Η αντικατάσταση του κορυφαίου αξιωματούχου εθνικής ασφάλειας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, μετά τον θάνατό του σε ισραηλινή επιδρομή την Τρίτη (17/3), δεν θα είναι εύκολη υπόθεση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ
Ο βετεράνος πολιτικός θεωρούνταν από πολλούς αναλυτές ως ο πιο σημαντικός υπεύθυνος λήψης αποφάσεων στη χώρα, ένας επιδέξιος διαπραγματευτής που θα μπορούσε να εργαστεί σε διαφορετικά στρατόπεδα εντός του καθεστώτος και διεθνώς, όπως σημειώνει το CNNi.
Σύμφωνα με το νόμο, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν θα είναι αυτός που θα διορίσει τον επόμενο σύμβουλο εθνικής ασφάλειας και υπάρχουν εικασίες ότι η επιρροή προσωπικότητα του καθεστώτος, Σαΐντ Τζαλιλί, μπορεί να αναλάβει τον ρόλο.
Οι αναλυτές λένε ότι υπάρχει μεγάλες πιθανότητες για να πάει η θέση σε έναν από τους εκπροσώπους του Ανώτατου Ηγέτη στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας. Ο θάνατος του Λαριτζανί αφήνει τον Τζαλιλί ως πιθανή επιλογή καθώς έχει διατελέσει προηγουμένως σύμβουλος εθνικής ασφάλειας, ήταν επικεφαλής διαπραγματευτής για τα πυρηνικά και είναι νυν μέλος του Συμβουλίου Διάκρισης Σκοπιμότητας.
«Ο Τζαλίλι είναι ένας σκληροπυρηνικός, ηγέτης του πιο θορυβωδώς αντιδυτικού και εξτρεμιστικού τμήματος του καθεστώτος», δήλωσε ο αναλυτής και συγγραφέας για το Ιράν, Αράς Αζίζι, ο οποίος είναι επίσης λέκτορας και ιστορικός στο Πανεπιστήμιο Γέιλ.
«Η άνοδός του στη θέση θα υπογράμμιζε μια απότομη στροφή προς τους σκληροπυρηνικούς, καθώς ο Λαριτζανί θεωρούνταν πολύ πιο κεντρώος και πραγματιστής».
Ο Τζαλίλι, ωστόσο, μπορεί να είναι λιγότερο επιδέξιος να ελίσσεται ανάμεσα στα διάφορα μέρη του συστήματος από ό,τι ο Λαριτζανί.
«Η ακαμψία και ο εξτρεμισμός του μπορεί να γίνουν ένα τρωτό σημείο για το καθεστώς και να μειώσουν την ικανότητά του να χειραγωγεί τα δύσκολα σημεία στα οποία βρίσκεται», είπε ο Αζίζι.
Οι επίλεκτοι Φρουροί της Επανάστασης «κατέχουν μεγάλο μέρος της πραγματικής εξουσίας στο Ιράν σήμερα» και έτσι μπορεί να θέλουν κάποιον με «περισσότερη στρατιωτική εμπειρία που θα μπορούσε να είναι πιο κατάλληλος για την τρέχουσα στιγμή», πρόσθεσε ο Αζίζι.
Όποιος επιλεγεί ως αντικαταστάτης του Λαριτζανί, θα έχει σημαντικό ρόλο σε τυχόν διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου.
«Δεδομένου ότι το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας είναι πλέον το κύριο κέντρο εξουσίας στο Ιράν, ποιος θα αντικαταστήσει τον Λαριτζανί στο συμβούλιο θα διαμορφώσει την ισορροπία δυνάμεων του καθεστώτος και θα επηρεάσει τη στάση του απέναντι στις ΗΠΑ και το Ισραήλ σε τυχόν πιθανές διαπραγματεύσεις», είπε ο Αζίζι.
Μετά τον θάνατο του Λαριτζανί, ο Τζαλιλί δημοσίευσε ένα μήνυμα λέγοντας: «Αυτές οι ενέργειες δεν θα σώσουν τον αδύναμο εχθρό από το τέλμα στο οποίο έχει παγιδευτεί· μάλλον, θα επιταχύνουν την πορεία της ήττας και της ταπείνωσής του», ανέφερε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.
Γιατί ο θάνατός του ενδέχεται να είναι πιο κομβικός από του Χαμενεΐ
Η εξόντωση του Αλί Λαριτζανί από ισραηλινή επίθεση δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη πλήγμα στην ιρανική ηγεσία, αλλά ενδέχεται να συνιστά μια απώλεια με βαθύτερες και πιο σύνθετες συνέπειες ακόμη και από τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ στην αρχή του πολέμου.
Όπως εξηγεί ο Guardian, η σημασία του επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν δεν περιοριζόταν σε έναν τυπικό θεσμικό ρόλο.
Αντιθέτως, αποτελούσε έναν από τους ελάχιστους πολιτικούς στο Ιράν που μπορούσαν να γεφυρώσουν πολλαπλά επίπεδα εξουσίας: από τους Φρουρούς της Επανάστασης μέχρι την πολιτική ηγεσία και από το εσωτερικό σύστημα μέχρι κρίσιμους διεθνείς δρώντες, όπως η Κίνα και η Ρωσία.
Ένας αναντικατάστατος «μεσολαβητής» εξουσίας
Σε αντίθεση με τον Χαμενεΐ, του οποίου η εξουσία ήταν μεν απόλυτη αλλά περισσότερο συγκεντρωτική και συμβολική, ο Λαριτζανί λειτουργούσε ως κόμβος συνεννόησης και ισορροπίας. Είχε την εμπιστοσύνη του στρατιωτικού κατεστημένου, ενώ ταυτόχρονα διατηρούσε διαύλους με πιο πραγματιστικές και μετριοπαθείς δυνάμεις.
Γιατί ο θάνατος του Αλί Λαριτζανί θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερη απώλεια για το Ιράν από ό,τι του Χαμενεΐ
Αυτή η σπάνια διπλή ιδιότητα τον καθιστούσε αναντικατάστατο σε μια περίοδο έντονης εσωτερικής και εξωτερικής πίεσης.
Το κενό που αφήνει και οι γεωπολιτικές συνέπειες
Η απώλειά του αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αν ληφθεί υπόψη ο ρόλος που θα μπορούσε να διαδραματίσει σε ένα σενάριο μετάβασης.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Guardian, ο Λαριτζανί ήταν ίσως ο μοναδικός πολιτικός που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «γέφυρα» σε ενδεχόμενες διαπραγματεύσεις ή ακόμη και σε μια ελεγχόμενη πολιτική αλλαγή.
Η εξόντωσή του ουσιαστικά εξαλείφει αυτή την επιλογή, περιορίζοντας δραματικά τις δυνατότητες ευέλικτης διαχείρισης της κρίσης.
Παράλληλα, η παρουσία του στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας τον καθιστούσε κρίσιμο κρίκο μεταξύ στρατού και πολιτικής ηγεσίας, ιδιαίτερα μετά τις πρόσφατες συγκρούσεις. Ήταν από τους βασικούς αρχιτέκτονες της ιρανικής στρατηγικής και ένας από τους λίγους που μπορούσαν να μεταφέρουν αξιόπιστα μηνύματα τόσο στο εσωτερικό όσο και προς τις χώρες του Κόλπου.
Η εξόντωσή του αφήνει πίσω της ένα κενό που δεν είναι απλώς θεσμικό, αλλά λειτουργικό για το Ιράν.
Όπως προκύπτει από την ανάλυση του Guardian, η απώλειά του στερεί από το καθεστώς έναν κρίσιμο συνδετικό κρίκο μεταξύ διαφορετικών κέντρων εξουσίας και ενισχύει τον κίνδυνο επικράτησης των πιο σκληροπυρηνικών στοιχείων, τα οποία δεν διαθέτουν την ίδια ευελιξία ή διεθνή αποδοχή.
Εκτός αυτού, η απουσία του αναδεικνύει ένα ακόμη βαθύτερο πρόβλημα: την έλλειψη εναλλακτικών ηγετικών μορφών στο εσωτερικό του Ιράν. Όπως επισημαίνεται, η «δεξαμενή» πιθανών διαδόχων ή μεταβατικών προσώπων είναι πλέον εξαιρετικά περιορισμένη, γεγονός που δυσχεραίνει οποιαδήποτε προσπάθεια πολιτικής σταθεροποίησης.
Πηγή: cnn.gr/Πρώτο Θέμα
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
