Μετά από μήνες συζητήσεων και αντιπαραθέσεων, η Ολομέλειας της Βουλής ενέκρινε το τροποποιητικό νομοσχέδιο που επιτρέπει στη Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου (Cyta) να δραστηριοποιηθεί στον τομέα της ενέργειας και να αξιοποιεί την περιουσία της σε σχετικές εργασίες, ανοίγοντας επίσημα τον δρόμο για την είσοδό της στην αγορά, με έμφαση στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ).
Με την ψήφιση του νόμου με 28 ψήφους υπέρ, 3 εναντίον και 14 αποχές, η Cyta αποκτά πλέον το θεσμικό εργαλείο για να διεκδικήσει άδειες και να εισέλθει σε μια αγορά που ήδη βρίσκεται σε τροχιά μετάβασης. Το αν και πώς θα διαμορφωθεί ο νέος ενεργειακός χάρτης θα εξαρτηθεί από τις ρυθμιστικές αποφάσεις και τις επιχειρησιακές κινήσεις που θα ακολουθήσουν. Το βέβαιο είναι ότι η ενεργειακή συζήτηση στην Κύπρο περνά σε νέα φάση.
Η πλειοψηφία των βουλευτών αναφέρθηκαν στα οφέλη της εισόδου της Cyta στην αγορά ενέργειας, σημειώνοντας ότι στόχος είναι το φθηνότερο ρεύμα για τους καταναλωτές, οι οποίοι βρίσκονται διαχρονικά αντιμέτωποι με το αυξημένο κόστος ηλεκτρισμού. Ταυτόχρονα, λέχθηκε ότι η Κύπρος δεν μπορεί να αποτελέσει εξαίρεση στην παγκόσμια τάση που ορίζει την πακετοποίηση υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών και ηλεκτρικού ρεύματος.
Αξίζει να αναφερθεί ότι προφορική τροπολογία ΔΗΣΥ εγκρίθηκε με 32 ψήφους υπέρ και 14 εναντίον. Η τροπολογία προβλέπει ότι η Cyta δεν μπορεί να δραστηριοποιηθεί σε συμβατικά καύσιμα.
Από την άλλη, σημειώνεται ότι οι τροπολογίες του ΑΚΕΛ καταψηφίστηκαν με 28 ψήφους εναντίον, 16 υπέρ και μία αποχή.
Σκοπός των τροπολογιών του ΑΚΕΛ, όπως ανέφερε ο γενικός γραμματέας του, Στέφανος Στεφάνου ήταν να θέσουν δικλείδες ασφαλείας για την είσοδο της Cyta στην αγορά ενέργειας, διασφαλίζοντας ότι η δραστηριοποίηση του οργανισμού στον τομέα θα πραγματοποιηθεί με όρους διαφάνειας, θεσμικής επάρκειας και προστασίας της εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρισμού.
Μεταξύ άλλων, προνοούσαν εκπόνηση μελέτης επιπτώσεων πριν την ουσιαστική δραστηριοποίηση της ΑΤΗΚ στον τομέα της ενέργειας ώστε να αξιολογούνται οι συνέπειες στον ανταγωνισμό, στους καταναλωτές και στο κόστος λειτουργίας του συστήματος με τη συμβολή των αρμόδιων ρυθμιστικών και εποπτικών αρχών.
Παράλληλα, σκοπός ήταν η ενίσχυση της διαφάνειας μέσω της τήρησης χωριστών λογαριασμών στον τομέα της ενέργειας, καθώς και μέσω υποβολής ξεχωριστής έκθεσης προς στη Βουλή.
Ισότιμος εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου της Cyta
Η ψήφιση του νόμου έρχεται ως κατάληξη μιας σειράς από έντονων συζητήσεων στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών, όπου ακούστηκαν όλες οι απόψεις ένθεν και ένθεν.
Η Cyta υποστηρίζει ότι δεν επιδιώκει προνομιακή μεταχείριση, αλλά ισότιμο εκσυγχρονισμό του θεσμικού της πλαισίου, ώστε να μπορεί - υπό την εποπτεία της Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ) και με πλήρη συμμόρφωση στους κανόνες - να δραστηριοποιηθεί κυρίως στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ).
Την ίδια ώρα, η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ) παραμένει ο βασικός πυλώνας ενεργειακής σταθερότητας της χώρας. Η ανάγκη εκσυγχρονισμού και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητάς της είναι υπαρκτή και αναγκαία. Η καθυστέρηση εκ μέρους των αρμοδίων να εξετάσουν τα προβλήματα του οργανισμού, αναβάλλει και τη μείωση του κόστους στην ενέργεια, κάτι που θα είχε τεράστια οφέλη για τον τόπο, για τους πολίτες και την οικονομία. Ωστόσο, η ενίσχυση της ΑΗΚ δεν προϋποθέτει τον αποκλεισμό άλλων υγιών δυνάμεων. Ο ανταγωνισμός, όταν λειτουργεί με κανόνες, δεν αποδυναμώνει, αλλά ωθεί σε βελτίωση, καινοτομία, καλύτερες υπηρεσίες και ασφαλώς πιο χαμηλές τιμές.
- Διαβάστε επίσης: Στην Ολομέλεια το νομοσχέδιο για τη Cyta - Ώρα ευθύνης για μια πιο ανοικτή αγορά ενέργειας
- Διαβάστε επίσης: Επανέρχεται η Cyta για ένταξή της στην ενέργεια: Η ανοικτή επιστολή προς την κοινωνία, τους θεσμούς και τη Βουλή - Η ώρα της ευθύνης
Υπενθυμίζεται ότι η Νομική Υπηρεσία είχε ξεκαθαρίσει ότι δεν εντοπίζεται νομικό κώλυμα, σημειώνοντας πως το άρθρο 122 του Συντάγματος δεν περιορίζει τη δραστηριοποίηση των δύο ημικρατικών οργανισμών. Η Έφορος Κρατικών Ενισχύσεων είχε διευκρινίσει ότι η εμπλοκή της Cyta στον τομέα της ενέργειας δεν συνιστά από μόνη της κρατική ενίσχυση, υπό την προϋπόθεση ότι θα τηρηθούν οι κανόνες βιωσιμότητας και λογιστικού διαχωρισμού.
Από πλευράς ρυθμιστικού πλαισίου, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου είχε υπενθυμίσει ότι οποιαδήποτε δραστηριοποίηση θα γίνει μόνο μέσω των προβλεπόμενων αδειοδοτήσεων και με πλήρη συμμόρφωση στο πλαίσιο της απελευθερωμένης αγοράς.
Το Υπουργείο Οικονομικών είχε υποστηρίξει ότι η είσοδος της Cyta μπορεί να ενισχύσει τον ανταγωνισμό και να συμβάλει στην κάλυψη αναγκών ευάλωτων ομάδων, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου δεν είναι εφικτή η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών. Από την πλευρά του, το Υπουργείο Ενέργειας είχε τονίσει ότι στρατηγικός στόχος παραμένει η ανάπτυξη μιας βιώσιμης και ανταγωνιστικής αγοράς, με τις ανεξάρτητες αρχές να έχουν τον τελικό λόγο ως προς τις άδειες και το εύρος δραστηριοποίησης.
- Διαβάστε επίσης: Γιώργος Πέτρου: Η ΑΗΚ δεν αφήνεται να αναπτυχθεί όπως θα ήθελε - Αν μπει η CYTA στην αγορά ενέργειας θα ανταγωνίζεται την ΑΗΚ
Στον αντίποδα, η ηγεσία της ΑΗΚ είχε εκφράσει ανησυχίες για πιθανές επιπτώσεις στη βιωσιμότητα του οργανισμού και για τον τρόπο συνύπαρξης δύο δημόσιων οργανισμών στην ίδια αγορά. Ο Πρόεδρός της, Γιώργος Πέτρου, είχε προειδοποιήσει ότι τυχόν απώλειες πελατών θα μπορούσαν να επιβαρύνουν τους υπόλοιπους καταναλωτές, ενώ ο Γενικός Διευθυντής, Άδωνις Γιασεμίδης έκανε λόγο για «θεσμική αναδιάταξη».
