Επικρίσεις στους αρμόδιους ασκούν τα κόμματα για την εξάπλωση του ααφθώδους πυρετού, κάνοντας λόγο για ολιγωρία και καθυστερημένη λήψη αποφάσεων σε σχέση με το θέμα, δεδομένου ότι από τον Δεκέμβριο εμφανίστηκαν κρούσματα στα κατεχόμενα.
Σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε ο ΔΗΣΥ, «η χώρα μας βρίσκεται ενώπιον μιας μεγάλης καταστροφής. Η κρίση του αφθώδους πυρετού απειλεί ευθέως την κτηνοτροφία, τις εξαγωγές και την οικονομική σταθερότητα της χώρας».
Όπως αναφέρει, «πρώτιστο μέλημα πρέπει να είναι ο άμεσος και αποτελεσματικός περιορισμός της μόλυνσης. Απαιτείται αυστηρή εφαρμογή όλων των μέτρων βιοασφάλειας, εντατικοποίηση των ελέγχων, πλήρης τήρηση των πρωτοκόλλων και απόλυτος συντονισμός των αρμόδιων υπηρεσιών. Κάθε καθυστέρηση επιβαρύνει περαιτέρω την κατάσταση».
Σημειώνει πως «οφείλουμε να διασφαλίσουμε ότι θα σωθεί ό,τι μπορεί να σωθεί. Η κτηνοτροφία, οι παραγωγοί μας, οι εξαγωγικές δραστηριότητες και οι θέσεις εργασίας δεν μπορούν να μείνουν απροστάτευτες. Χρειάζονται άμεσες και δίκαιες αποζημιώσεις, ουσιαστική οικονομική στήριξη των πληγέντων και ολοκληρωμένο σχέδιο ανάκαμψης για τη βιωσιμότητα του τομέα».
Παράλληλα, τονίζει ότι «η πραγματικότητα είναι ότι υπήρξε ολιγωρία και καθυστέρηση στη λήψη κρίσιμων αποφάσεων και προληπτικών μέτρων. Από τον Ιανουάριο είχαμε προειδοποιήσει για τον κίνδυνο και είχαμε καταθέσει συγκεκριμένες εισηγήσεις. Σήμερα πληρώνουμε το τίμημα αυτής της αδράνειας καθώς και της ολιγωρίας στα αρχικά στάδια».
Όπως υποδεικνύει, «αν και προέχει ο περιορισμός της μόλυνσης και η μείωση των συνεπειών, απαιτείται παράλληλα πλήρης και διαφανής διερεύνηση για την τήρηση ή μη των πρωτοκόλλων και για τα ελλιπή μέτρα πρόληψης. Η απόδοση ευθυνών εκεί και όπου υπάρχουν πρέπει να γίνει. Και η ευθύνη γίνεται σοβαρότερη όταν υπήρχαν έγκαιρες προειδοποιήσεις για ένα τέτοιο καταστροφικό σενάριο. Η προστασία της αγροτικής παραγωγής, η στήριξη του πρωτογενούς τομέα, η προστασία των εξαγωγών και της αξιοπιστίας της χώρας μας είναι εθνική υπόθεση».
«Το ξέσπασμα του αφθώδους πυρετού αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για την Κτηνοτροφία της Κύπρου με αλυσιδωτές συνέπειες για τον τόπο μας», τονίζει σε ανακοίνωση του το ΕΛΑΜ.
Από την πλευρά του, το ΕΛΑΜ σημειώνει ότι «από τον Δεκέμβριο, όταν εμφανίστηκαν τα πρώτα κρούσματα στα κατεχόμενα, το ΕΛΑΜ απαίτησε τη λήψη δραστικών μέτρων για περιορισμό της εξάπλωσης του ιού στις ελεύθερες περιοχές, με πρώτα το άμεσο κλείσιμο των οδοφραγμάτων, την αυστηροποίηση της επιτήρησης της γραμμής αντιπαράταξης και τη διενέργεια εντατικών ελέγχων. Δεν εισακουστήκαμε και δυστυχώς επιβεβαιωθήκαμε».
Παράλληλα προσθέτει ότι, «μπροστά στα σημερινά δεδομένα που βιώνει ο κτηνοτροφικός κόσμος της Κύπρου και η απειλή απέναντι στην οικονομία μας, ζητούμε την άμεση συνεργασία όλων των αρμόδιων φορέων του Κράτους ώστε να δοθούν συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές σε Κτηνοτροφικές μονάδες, Κτηνοτρόφους και Δήμους/Κοινότητες για την πρόληψη μετάδοσης του ιού μέσω ψεκασμών. Είναι ανάγκη, επίσης, η ενίσχυση των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών με την επίταξη ιδιωτών με σαφή διαχωρισμό εργασιών, ώστε να υπάρξει αποτροπή της περαιτέρω διάδοσης του ιού».
Επιπλέον αναφέρει ότι, «ο κόσμος του πρωτογενή τομέα πρέπει να νοιώσει ότι το Κράτος βρίσκεται στο πλευρό του και είναι έτοιμο να τον στηρίξει. Χρειάζεται εκπόνηση σχεδίου αποζημιώσεων ανάλογη της ζημιάς που θα υποστεί η κάθε κτηνοτροφική μονάδα καθώς και αναστολή δόσεων και τόκων για κτηνοτρόφους που έχουν υποστεί ζημιά».
«Η Πατρίδα μας βρίσκεται ενώπιον μίας τεράστιας απειλής. Οι επιπτώσεις για την Κτηνοτροφία και την Οικονομίας μας θα είναι τεράστιες εάν επαληθευθούν τα χειρότερα σενάρια. Το ΕΛΑΜ προειδοποίησε πολλές φορές για την ποιότητα των προϊόντων που εισέρχονται από τα Κατεχόμενα και τώρα δεχόμαστε τις συνέπειες αυτής της λανθασμένης πολιτικής που υφίσταται εδώ και 20 χρόνια», καταλήγει η ανακοίνωση.
Η ΕΔΕΚ, μέσω του υποψήφιου βουλευτή Πάρη Πιττάκαρα, θέτει τον αφθώδη πυρετό ως ζήτημα ευρύτερης εθνικής σημασίας, υπογραμμίζοντας ότι δεν αφορά μόνο την κτηνοτροφία, αλλά και την επισιτιστική ασφάλεια, την οικονομική σταθερότητα και την κοινωνική συνοχή. Σε γραπτή τοποθέτησή του, ο κ. Πιττάκαρας αναφέρει ότι η αντιμετώπιση της κρίσης απαιτεί άμεσα και στοχευμένα μέτρα στήριξης, προτείνοντας συγκεκριμένο και κοστολογημένο σχέδιο παρέμβασης. Μεταξύ άλλων, εισηγείται την παροχή άμεσης έκτακτης ενίσχυσης ανά ζώο, καθώς και επιδότηση επιτοκίων για πάγωμα δανείων διάρκειας 12 μηνών. Παράλληλα, προτείνεται η αναστολή φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, ώστε να δοθεί ανάσα ρευστότητας στους κτηνοτρόφους, καθώς και η παροχή κρατικών εγγυήσεων για εξασφάλιση κεφαλαίου κίνησης, με στόχο να αποτραπεί το κλείσιμο μονάδων.
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, η πρόταση περιλαμβάνει σχέδιο ανασύστασης κοπαδιών, επιδότηση ζωοτροφών και επενδύσεις σε μέτρα βιοασφάλειας, ώστε να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα του κλάδου απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις. Σύμφωνα με την ΕΔΕΚ, το συνολικό κόστος της παρέμβασης κρίνεται απολύτως διαχειρίσιμο για το κράτος, εφόσον – όπως σημειώνεται – πρόκειται για στρατηγική επένδυση στη διατήρηση της πρωτογενούς παραγωγής και της κοινωνικής συνοχής.
Στη δική του ανακοίνωση, το Κίνημα Οικολόγων επισημαίνει ότι «πολύ αργά λαμβάνονται τα μέτρα. Το Κίνημα Οικολόγων - Συνεργασία Πολιτών ζητά την απόδοση ευθυνών σε όσους με τις πράξεις ή και παραλήψεις τους άφησαν την κατάσταση να εκτροχιαστεί.
Όπως λέει, «η διαχείριση της επιδημίας αφθώδους πυρετού από το Υπουργείο Γεωργίας συνεχίζει να προκαλεί σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα και την υπευθυνότητα της Κυβέρνησης σε ένα κρίσιμο ζήτημα για τον πρωτογενή τομέα και την κτηνοτροφία αλλά και την ευρύτερη οικονομία της Κύπρου».
Αναφέρει ακόμα πως «παρά την επιδείνωση της κατάστασης, με κρούσματα σε κτηνοτροφικές μονάδες και σοβαρό κίνδυνο εξάπλωσης της νόσου, η Υπουργός Γεωργίας φαίνεται να είναι απούσα για άλλη μια φορά. Η απουσία σαφούς έγκαιρης ενημέρωσης και σχεδίου δημιούργησε εύλογη ανησυχία στους κτηνοτρόφους και στην κοινωνία».
Διερωτάται εξάλλου, «βάσιμα διερωτούνται οι πολίτες γιατί δεν λήφθηκαν μέτρα αυστηρότερης επιτήρησης της Πράσινης Γραμμής για αποκλεισμό της παράνομης διακίνησης ζώων και ζωοτροφών; Γιατι δεν ληφθηκαν προληπτικα μετρα απολύμανσης των οχημάτων στα οδοφράγματα; Γιατι δεν κηρύχθηκε από εβδομαδες πριν ολοκληρη η κατεχόμενη περιοχή ως μολυσμένη;»
Αντί για έγκαιρη παρέμβαση, συνεχίζει, «επιχειρείται τώρα η διαχείριση της κρίσης κατόπιν εορτής, χωρίς ανάληψη της ευθύνης και με αναφορές σε εξασφάλιση εμβολίων και οικονομικής στήριξης από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να καλλιεργηθεί η εικόνα ότι η κατάσταση βρίσκεται υπό έλεγχο».
Επισημαίνει ακόμα ότι «οι αρμόδιοι -καλώς- κινητοποιούνται επιτέλους και αντιμετωπίζουν την κατάσταση ως κρίση. Όμως ισως να είναι αργά. Ως Κίνημα Οικολόγων Συνεργασία Πολιτών δεχόμαστε καταγγελίες απο κτηνοτρόφους ότι τα μέτρα είναι ελλειπή. Αμφιβολίες έχουν εκφραστεί και για την μέθοδο επι τόπου σφαγής και ταφής των ζώων, λόγω του κινδύνου για επιμόλυνσης του εδάφους και των νερών αν δεν παρθούν τα κατάλληλα μέτρα στεγανοποίησης και παρακολούθησης».
Καταληκτικά, σημειώνει πως «ως Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών ζητούμε ξεκάθαρα την απόδοση ευθυνών σε όσους, με πράξεις ή παραλείψεις τους, άφησαν την κατάσταση να εξελιχθεί ανεξέλεγκτα, με αποτέλεσμα σήμερα να οδηγούνται σε θανάτωση πέραν των 13.500 ζώων. Η κοινωνία και οι κτηνοτρόφοι δικαιούνται διαφάνεια, λογοδοσία και ένα σαφές σχέδιο που να διασφαλίζει ότι παρόμοια φαινόμενα δεν θα επαναληφθούν».
Από πλευράς του το Άλμα σε ανακοίνωσή του σημείωσε πως «δεν υπάρχει πτυχή του δημόσιου βίου που να μην καταδεικνύει την κρατική ανεπάρκεια. Το ανεπαρκές κράτος, διαβρωμένο από τη διαφθορά, τη διαπλοκή και την αναξιοκρατία, δεν προλαμβάνει έγκαιρα, δεν διαχειρίζεται αποτελεσματικά, δεν οργανώνεται σωστά – τελικά, δεν υπηρετεί το κοινό καλό. Μετά την παταγώδη αποτυχία του κράτους να προλάβει και να διαχειριστεί την καταστροφική πυρκαγιά στην ορεινή Λεμεσό, το περασμένο καλοκαίρι, αποδεικνύει τώρα ξανά την ανεπάρκειά του στη διαχείριση του αφθώδους πυρετού».
Επισήμανε πως «όπως οι δασικές πυρκαγιές, οι ζωικές ασθένειες τείνουν να εξαπλώνονται ταχύτατα αν δεν προληφθούν ή κατασταλούν εγκαίρως. Ο αφθώδης πυρετός δεν χτύπησε ξαφνικά σαν αστροπελέκι – προηγήθηκαν κρούσματα στις κατεχόμενες περιοχές. Εξαιτίας τούτων, τον περασμένο Δεκέμβριο, το Υπουργείο Γεωργίας της Αυστραλίας αποφάσισε να αφαιρέσει την Κύπρο από τη λίστα των χωρών που είναι απαλλαγμένες από αφθώδη πυρετό. Η απόφαση αυτή αποτελούσε από μόνη της ισχυρή ένδειξη αυξημένου κινδύνου και σαφές καμπανάκι κινδύνου για την ανάγκη δραστικών προληπτικών μέτρων επιτήρησης, τόσο για την αποτροπή εξάπλωσης της νόσου όσο και για τη διαφύλαξη της αξιοπιστίας και της εξαγωγικής εικόνας των κυπριακών προϊόντων».
Παράλληλα τόνισε πως «σε δηλώσεις τους τον περασμένο Γενάρη, οι αρμόδιοι δήλωναν ότι η Κύπρος βρίσκεται σε αυξημένη επιφυλακή, με ενισχυμένα προληπτικά μέτρα στις ελεύθερες περιοχές, αυστηρούς ελέγχους κατά μήκος της Πράσινης Γραμμής, απολυμάνσεις οχημάτων και αυξημένη επιτήρηση των κτηνοτροφικών μονάδων. Εκ του αποτελέσματος, τα μέτρα αυτά είτε ποτέ δεν λήφθηκαν, είτε δεν εφαρμόστηκαν με την απαιτούμενη επιμέλεια και επάρκεια. Σε κάθε περίπτωση, οι αρμόδιοι καλούνται να λογοδοτήσουν: τι δεν έκαναν καλά και τους ξέφυγε η εξάπλωση της νόσου;».
Υπενθύμισε πως «πιθανότατα, δεν είναι τυχαίο ότι οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες και στελέχη τους βρέθηκαν τα τελευταία δέκα χρόνια επανειλημμένα στο επίκεντρο εκθέσεων της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, με στοιχειοθετημένες αναφορές σε κακοδιαχείριση, ελλιπείς ή πλημμελείς ελέγχους, ευνοϊκή μεταχείριση ιδιωτικών συμφερόντων, διοικητικές αδυναμίες και κενά εποπτείας. Όταν μια υπηρεσία μαστίζεται από κακοδιοίκηση, απουσιάζει η υπεύθυνη λογοδοσία και κυριαρχεί η ατιμωρησία, είναι αναμενόμενο να μην υπηρετεί με επάρκεια το σκοπό για τον οποίο υπάρχει».
Παράλληλα επισήμανε πως «η συζήτηση στη Βουλή των Αντιπροσώπων σήμερα (24/2/2026) ανέδειξε εύλογα ερωτήματα και έντονη δυσαρέσκεια για την ελλιπή ενημέρωση και την απουσία ξεκάθαρων απαντήσεων από μέρους της εκτελεστικής εξουσίας. Οικογενειακές επιχειρήσεις, που λειτουργούν επί σειρά γενεών, απειλούνται με εξαφάνιση. Στα ΜΜΕ καταγράφονται αντιφάσεις, καθυστερήσεις και πιθανολογούμενη ολιγωρία στον αρχικό χειρισμό της κατάστασης. Η δε πολιτικά αρμόδια Υπουργός, επικαλούμενη αφορμές και προφάσεις, κρύβεται. Οι πολίτες και οι επαγγελματίες του πρωτογενούς τομέα δικαιούνται πλήρη και διαφανή ενημέρωση».
Σημείωσε πως «είναι κρίσιμο να ειπωθεί ξεκάθαρα ότι ο εμβολιασμός κατά του αφθώδους πυρετού δεν είναι μια απλή απόφαση. Δυστυχώς, κάθε επιλογή έχει τα καλά της και τα κακά της, και στο τραγικό σημείο στο οποίο σήμερα βρίσκεται η Κύπρος, θα πρέπει να επιλεγεί το μη χείρον. Πέραν του άμεσου κόστους προμήθειας και εφαρμογής των εμβολίων, με τον εμβολιασμό υπάρχουν σοβαρές επιπτώσεις στο εμπόριο και κατ’ επέκταση την οικονομία. Οι επιλογές είναι δύο:
- Χώρα απαλλαγμένη από αφθώδη πυρετό χωρίς χρήση εμβολίων. Πρόκειται για το υψηλότερο καθεστώς υγειονομικής αξιοπιστίας, με λιγότερους περιορισμούς στις εξαγωγές.
- Χώρα απαλλαγμένη από τη νόσο αλλά με χρήση εμβολιασμού. Παρότι παραμένει «ελεύθερη» από τη νόσο, αρκετές τρίτες χώρες επιβάλλουν πρόσθετους περιορισμούς ή ελέγχους στα προϊόντα ζωικής προέλευσης».
Συνεπώς, τόνισε ότι «ναι μεν ο εμβολιασμός είναι εργαλείο διαχείρισης κρίσης, αλλά επηρεάζει άμεσα τη διεθνή εμπορική θέση της χώρας. Για να ληφθεί η όποια απόφαση, απαιτείται τεκμηριωμένη στρατηγική, διαφάνεια και σοβαρή προετοιμασία – όχι πρόχειρες αποφάσεις υπό πίεση και επικοινωνιακές μεθοδεύσεις.
Πολιτικές ευθύνες
Το ΑΛΜΑ θεωρεί ότι προκύπτουν σοβαρές και αδιαμφισβήτητες πολιτικές ευθύνες:
Η Κυβέρνηση και οι αρμόδιοι Υπουργοί οφείλουν:
- Να δώσουν πλήρεις και τεκμηριωμένες εξηγήσεις για τις παραλείψεις στην πρόληψη και την άμεση παρέμβαση.
- Να δημοσιοποιήσουν συγκεκριμένο και αναλυτικό χρονολόγιο ενεργειών πριν και μετά την εκδήλωση της κρίσης.
- Να προχωρήσουν άμεσα σε ουσιαστική αναδιοργάνωση των μηχανισμών πολιτικής προστασίας, επιτήρησης και υγειονομικού ελέγχου.
- Να διασφαλίσουν πλήρεις, δίκαιες και άμεσες αποζημιώσεις στους πληγέντες κτηνοτρόφους και αγρότες.
- Να αναλάβουν τις πολιτικές ευθύνες που τους αναλογούν. Η Υπουργός Γεωργίας έχει, προ πολλού, απωλέσει πλήρως την έξωθεν καλή μαρτυρία. Δεν ανέλαβε εμπράκτως την πολιτική ευθύνη για τις καταστροφές της περσινής πυρκαγιάς στην Ορεινή Λεμεσό. Όχι αδίκως, θεωρείται ότι διατηρείται στη θέση της λόγω των φιλικών σχέσεων της με τη σύζυγο του Προέδρου της Δημοκρατίας, την οποία δεν παραλείπει γελοιωδώς να κολακεύει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η κυρία Παναγιώτου έχει αποδείξει, δυστυχώς, την ανεπάρκειά της να διοικεί. Η παραμονή της στο υπουργείο Γεωργίας μόνο κινδύνους εγκυμονεί. Εφόσον η ίδια δεν έχει την ευαισθησία να παραιτηθεί, οφείλει να την παύσει ο Πρόεδρος, έστω κι αν σύζυγός του έχει διαφορετική γνώμη.
Σημείωσε πως «η χώρα δεν αντέχει άλλες κρίσεις που αντιμετωπίζονται εκ των υστέρων, με πρόχειρες λύσεις και επικοινωνιακή διαχείριση. Η προστασία της αγροτικής παραγωγής, του φυσικού περιβάλλοντος, της υδατικής επάρκειας και της ασφάλειας των πολιτών απαιτεί σοβαρό σχεδιασμό, θεσμική επάρκεια και αποτελεσματικότητα, διαρκή ετοιμότητα και υπεύθυνη ηγεσία. Οι πολίτες αξίζουν ένα κράτος που προλαμβάνει – όχι ένα κράτος που απλώς διαχειρίζεται, και μάλιστα ανεπαρκώς, τις καταστροφές αφού αυτές συμβούν. Ως ΑΛΜΑ, θα συνεχίσουμε να απαιτούμε διαφάνεια, λογοδοσία και ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις, ώστε να τερματιστεί ο φαύλος κύκλος της ανεπάρκειας, της κακοδιοίκησης και της ανευθυνότητας».
