O υβριδικός πόλεμος έχει καταστεί τα τελευταία χρόνια, με την ραγδαία ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών, ένα σημαντικό πεδίο μάχης για τις αντιμαχόμενες πλευρές, οι οποίες αποσκοπούν να προκαλέσουν πανικό και αναστάτωση στον εχθρό, με απώτερο σκοπό να προκαλείται σύγχυση στα εσωτερικά του εκάστοτε κράτους.
Ένα τέτοιο είδος πολέμου, εξελίσσεται τις τελευταίες μέρες με επίκεντρο περιοχές στη Μέση Ανατολή, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος, αφού παρατηρούνται συνεχώς ψευδείς αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με αναφορές για ρίψη πυραύλων και drone στην Κύπρο, όπως συνέβη το βράδυ της Δευτέρας, που όπως αποδείχθηκε αργότερα, διαπιστώθηκε ήταν ανυπόστατες.
Η συγκεκριμένη πρακτική, παρατηρείται σε περιπτώσεις λογαριασμών που διαθέτουν τη σήμανση επαλήθευσης και οι οποίοι έχουν καλλιεργηθεί στην εντύπωση του κόσμου ότι είναι έγκυροι και αξιόπιστοι, ωστόσο ακόμα και σε αυτή την περίπτωση, διαπιστώνεται ότι πολλοί τέτοιοι λογαριασμοί μπορούν άθελά ή ηθελημένα να παραπληροφορούν τους πολίτες.
Μιλώντας στον REPORTER, ο Αθανάσιος Κοσμόπουλος, επιχειρησιακός Συντονιστής του Παρατηρητηρίου Ανάλυσης Υβριδικών Απειλών του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ελλάδα εξήγησε ότι, «είναι κάτι που γίνεται είτε εκ προθέσεως από κάποιους, είτε λέγονται υβριδικοί δρώντες, είτε εξωτερικοί δρώντες και το φαινόμενο ονομάζεται αποπληροφόρηση. Μετά υπάρχουν, επιτρέψτε μου την έκφραση, οι «χρήσιμοι ηλίθιοι», οι οποίοι λειτουργούν πολλαπλασιαστικά, κάνουν repost, κάνουν αν θέλετε πολλά like, χωρίς να το καλοσκεφτούν και πολλαπλασιάζουν το virality, γίνεται viral κάτι όχι από πρόθεση όμως, και αυτό ονομάζεται παραπληροφόρηση».
Σημείωσε πως «το επικίνδυνο όμως είναι το πρώτο, δηλαδή η αποπληροφόρηση, όπου πράγματι κάποιοι δρώντες διασπείρουν εκ προθέσεως πληροφορίες ψευδείς ή εσφαλμένες για να δημιουργήσουν συναισθηματική ένταση και φόρτιση σε ένα ακροατήριο μιας χώρας χώρας στόχου. Αυτό είναι πράγματι μια εχθρική δραστηριότητα, την παρατηρούμε».
Κληθείς να σχολιάσει πως ακόμη και λογαριασμοί με σήμανση διασπείρουν ψευδείς ειδήσεις, είπε πως «η σήμανση επαλήθευσης είναι ένα καθαρά οικονομικό στοιχείο. Κάποιος πληρώνει για να το πάρει, υποβάλλοντας ταυτότητα, αλλά δεν αποτελεί στοιχείο εγκυρότητας, ταυτοποίησης και αυθεντικοποίησης ενός λογαριασμού. Δεν ξέρουμε ποιος κρύβεται πίσω από ένα λογαριασμό, χρειάζεται να έχουμε υπόψη μας ένα δεκάλογο για το τι μπορεί να να κάνει ένας απλός χρήστης».
Σημείωσε πως «σε στρατηγικό επίπεδο, εμείς τα βάζουμε στα σχολεία στην Ελλάδα και πιστεύω ο καλός μου φίλος, Γιώργος Μιχαηλίδης που έχετε για Επίτροπο Επικοινωνιών το βλέπει το θέμα, να μπουν μαθήματα στα σχολεία κατά της παραπληροφόρησης και της χειραγώγησης στο διαδίκτυο. Εμείς το κάνουμε ήδη, ξεκινήσαμε. Το δεύτερο είναι να κατατοπίσουμε και να ενημερώσουμε τους δημοσιογράφους στην Ελλάδα και στην Κύπρο, ώστε να μην πέφτουν θύματα παραπληροφοριακής δραστηριότητας και να μεταδίδουν ειδήσεις που δεν ισχύουν. Αυτό είναι σε στρατηγικό επίπεδο».
Σε καθημερινό όμως επίπεδο, συνέχισε, «για τον απλό πολίτη που είναι καταναλωτής ειδήσεων -βέβαια ο πολίτης σήμερα αναπαράγει κιόλας ειδήσεις- δεν είναι μόνο καταναλωτής, είναι και παραγωγός ειδήσεων. Κάνει post, κάνει retweet, κάνει like, κάνει follow. Είναι και ο ίδιος ενεργητικό μέρος της ειδησεογραφικής δραστηριότητας. Εκεί λοιπόν, πρέπει να ενημερώσουμε τους πολίτες μας, ώστε να μην πέφτουν θύματα μιας τέτοιας υβριδικής καμπάνιας, να είναι κριτικοί στο πνεύμα τους, να μην την πατάνε εύκολα όταν βλέπουν μια αδιασταύρωτη είδηση, να μην την αναμεταδίδουν χωρίς κρίση και χωρίς διασταύρωση».
Κάλεσε επίσης τον κόσμο, όταν βλέπουν κάτι υπερβολικά επείγον ή έντονο, να ξέρουν ότι πολλές φορές το 90% μπορεί να είναι ψεύτικο ή όταν παρουσιάζεται ως καλή ευκαιρία κάποια κίνηση. Γενικώς, να είναι δύσπιστοι, κριτικοί και επιφυλακτικοί σε ό,τι διαβάζουν στα social media».
Το κακό, υπέδειξε, είναι ότι οι Κύπριοι και οι Έλληνες σε ποσοστό 63% ενημερώνονται αποκλειστικά από τα social media και όχι από τα mainstream media -τα ειδησεογραφικά πρακτορεία, τα κανάλια, τις εφημερίδες- που έχουν έναν βαθμό διασταύρωσης της είδησης. Για παράδειγμα στα ρεπορτάζ, υπάρχει ένα όνομα ενός ρεπόρτερ που υπογράφει την είδηση, ένας βαθμός, εν πάση περιπτώσει, βεβαιότητας. Είμαστε σχεδόν πρώτοι στην Ευρώπη σε τόσο υψηλό ποσοστό που ενημερωνόμαστε αποκλειστικά από το διαδίκτυο και τα social mediaΑυτό είναι μια τρωτότητα, ότι είμαστε ευάλωτοι σε καμπάνιες».
Όπως εξήγησε, «στην Ελλάδα την έχουμε πατήσει αρκετές φορές, και βλέπω ότι τώρα και στην Κύπρο, με αφορμή τις κινητικές εξελίξεις που τρέχουν στην περιοχή, υπάρχει έδαφος για κάποιους να ασκήσουν χειραγώγηση και μοντέλα επιρροής στους Κύπριους».
Ο υβριδικός πόλεμος και τα μοντέλα Τούρκων, Ρώσων και Κινέζων
Την ίδια ώρα, κληθείς να σχολιάσει κατά πόσον η Κυβέρνηση της Κύπρου αντιμετωπίζει και άλλου είδους υβριδικό πόλεμο, όπως Κυβερνοεπιθέσεις, απάντησε «βεβαίως» και συνέχισε λέγοντας ότι δεν μπορεί να προσδιοριστεί από που προέρχεται η κάθε υβριδική απειλή.
«Αυτό είναι το πιο δύσκολο, για να το εντοπίσει κάποιος. Υπάρχει το λεγόμενο plausible deniability — δηλαδή ο άλλος σου λέει «εγώ δεν έχω σχέση», δεν αφήνει υπογραφή, μπορείς να κάνεις μόνο εκτιμήσεις», σημείωσε ο κ. Κοσμόπουλος.
Όπως εξήγησε, «σίγουρα οι ιδρυτικοί δρώντες στην περιοχή μας, εκτός από το Ιράν που δεν είναι το νούμερο ένα, είναι πιο χαμηλά, οι βασικοί δρώντες είναι η Ρωσία, η Τουρκία και η Κίνα. Αυτοί είναι οι βασικοί ιδρυτικοί δρώντες με διαφορετικό μοντέλο επιρροής. Οι Ρώσοι κυρίως ακολουθούν το λεγόμενο instability model: θέλουν να δημιουργήσουν αποσταθεροποίηση, συγκρουσιακότητα και πόλωση στις ευρωπαϊκές κοινωνίες. Αυτό παρατηρούμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση».
Επισημαίνει πως «η Κίνα έχει το seducing model, δηλαδή προβάλλει ότι θέλει να κάνει business, ότι είναι μια πολύ ισχυρή οικονομία με πλούσιο πολιτισμό χιλιάδων ετών. Έχει διαφορετικό μοντέλο επιρροής. Οι Τούρκοι έχουν κυρίως κομμάτι cyber espionage και επιδιώκουν να δημιουργήσουν προβλήματα κινηματικού ή συγκρουσιακού τύπου, κυρίως στην ελληνική κοινωνία. Στην Κύπρο λιγότερο, διότι παρακολουθώ από κοντά την κυβερνοεπιθετική δραστηριότητα εκεί».
Για τους Ιρανούς, εξήγησε ότι «έχουν κάνει πολύ αξιόλογες επιθετικές κινήσεις, και στην Αλβανία πρόσφατα είχαν διαλύσει τα κυβερνητικά συστήματα για πολλές ημέρες με κυβερνοεπίθεση, και μετά ακολούθησε και επιχείρηση επιρροής, γιατί οι Αλβανοί φιλοξενούσαν αντικαθεστωτικούς».
Σε κάθε περίπτωση, είπε «είναι πολλοί δρώντες, με διαφορετικά συμφέροντα και αφετηρίες. Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί και γενικά να μην είμαστε εύπιστοι στο διαδίκτυο. Πρέπει να αναπτύξουμε άμυνες και οι κυβερνητικές υπηρεσίες σε κάθε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης — πολύ περισσότερο τώρα η Κύπρος που προεδρεύει της ΕΕ— πρέπει να έχουν τους μηχανισμούς για να προασπίσουν την κοινωνική ανθεκτικότητα του κυπριακού πληθυσμού, από ιδρυτικές δράσεις που στοχεύουν να τον αποσταθεροποιήσουν».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Χρησιμοποιεί τους δεσμούς Μόσχας με Τεχεράνη ο Πούτιν-Αναμένεται να ζητήσει από το Ιράν εκτόνωση της έντασης στην περιοχή
- ΒΙΝΤΕΟ: Ηχούν συνεχώς σειρήνες στο Ισραήλ για Ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και drones
- Financial Times: Ο Χαμενεΐ είχε καταστρώσει σχέδιο να προκαλέσει χάος στη Μέση Ανατολή
- Η Τεχεράνη προειδοποιεί τις ευρωπαϊκές χώρες να μην εμπλακούν στο πόλεμο-«Θα θεωρείτο κίνηση συνέργειας με τους επιτιθέμενους»
