Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ξεκαθαρίζει ότι τα εθνικά δικαστήρια τελευταίου βαθμού δικαιοδοσίας οφείλουν να αιτιολογούν πάντοτε την απόφασή τους να μην υποβάλουν προδικαστικό ερώτημα, ακόμη και όταν απορρίπτουν υποθέσεις με συνοπτική αιτιολογία. Με την απόφαση που δημοσιεύτηκε την Τρίτη, το ΔΕΕ βάζει φρένο στην αυθαίρετη αποφυγή της προδικαστικής παραπομπής, προστατεύοντας την ενιαία εφαρμογή του ευρωπαϊκού δικαίου και την ίση μεταχείριση των πολιτών σε ολόκληρη την Ένωση.
Η απόφαση εκδόθηκε με αφορμή υπόθεση στην Ολλανδία, όπου το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο είχε τη δυνατότητα, βάσει εθνικής νομοθεσίας, να απορρίπτει εφέσεις χωρίς εκτενή αιτιολόγηση, με στόχο την επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης.
Το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι τα ανώτατα εθνικά δικαστήρια έχουν κατ’ αρχήν υποχρέωση να απευθύνονται στο ΔΕΕ μέσω της διαδικασίας προδικαστικής παραπομπής. Από την υποχρέωση αυτή μπορούν να απαλλαγούν μόνο σε τρεις περιπτώσεις: Όταν το ζήτημα του δικαίου της ΕΕ δεν είναι κρίσιμο για την υπόθεση, όταν υπάρχει ήδη σχετική νομολογία του ΔΕΕ ή όταν η ερμηνεία του δικαίου είναι προφανής και δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας.
Ωστόσο, ακόμη και όταν συντρέχει μία από αυτές τις εξαιρέσεις, το εθνικό δικαστήριο οφείλει να εξηγεί με σαφήνεια και συγκεκριμένα γιατί δεν προχωρά σε παραπομπή, προσθέτει.
Όσον αφορά την ουσία την υπόθεσης, αυτή αφορούσε Μαροκινό υπήκοο που ζήτησε άδεια διαμονής στην Ολλανδία, καθώς εκεί διαμένει η οικογένειά του, με την αίτησή του να απορρίπτεται επειδή διέθετε ήδη άδεια διαμονής στην Ισπανία. Μετά την απόρριψη και σε δεύτερο βαθμό, το ανώτατο δικαστήριο έκρινε ότι το ζήτημα είχε ήδη απαντηθεί από τη νομολογία του ΔΕΕ και δεν απαιτούσε νέα παραπομπή.
Παρά τη δυνατότητα συνοπτικής αιτιολόγησης που προβλέπει το εθνικό δίκαιο, το ίδιο το δικαστήριο ζήτησε διευκρινίσεις από το ΔΕΕ σχετικά με το αν πρέπει να αιτιολογεί πιο αναλυτικά την απόφασή του.
Το ΔΕΕ με την απόφαση του υπογραμμίζει ότι η διαδικασία προδικαστικής παραπομπής αποτελεί θεμελιώδη μηχανισμό για τη διασφάλιση της ενιαίας ερμηνείας του δικαίου της Ένωσης. Για τον λόγο αυτό, η άρνηση παραπομπής πρέπει πάντα να είναι αιτιολογημένη. Επιπλέον, η αιτιολόγηση πρέπει να είναι συγκεκριμένη και να συνδέεται με τα πραγματικά και νομικά δεδομένα της υπόθεσης, ενώ ακόμη και η συνοπτική απόφαση δεν απαλλάσσει το δικαστήριο από αυτή την υποχρέωση.
Πηγή: ΚΥΠΕ
