων Μαζικής Μεταφοράς, καθώς η στροφή από τα ιδιωτικά ΙΧ προς τα λεωφορεία και τα τρένα μπορεί να μειώσει γρήγορα τη ζήτηση πετρελαίου.
- Εναλλαγή της πρόσβασης των ΙΧ στους δρόμους των μεγάλων πόλεων σε διαφορετικές ημέρες, βάζοντας σε εφαρμογή συστήματα όπως ο Δακτύλιος, που μπορούν να μειώσουν την κυκλοφοριακή συμφόρηση και την οδήγηση που απαιτεί μεγάλη κατανάλωση καυσίμων.
- Αύξηση της κοινής χρήσης αυτοκινήτων και «πράσινη» οδήγηση, καθώς ηγ υψηλότερη πληρότητα των αυτοκινήτων και η οικολογική οδήγηση μπορούν να μειώσουν γρήγορα την κατανάλωση καυσίμων.
- Έξυπνη οδήγηση από τους επαγγελματίες για τη διανομή προϊόντων, καθώς οι καλύτερες πρακτικές οδήγησης, η συντήρηση των οχημάτων και η βελτιστοποίηση του φορτίου μπορούν να μειώσουν τη χρήση ντίζελ.
- Προτίμηση της κίνησης με βενζίνη έναντι της υγραεριοκίνησης, καθώς τα οχήματα που κινούνται με με βενζίνη μπορούν να εξοικονομήσει υγραέριο για μαγείρεμα και άλλες βασικές ανάγκες.
- Αποφυγή άσκοπων αεροπορικών μετακινήσεων όταν υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές, για παράδειγμα με την μείωση περιττών επαγγελματικών πτήσεων μπορεί να ανακουφίσει την πίεση στις αγορές καυσίμων αεροσκαφών.
- Σύγχρονες λύσεις μαγειρέματος που μπορούν να μειώσουν την εξάρτηση από το υγραέριο.
- Αξιοποίηση της ευελιξίας με τις πρώτες ύλες της βιομηχανίας και εφαρμογή μέτρων αποδοτικότητας και συντήρησης, καθώς η βιομηχανία μπορεί να συμβάλει στην απελευθέρωση υγραερίου για βασικές χρήσεις, ενώ μπορεί να μειώσει παράλληλα την κατανάλωση πετρελαίου μέσω γρήγορων βελτιώσεων στις λειτουργίες της.
«Συνιστούμε στα κράτη μέλη να εξετάσουν το 10 σημείων πλάνο του ΔΟΕ ως πηγή έμπνευσης», δήλωσε ο Επίτροπος, αναφέροντας συγκεκριμένα μέτρα όπως την τηλεργασία, τη μείωση των ορίων ταχύτητας, ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών, εναλλαγή κυκλοφορίας οχημάτων στις πόλεις, αύξηση της κοινής χρήσης αυτοκινήτων και αποδοτικότερη οδήγηση στις εμπορευματικές μεταφορές. Επεσήμανε ωστόσο ότι «δεν υπάρχει μονοδιάστατη λύση», καθώς οι εθνικές συνθήκες διαφέρουν.
Αναφορικά με την εργαλειοθήκη, ο Γιόργκενσεν διευκρίνισε ότι θα περιλαμβάνει τόσο μέτρα ανακούφισης των νοικοκυριών και επιχειρήσεων όσο και εργαλεία μακροπρόθεσμης στρατηγικής. «Μπορούμε να αντλήσουμε διδάγματα από την κρίση του 2022, αλλά θα πρέπει να τα εμπλουτίσουμε», σημείωσε, υπενθυμίζοντας ότι η τρέχουσα κατάσταση διαφέρει από εκείνη του 2022 καθώς επηρεάζει ευρύτερο φάσμα προϊόντων, ιδίως ντίζελ και αεροπορικά καύσιμα.
Την ανάγκη για ενεργειακή ανεξαρτησία της ΕΕ τόνισαν Δαμιανός-Γιόργκενσεν
Την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να αποκτήσει την ενεργειακή της ανεξαρτησία τόνισαν ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Μιχάλης Δαμιανός και ο Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, την Τρίτη, σε διαδικτυακή συνέντευξη Τύπου μετά την Έκτακτη Άτυπη Σύνοδο των Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ, στο Συνεδριακό Κέντρο, στη Λευκωσία, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.
Ο Μιχάλης Δαμιανός δήλωσε ότι οι συζητήσεις της Συνόδου «ευθυγραμμίζονται με το ευρύτερο όραμα της Κυπριακής Προεδρίας για την οικοδόμηση μιας Ευρώπης ανταγωνιστικής, ανθεκτικής και στρατηγικά ανεξάρτητης στο τρέχον απαιτητικό γεωπολιτικό περιβάλλον».
«Οι Υπουργοί επιβεβαίωσαν ότι προς το παρόν, η ασφάλεια εφοδιασμού της Ένωσης παραμένει σχετικά προστατευμένη χάρη στη διαφοροποίηση των πηγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) και πετρελαίου της ΕΕ τα τελευταία χρόνια και στην ήδη περιορισμένη εξάρτησή μας από τις εισαγωγές από την περιοχή του Κόλπου. Παρ' όλα αυτά, η διασφάλιση της ασφάλειας εφοδιασμού για τον χειμώνα 2026-2027 παραμένει βασική προτεραιότητα», τόνισε.
«Οι Υπουργοί υπογράμμισαν επίσης ότι οι αυξανόμενες παγκόσμιες τιμές ενέργειας επηρεάζουν όλα τα κράτη μέλη, ιδίως τα νοικοκυριά και τις βιομηχανίες». «Ως υποστηρικτής της ενέργειας σε μια εξαιρετικά διασυνδεδεμένη παγκόσμια αγορά, η ΕΕ είναι εκτεθειμένη στην εξωτερική αστάθεια των τιμών», πρόσθεσε ο κ. Δαμιανός, χαιρετίζοντας την ευρεία υποστήριξη της πρότασης της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη διαμόρφωση μιας συντονισμένης ευρωπαϊκής αντίδρασης.
«Συμφωνήσαμε ότι τα μέτρα της ΕΕ και τα εθνικά μέτρα πρέπει να σχεδιαστούν προσεκτικά, να συντονιστούν, να στοχευθούν και να προσαρμοστούν στην τρέχουσα κατάσταση, παραμένοντας παράλληλα πλήρως συνεπή με τους μακροπρόθεσμους στόχους μας, ιδίως την απαλλαγή από τις εκπομπές άνθρακα, τη διαφοροποίηση των προμηθευτών και τη μειωμένη εξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Αναγνωρίσαμε επίσης την ανάγκη για ισχυρότερο συντονισμό σε επίπεδο ΕΕ, ιδίως όσον αφορά τους στόχους αποθήκευσης φυσικού αερίου, για την αποτροπή περαιτέρω πιέσεων στις τιμές», δήλωσε ο Υπουργός Ενέργειας.
«Τα κράτη μέλη τόνισαν πολλά βασικά σημεία, την ανάγκη για προσοχή στη χρήση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου για να αποφευχθεί η διακύβευση της μελλοντικής ασφάλειας εφοδιασμού, τον στενότερο συντονισμό για την επαναπλήρωση της αποθήκευσης φυσικού αερίου για την αποτροπή της ανοδικής πίεσης στις τιμές, τη διασφάλιση της πρόσβασης σε έγκαιρα και ακριβή δεδομένα που υποστηρίζονται από την Επιτροπή για την καθοδήγηση της λήψης αποφάσεων, την αποφυγή μέτρων που ενδέχεται να στρεβλώσουν την εσωτερική αγορά ενέργειας», επεσήμανε.
«Συμφωνήσαμε ότι τα δεδομένα υψηλής ποιότητας και η σαφής καθοδήγηση από την Επιτροπή θα είναι απαραίτητα για να ανταποκριθούν αποτελεσματικά τα κράτη μέλη. Οι Υπουργοί τόνισαν επίσης ότι η μείωση της ζήτησης ενέργειας παραμένει κεντρικής σημασίας για την αντίδρασή μας», επεσήμανε. «Η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και η προώθηση της εξοικονόμησης ενέργειας αποτελούν απαραίτητα εργαλεία για τον μετριασμό των αυξήσεων των τιμών, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και την ενίσχυση της συνολικής ενεργειακής ασφάλειας της Ένωσης», σημείωσε ο κ. Δαμιανός.
Πρόσθεσε ότι «τα κράτη μέλη τόνισαν την ανάγκη για ενότητα, συντονισμό και αλληλεγγύη, με πολλά να έχουν συμμετάσχει στη συλλογική δημοσίευση αποθεμάτων του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας και να έχουν λάβει υπόψιν τη σύσταση 10 σημείων του ΔΟΕ». «Αρκετά κράτη μέλη τόνισαν τη σημασία της επιτάχυνσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της διασύνδεσης, της αποθήκευσης και του πακέτου δικτύου ως διαρθρωτικών μακροπρόθεσμων λύσεων. Συνιστάται επίσης προσοχή κατά των μη συντονισμένων εθνικών μέτρων, των άμεσων παρεμβάσεων στις τιμές και της αποδυνάμωσης των εντολών για τα βιοκαύσιμα», είπε.
Ο Υπουργός Ενέργειας συνέχισε λέγοντας ότι «η ΕΕ θα συνεχίσει να συνεργάζεται με διεθνείς εταίρους, συμπεριλαμβανομένου του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, για να διασφαλίσει συντονισμένες προσπάθειες που περιορίζουν την αστάθεια των τιμών και ενισχύουν την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια». «Οι νέες συμφωνίες προμήθειας πρέπει να παραμείνουν πλήρως συμβατές με τις εσωτερικές μας αγορές και τους στόχους για το κλίμα», επεσήμανε, προσθέτοντας ότι «οι παγκόσμιες συνεργασίες μας θα πρέπει να ενισχύσουν τη στρατηγική θέση της ΕΕ, διασφαλίζοντας παράλληλα τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα, την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητα».
«Η Κυπριακή Προεδρία παραμένει προσηλωμένη στην επιτάχυνση της θέσης της Ευρώπης στον τομέα της καθαρής ενέργειας, μια μετάβαση που όχι μόνο μας προστατεύει από μελλοντικές τιμολογιακές κρίσεις, αλλά και τοποθετεί την Ευρώπη ως ηγέτη στην παγκόσμια βιωσιμότητα», δήλωσε ο Μιχάλης Δαμιανός, επισημαίνοντας ότι η συνάντηση δεν αφορούσε μόνο την αντιμετώπιση άμεσων προκλήσεων, αλλά και την τοποθέτηση των θεμελίων για ένα ισχυρότερο, ασφαλέστερο και πιο βιώσιμο ενεργειακό μέλλον για την Ευρώπη. «Θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε με συντονισμό και ενότητα τις επόμενες εβδομάδες και μήνες», τόνισε.
Από την πλευρά του, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, επεσήμανε ότι «τώρα περισσότερο από ποτέ, είναι εξαιρετικά σημαντικό να σταθούμε όλοι μαζί και να δράσουμε από κοινού».
Ο κ. Γιόργκενσεν σημείωσε ότι από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, οι τιμές στην ΕΕ έχουν αυξηθεί κατά περίπου 70% για το φυσικό αέριο και κατά 60% για το πετρέλαιο. Από οικονομικής άποψης, οι 30 ημέρες της σύγκρουσης έχουν ήδη προσθέσει 14 δισεκατομμύρια ευρώ στον λογαριασμό εισαγωγών ορυκτών καυσίμων της Ένωσης, είπε, προσθέτοντας ότι «αντιμετωπίζουμε μια πολύ σοβαρή κατάσταση. Ενώ δεν υπάρχουν άμεσες ελλείψεις σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, βλέπουμε σύσφιξη σε ορισμένες αγορές προϊόντων, ιδίως στο ντίζελ και καύσιμο αεριωθούμενων, καθώς και τους αυξανόμενους περιορισμούς στις παγκόσμιες αγορές φυσικού αερίου και τη δευτερογενή επίδρασή τους στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας», επεσήμανε, προσθέτοντας ότι «αυτή η κατάσταση απειλεί να επιβάλει περαιτέρω κόστος στις βιομηχανίες και τα νοικοκυριά μας».
«Δεν πρέπει να έχουμε καμία ψευδαίσθηση ότι οι συνέπειες αυτής της κρίσης για τις αγορές ενέργειας θα είναι βραχύβιες, γιατί δεν θα είναι. Επομένως, είναι εξαιρετικά σημαντικό να αναλάβουμε δράση με ενότητα και στενό συντονισμό και να αποφύγουμε τις κατακερματισμένες εθνικές αντιδράσεις και τα ανατρεπτικά σήματα προς τις αγορές», δήλωσε ο κ. Γιόργκενσεν, σημειώνοντας ότι «τα μέτρα μας πρέπει να είναι στοχευμένα, προσωρινά και να αποφεύγουν την επιδείνωση των συνθηκών προσφοράς και ζήτησης».
Σημείωσε επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συντονίζει ήδη δράσεις για την επαναπλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου και την ασφάλεια του εφοδιασμού με πετρέλαιο, προσθέτοντας ότι εργάζεται πάνω σε μια εργαλειοθήκη μέτρων που θα παρουσιάσει σύντομα για να υποστηρίξει τα κράτη μέλη στην προστασία των οικογενειών και των επιχειρήσεων. «Ενώ υποστηρίζουμε όσους έχουν ανάγκη, πρέπει να συνεχίσουμε την πορεία της μακροπρόθεσμης στρατηγικής μας», είπε, προσθέτοντας ότι «η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια θεμελιώδη ευπάθεια σε εξωτερικά ενεργειακά σοκ», η οποία συνδέεται με την εξάρτησή της από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
«Γι' αυτό πρέπει να είναι η κατάλληλη στιγμή για να πάρουμε επιτέλους αυτό το μάθημα. Γι' αυτό πρέπει να είναι η κατάλληλη στιγμή για να αλλάξουμε την κατάσταση και να γίνουμε πραγματικά ενεργειακά ανεξάρτητοι», επεσήμανε ο Νταν Γιόργκενσεν, προσθέτοντας ότι «αν θέλουμε να δημιουργήσουμε συνθήκες για καλές θέσεις εργασίας για τους πολίτες της ΕΕ, για οικονομική ασφάλεια και ασφάλεια συνολικά, η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να αντέξει οικονομικά να εκτίθεται στην αστάθεια των παγκόσμιων αγορών ορυκτών καυσίμων».
«Η ενεργειακή ανεξαρτησία είναι ο δρόμος προς τα εμπρός και αποτελεί στρατηγική επιτακτική ανάγκη, τόσο από οικονομικής όσο και από άποψη ασφάλειας, όχι μόνο για το κλίμα», τόνισε.
Απαντώντας σε ερώτηση, ο Επίτροπος Γιόργκενσεν είπε ότι η κάθε χώρα έχει τις δικές της συνθήκες, τονίζοντας την ανάγκη «να είμαστε πολύ προσεκτικοί για να βοηθήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο τις πιο ευάλωτες ομάδες μας». Σημειώνοντας ότι «βρισκόμαστε σε μια κατάσταση που μπορεί να επιδεινωθεί, όπου πράγματι είναι απαραίτητη η μείωση της ζήτησης», ενθάρρυνε τα κράτη μέλη να το λάβουν αυτό υπόψιν κατά την εφαρμογή των μέτρων αντιμετώπισης κρίσεων.
Υπογράμμισε επίσης ότι «βρισκόμαστε σε καλύτερη θέση για να αντιμετωπίσουμε αυτήν την κρίση από ό,τι ήμασταν το 2022. Έχουμε πολύ περισσότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με αποτέλεσμα να έχουμε εγχώρια φθηνή ενέργεια στο σύστημά μας». Συνέχισε λέγοντας ότι «έχουμε επίσης διαφοροποιήσει τον ενεργειακό μας εφοδιασμό, επομένως οι εισαγωγές ορυκτών καυσίμων που λαμβάνουμε προέρχονται από διαφορετικές πηγές». Επεσήμανε επίσης ότι η Ευρώπη εξαρτάται από τις τιμές της παγκόσμιας αγοράς που αυξάνονται και ότι επηρεάζεται ένα πιο ποικίλο φάσμα προϊόντων, σημειώνοντας ότι «μπορούμε να μάθουμε από το 2022, αλλά θα πρέπει επίσης να προσθέσουμε στην εμπειρία του 2022».
Απαντώντας σε άλλη ερώτηση, ο Επίτροπος Γιόργκενσεν δήλωσε ότι «είμαστε δεσμευμένοι να σταθούμε δίπλα στην Ουκρανία και να συνεχίσουμε να βοηθάμε όσο το δυνατόν περισσότερο». Πρόσθεσε ότι η ΕΕ βοηθά την Ουκρανία όσο το δυνατόν περισσότερο να ανοικοδομήσει τις υποδομές της και να αντικαταστήσει με διαφορετικές πηγές την ενέργεια που χρειάζεται, ώστε οι πολίτες της Ουκρανίας να μην μείνουν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα ή θέρμανση.
Πηγή: ΚΥΠΕ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Υπό την Κυπριακή Προεδρία η ΕΕ σε αναζήτηση κοινής γραμμής για την ενέργεια στην άτυπη Σύνοδο υπουργών
