Η Συνέλευση των Ειδικών στο Ιράν εξέλεξε τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιο του εκλιπόντος ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, ως νέο ανώτατο ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας, όπως ανακοινώθηκε από το ιρανικό καθεστώς, σε μια τυπική επιβεβαίωση των σεναρίων που κυκλοφορούσαν από την ημέρα της επιβεβαίωσης του θανάτου του πατέρα του.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ
Η απόφαση θεωρείται μία από τις πιο καθοριστικές στιγμές στην ιστορία της Ισλαμικής Δημοκρατίας, καθώς για πρώτη φορά από την επανάσταση του 1979 η ανώτατη εξουσία μεταβιβάζεται ουσιαστικά μέσα στην ίδια οικογένεια.
Ποιος είναι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ;
Ο 55χρονος κληρικός θεωρείται εδώ και χρόνια μία από τις πιο ισχυρές αλλά λιγότερο ορατές προσωπικότητες στο πολιτικό σύστημα του Ιράν. Παρά το γεγονός ότι σπάνια εμφανίζεται δημόσια και δεν έχει κατέχει επίσημα πολιτικά αξιώματα, εκτιμάται ότι ασκεί σημαντική επιρροή στους μηχανισμούς εξουσίας της χώρας.
Όπως αναφέρει το Iran Ιnternational, για πολλά χρόνια δραστηριοποιούνταν μέσα από το Γραφείο του Ανώτατου Ηγέτη, λειτουργώντας ως στενός συνεργάτης και διαμεσολαβητής ισχύος γύρω από τον πατέρα του. Ο ρόλος του έχει συχνά συγκριθεί με εκείνον του Αχμάντ Χομεϊνί, γιου του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας Ρουχολάχ Χομεϊνί, ο οποίος υπήρξε βασικός σύμβουλος και έμπιστος συνεργάτης στα πρώτα χρόνια του επαναστατικού καθεστώτος.
Μάλιστα, αναλυτές επισημαίνουν ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ κατάφερε σταδιακά να δημιουργήσει δίκτυα επιρροής στους πολιτικούς, στρατιωτικούς και θρησκευτικούς θεσμούς του καθεστώτος.
Κεντρική αλλά «αόρατη» μορφή στο σύστημα εξουσίας
Ο Έρικ Μάντελ, διευθυντής του Middle East Political and Information Network (MEPIN), δήλωσε στο Iran International ότι ο Μοτζτάμπα αποτελεί εδώ και χρόνια μια κεντρική αλλά «αόρατη» μορφή στο σύστημα εξουσίας της Τεχεράνης.
«Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιος του πρώην ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, δραστηριοποιείται εδώ και καιρό στο παρασκήνιο στην Τεχεράνη, οικοδομώντας στενές σχέσεις με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και εδραιώνοντας επιρροή στη δομή εξουσίας του καθεστώτος. Θεωρείται ευρέως ένας από τους αρχιτέκτονες της καταστολής του καθεστώτος», ανέφερε.
Ο συγγραφέας και αναλυτής για το Ιράν, Αράς Αζίζι, δήλωσε ότι ο Μοτζτάμπα αντιμετωπίζεται με μεγάλη καχυποψία από πολλούς.
«Αυτός είναι ο λόγος που αποτελεί εδώ και χρόνια “κόκκινο πανί” για τα δημοκρατικά κινήματα, τουλάχιστον από το 2009, όταν κυκλοφόρησαν πληροφορίες ότι συνέβαλε στον σχεδιασμό της καταστολής των διαδηλώσεων. Ταυτόχρονα θεωρείται αγαπημένος ορισμένων τμημάτων του κατεστημένου, όπως κύκλων κοντά στον Μοχάμαντ-Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, ο οποίος φιλοδοξεί να αναδειχθεί σε ισχυρό άνδρα του Ιράν», σημείωσε.
Ένας από τους βασικούς παράγοντες επιρροής του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ είναι οι στενές του σχέσεις με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).
Γιατί τον απέκλεισε ο πατέρας του;
Σύμφωνα με παλαιότερο δημοσίευμα των New York Times, πριν δολοφονηθεί ο Αλί Χαμενεΐ είχε ορίσει τα ονόματα των αγιατολάδων που ήθελε να είναι υποψήφια στην Συνέλευση των Ειδικών προκειμένου να τον διαδεχθούν και ο γιος του δεν βρισκόταν στη λίστα.
Τα δημοσιεύματα στον διεθνή Τύπο, εκτιμούν ότι ο Αλί Χαμενεΐ δεν ήθελε να δει τον γιο του υποψήφιο καθώς θα δινόταν η εντύπωση μίας δυναστείας και μίας κληρονομικής διαδοχής, η οποία θα θύμιζε περισσότερο μία θεοκρατική μοναρχία και όχι μία ισλαμική επανάσταση, που είναι και ο κύριος ιδεολογικός πυλώνας του ιρανικού καθεστώτος.
Σημειώνεται ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ επέζησε από την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά την οποία σκοτώθηκε ο πατέρας του, σύμφωνα με δύο ιρανικές πηγές που επικαλείται το Reuters.
Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν πως ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ βρισκόταν ανάμεσα στα πρόσωπα που επηρεάστηκαν από την επίθεση που πραγματοποίησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, ωστόσο ο ίδιος κατάφερε να επιζήσει. Ο γιος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν έχει αναφερθεί επανειλημμένα ως ένας από τους επικρατέστερους υποψηφίους για τη διαδοχή στην κορυφή της πολιτικοθρησκευτικής ηγεσίας της χώρας.
Την ίδια στιγμή, ο Μοτζτάμπα Χοσεϊνί, μέλος της Συνέλευσης των Ειδικών, του οργάνου που είναι αρμόδιο για την επιλογή του επόμενου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, δήλωσε ότι παραμένει αβέβαιο πόσο χρόνο θα χρειαστεί η διαδικασία επιλογής.
«Δεν είναι ακόμη σαφές πόσο θα διαρκέσει η διαδικασία επιλογής του νέου ηγέτη. Αυτή η διαδικασία απαιτεί την εξέταση διαφόρων συνθηκών και διαβουλεύσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος εξέφρασε την ελπίδα ότι η Συνέλευση των Ειδικών θα συνεδριάσει το συντομότερο δυνατόν, προκειμένου να καταλήξει σε απόφαση και να ανακοινώσει επίσημα τον νέο ανώτατο ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Υπηρέτησε στο τάγμα Habib
Κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν–Ιράκ τη δεκαετία του 1980 υπηρέτησε στο τάγμα Habib, μια μονάδα που αποτελούνταν κυρίως από εθελοντές συνδεδεμένους με τα επαναστατικά δίκτυα της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Το τάγμα επιχειρούσε υπό δυνάμεις που σχετίζονταν με τους Φρουρούς της Επανάστασης και συμμετείχε σε αρκετές σημαντικές μάχες του πολέμου.
Η θητεία στο τάγμα Habib αποδείχθηκε καθοριστική για την πορεία του. Πολλοί από τους μαχητές που πολέμησαν μαζί του κατέλαβαν αργότερα υψηλόβαθμες θέσεις στον μηχανισμό ασφαλείας και πληροφοριών του Ιράν, μεταξύ των οποίων στελέχη που ανέλαβαν ηγετικούς ρόλους στις υπηρεσίες πληροφοριών των Φρουρών της Επανάστασης και σε μονάδες ασφαλείας επιφορτισμένες με την προστασία του καθεστώτος.
Οι σχέσεις που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου θεωρείται ότι του επέτρεψαν να διαμορφώσει μακροχρόνιους δεσμούς με το ισχυρό σύστημα ασφαλείας της χώρας.
Κατά καιρούς, στελέχη της αντιπολίτευσης και πολιτικοί αντίπαλοι έχουν κατηγορήσει τον Μοτζτάμπα ότι διαδραμάτισε ρόλο στη διαμόρφωση εκλογικών αποτελεσμάτων και στον συντονισμό επιχειρήσεων καταστολής κατά της αντιπολίτευσης.
Παράλληλα, εγείρονται ερωτήματα για τα θρησκευτικά του προσόντα. Το Σύνταγμα του Ιράν προβλέπει ότι ο ανώτατος ηγέτης πρέπει να διαθέτει βαθιά γνώση της ισλαμικής νομολογίας και να αναγνωρίζεται ως υψηλόβαθμη θρησκευτική αυθεντία.
Ωστόσο ο Μοτζτάμπα δεν συγκαταλέγεται ευρέως μεταξύ των ανώτερων κληρικών της χώρας. Σπούδασε στις θεολογικές σχολές της πόλης Κομ υπό την καθοδήγηση αρκετών συντηρητικών θεολόγων, αλλά δεν φέρει τον βαθμό του αγιατολάχ.
Παρά ταύτα, το πολιτικό σύστημα του Ιράν έχει στο παρελθόν επιδείξει ευελιξία όταν διαμορφώνεται ευρεία συναίνεση μεταξύ των ισχυρών κύκλων του κατεστημένου γύρω από έναν υποψήφιο, αν και τα τελευταία χρόνια, οι φήμες για πιθανή διαδοχή του είχαν προκαλέσει συγκρίσεις με κληρονομικές μοναρχίες.
Για έναν άνθρωπο που επί δεκαετίες κινούνταν κυρίως στο παρασκήνιο της ιρανικής εξουσίας, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας από τις πιο κρίσιμες περιόδους στη σύγχρονη ιστορία της χώρας.
Πολυτελή διαμερίσματα στο Κένσινγκτον
Δημοσίευμα του Bloomberg αποκάλυψε ότι ο γιος του πρόσφατα αποθανόντος ηγέτη του Ιράν κατέχει δύο πολυτελή διαμερίσματα στο Κένσινγκτον του δυτικού Λονδίνου, με θέα την ισραηλινή πρεσβεία, προκαλώντας ανησυχίες για ένα «σοβαρό κενό ασφαλείας». Οι ιδιοκτησίες εκτιμώνται ότι υπερβαίνουν σε αξία τα 50 εκατομμύρια λίρες.
Τα διαμερίσματα βρίσκονται στον έκτο και έβδομο όροφο, συνοδευόμενα από βοηθητικά διαμερίσματα στον ισόγειο χώρο. Απέχουν μόλις λίγα μέτρα από το Παλάτι του Κένσινγκτον, επίσημη κατοικία του πρίγκιπα Ουίλιαμ και της Κέιτ Μίντλετον. Ο Μοτζάμπα Χαμενεΐ, 56 ετών, κατέχει τα διαμερίσματα από το 2014.
Η έρευνα αποκάλυψε επίσης ότι ο Χαμενεΐ κατέχει 11 πολυτελείς κατοικίες στο Χάμπστεντ του βόρειου Λονδίνου, μέσω μιας εταιρείας-βιτρίνα καταχωρημένης στη Νήσο του Μαν. Συνολικά, το χαρτοφυλάκιο ακινήτων του Χαμενεΐ σε όλο τον κόσμο εκτιμάται σε εκατοντάδες εκατομμύρια λίρες. Τα κεφάλαια για τις αγορές φέρεται να προήλθαν από το πρόγραμμα παράκαμψης κυρώσεων του Ιράν στον τομέα του πετρελαίου.
Υποψίες για παρακολούθηση της ισραηλινής πρεσβείας
Η αποκάλυψη ότι ο Χαμενεΐ – ηγετικό μέλος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης– κατέχει διαμερίσματα με θέα την ισραηλινή πρεσβεία, εγείρει φόβους ότι οι ιδιοκτησίες ενδέχεται να χρησιμοποιήθηκαν για κατασκοπεία.
Αυτή η αποκάλυψη έρχεται μετά τη σύλληψη τεσσάρων Ιρανών στο βόρειο Λονδίνο νωρίς το πρωί της Παρασκευής για υποψίες κατασκοπείας υπέρ των ιρανικών υπηρεσιών πληροφοριών. Οι άνδρες, που είναι Ιρανοί και διπλής υπηκοότητας βρετανο-ιρανοί, υποπτεύονται ότι παρακολουθούσαν εβραϊκούς χώρους και πρόσωπα, όπως συναγωγές και πιθανώς πιστούς.
Έξι ακόμη άτομα συνελήφθησαν στο Χάροου, βορειοδυτικά του Λονδίνου, για υπόνοια συνέργειας σε εγκληματική δραστηριότητα, αλλά σύμφωνα με πηγές δεν συνδέονται με κανένα σχέδιο.
Ειδικός σε θέματα τρομοκρατίας και ασφάλειας δήλωσε ότι τα διαμερίσματα στο Κένσινγκτον, 50 μέτρα κοντά από την ισραηλινή πρεσβεία, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση και φωτογράφιση του προσωπικού και των επισκεπτών. Η εγγύτητα επιτρέπει την καταγραφή συνομιλιών στους εξωτερικούς κήπους της πρεσβείας και την «παρακολούθηση με λέιζερ των κραδασμών των παραθύρων για την εξαγωγή συνομιλιών από το εσωτερικό».
Η εκτεταμένη περιουσία του Χαμενεΐ στο Λονδίνο
Τα δύο διαμερίσματα κοντά στην πρεσβεία και οι 11 άλλες κατοικίες στο Bishops Avenue του Χάμπστεντ εκτιμώνται συνολικά σε περίπου 200 εκατομμύρια λίρες. Οι περισσότερες φαίνεται να είναι άδειες και εγκαταλελειμμένες.
Τα διαμερίσματα ανήκουν στον Άλι Ανσαρί, Ιρανό ολιγάρχη και στενό φίλο της οικογένειας Χαμενεΐ, σύμφωνα με το Bloomberg. Αγοράστηκαν το 2014 και το 2016 για 16,7 εκατ. λίρες και 19 εκατ. λίρες αντίστοιχα. Ο Ανσαρί είχε προηγουμένως αγοράσει για λογαριασμό του Χαμενεΐ τις 11 ιδιοκτησίες στο Χάμπστεντ το 2013.
Πηγή: Πρώτο Θέμα
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
