Η Ολομέλεια της Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε το νομοσχέδιο «Ο περί Ενσωμάτωσης της Διάστασης του Φύλου Νόμος του 2025», θεσπίζοντας για πρώτη φορά ολοκληρωμένο πλαίσιο για την ενσωμάτωση της ισότητας των φύλων στη λειτουργία του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα.
Υπέρ ψήφισαν 28 βουλευτές ενώ υπήρξαν και τρεις αποχές από βουλευτές του ΕΛΑΜ και τον βουλευτή του ΔΗΚΟ Παύλο Μυλωνά.
Ο νόμος προβλέπει ότι κατά τον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την αξιολόγηση πολιτικών και δράσεων, οι αρμόδιες αρχές θα οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τον διαφορετικό αντίκτυπο που αυτές μπορεί να έχουν σε γυναίκες και άνδρες, με στόχο την ουσιαστική εφαρμογή της αρχής της ισότητας.
Με βάση τις αλλαγές που έγιναν από την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών, Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, η ετήσια έκθεση για την εφαρμογή του νόμου που συντάσσεται από τον Επίτροπο Ισότητας των Φύλων θα υποβάλλεται πλέον στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή για ενημέρωση, ενισχύοντας τον κοινοβουλευτικό έλεγχο.
Παράλληλα, αφαιρέθηκε πρόνοια που παρείχε γενική εξουσιοδότηση για έκδοση διαταγμάτων, ώστε οι σχετικές ρυθμίσεις να εκδίδονται μέσω κανονισμών, για λόγους ασφάλειας δικαίου και διασφάλισης της διάκρισης των εξουσιών.
Μιλώντας στην Ολομέλεια, ο βουλευτής του ΕΛΑΜ Σωτήρης Ιωάννου δήλωσε ότι άνδρες και γυναίκες έχουν και πρέπει να έχουν ίσα δικαιώματα και σεβασμό, εκφράζοντας ωστόσο επιφυλάξεις για το πρακτικό αποτέλεσμα της νομοθεσίας. Όπως ανέφερε, δεν καθίσταται σαφές με ποιον τρόπο θα επιτευχθεί ουσιαστική ισότητα μέσω των προνοιών του νόμου, χαρακτηρίζοντας την προσέγγιση περισσότερο συμβολική και υπογραμμίζοντας ότι δεν θα πρέπει να ψηφίζονται νόμοι με καθαρά συμβολικό χαρακτήρα. Επέκρινε επίσης τη διατύπωση του νομοσχεδίου, σημειώνοντας ότι περιλαμβάνει διατάξεις με όρους όπως «δύναται», που, όπως είπε, δεν διασφαλίζουν υποχρεωτικότητα.
Η βουλευτής Λευκωσίας Αλεξάνδρα Ατταλίδου συμφώνησε ότι η χρήση του όρου «δύναται» αποδυναμώνει τη νομοθεσία, τονίζοντας ότι τέτοιες ρυθμίσεις θα έπρεπε να είναι ήδη υποχρεωτικές πρακτικές. Υπογράμμισε ότι η ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου αποτελεί κρίσιμο εργαλείο, ευθυγραμμισμένο με πρακτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την αξιολόγηση των επιπτώσεων των δημόσιων πολιτικών σε άνδρες και γυναίκες. Επισήμανε, ωστόσο, ότι το νομοσχέδιο αφήνει κενά, καθώς δεν καθιστά υποχρεωτική την εφαρμογή της σχετικής διάστασης.
Ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Παύλος Μυλωνάς εξέφρασε προβληματισμό για τον ρόλο του Επιτρόπου Ισότητας των Φύλων, θέτοντας ερωτήματα για το εύρος των αρμοδιοτήτων του και το ποιος καθορίζει τις σχετικές πολιτικές. Υποστήριξε ότι η ευθύνη για τη χάραξη πολιτικής ανήκει στην εκτελεστική εξουσία και δεν θα πρέπει να μετακυλίεται σε ανεξάρτητους θεσμούς, ενώ διατύπωσε και τη θέση του για τον ορισμό των φύλων, αναφέροντας ότι αυτά είναι μόνο δύο, η γυναίκα και ο άντρας.
Η Πρόεδρος της Βουλής, Αννίτα Δημητρίου, ανέφερε ότι εκκρεμεί και δική της πρόταση νόμου για το ίδιο θέμα, σημειώνοντας την ανάγκη η συζήτηση να παραμείνει στην ουσία της ενίσχυσης της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών. Τόνισε ότι το νομοσχέδιο θα μπορούσε να είναι πιο συγκεκριμένο και λειτουργικό, επισημαίνοντας ότι στόχος πρέπει να είναι η προώθηση πρακτικών και νομικά κατοχυρωμένων μέτρων που οδηγούν σε πραγματική πρόοδο, αποφεύγοντας παρεκκλίσεις της συζήτησης σε άλλα ζητήματα όπως ο αριθμός των φύλων.
Ο Χαράλαμπος Θεοπέμπτου των Οικολόγων αναφέρθηκε σε πρακτικές άλλων χωρών, επισημαίνοντας ότι η ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου συνδέεται με τη συστηματική αξιολόγηση των πολιτικών ως προς τον αντίκτυπό τους σε άνδρες και γυναίκες. Τόνισε ότι η προσέγγιση αυτή ενισχύει τον σχεδιασμό πιο δίκαιων και αποτελεσματικών πολιτικών.
Ο Γιώργος Κουκουμάς του ΑΚΕΛ σημείωσε ότι το νομοσχέδιο δεν είναι όσο αποτελεσματικό θα έπρεπε, αναφέροντας ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν πως οι γυναίκες πλήττονται δυσανάλογα από πολλές πολιτικές. Αναφέρθηκε στην ανάγκη ουσιαστικής αξιολόγησης των επιπτώσεων, ώστε να διαπιστώνεται κατά πόσο μια πολιτική δημιουργεί ανισότητες σε βάρος των γυναικών.
Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Γιώργος Λουκαΐδης ανέφερε ότι η Κύπρος παραμένει ουραγός σε ζητήματα ουσιαστικής ισότητας, παραπέμποντας σε στοιχεία της Eurostat. Είπε ακόμη ότι η συζήτηση θα έπρεπε να επικεντρώνεται στο πώς θα ανατραπούν οι ανισότητες σε βάρος των γυναικών, εκφράζοντας την άποψη ότι δεν πρέπει να καλλιεργούνται τεχνητές αντιπαραθέσεις ή να αξιοποιείται το θέμα για ιδεολογικές σκοπιμότητες από κόμματα με ακροδεξιά ιδεολογία.
Πηγή: ΚΥΠΕ
