Ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι ο μεγαλύτερος που έχει γνωρίσει η Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και ταυτόχρονα ο πιο αιματηρός για τη Ρωσία από εκείνη την εποχή. Παράλληλα, έχει αναδιαμορφώσει την παγκόσμια οικονομία, με τη Μόσχα να βρίσκεται αντιμέτωπη με τις περισσότερες κυρώσεις που έχουν επιβληθεί ποτέ σε οποιαδήποτε χώρα.
Καθώς η ρωσική εισβολή συμπληρώνει τέσσερα χρόνια στις 24 Φεβρουαρίου, γίνεται απολογισμός των απωλειών σε ανθρώπινες ζωές, εδάφη και οικονομικούς πόρους.
Ανθρώπινες απώλειες: Αριθμοί που σοκάρουν
Οι εκτιμήσεις για τα θύματα διαφέρουν σημαντικά, καθώς τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία παρουσιάζουν στοιχεία που υποβαθμίζουν τις δικές τους απώλειες και διογκώνουν εκείνες του αντιπάλου. Ωστόσο, ακόμη και οι πιο συγκρατημένες εκτιμήσεις αποτυπώνουν το μέγεθος της καταστροφής.
Η Ρωσία εκτιμάται ότι έχει υποστεί συνολικά έως και δύο εκατομμύρια στρατιωτικές απώλειες (νεκρούς και τραυματίες). Το Γενικό Επιτελείο της Ουκρανίας υπολόγισε ότι μόνο το 2025 σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν περίπου 418.000 Ρώσοι στρατιώτες, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των ρωσικών απωλειών σε πάνω από 1,25 εκατομμύρια.
Το Center for Strategic and International Studies (CSIS) εκτιμά ότι από την έναρξη της πλήρους εισβολής τον Φεβρουάριο του 2022 έως τον Δεκέμβριο του 2025, η Ρωσία υπέστη περίπου 1,2 εκατομμύρια απώλειες, εκ των οποίων τουλάχιστον 325.000 νεκρούς. Σύμφωνα με το CSIS, πρόκειται για πρωτοφανή αριθμό για μεγάλη δύναμη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Από την ουκρανική πλευρά, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι περίπου 55.000 Ουκρανοί στρατιώτες έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ το CSIS υπολογίζει συνολικά έως 600.000 απώλειες, με έως και 140.000 νεκρούς.
Παράλληλα, η Αποστολή Παρακολούθησης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στην Ουκρανία εκτιμά ότι τουλάχιστον 15.168 άμαχοι έχουν σκοτωθεί και 41.534 έχουν τραυματιστεί, με το 2025 να θεωρείται το πιο φονικό έτος για τον άμαχο πληθυσμό.
Επιπλέον, η Ουκρανία έχει χάσει περίπου το ένα τέταρτο του προπολεμικού πληθυσμού της των 42 εκατομμυρίων. Περίπου 5 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν υπό ρωσική κατοχή, ενώ σχεδόν 6 εκατομμύρια έχουν εγκαταλείψει τη χώρα, κυρίως προς την Ευρώπη, σύμφωνα με τον Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και οι καταγγελίες για απαγωγή περισσότερων από 19.000 παιδιών από κατεχόμενες περιοχές και μεταφορά τους στη Ρωσία, με μόλις 1.238 να έχουν επιστρέψει μέχρι σήμερα.
Εδάφη: από τη μέγιστη προέλαση στη στασιμότητα
Τον Μάρτιο του 2022, η Ρωσία κατείχε περίπου το 26% της ουκρανικής επικράτειας, συμπεριλαμβανομένης της Κριμαία και μεγάλων τμημάτων των περιοχών Λουχάνσκ και Ντονέτσκ.
Μετά από ουκρανικές αντεπιθέσεις και ρωσικές αναδιπλώσεις, η κατοχή μειώθηκε στο 17,8% το φθινόπωρο του 2022. Έκτοτε, το μέτωπο έχει σε μεγάλο βαθμό παγώσει, με τη Ρωσία να σημειώνει μικρά εδαφικά κέρδη με πολύ υψηλό κόστος. Μέχρι τον Δεκέμβριο του 2025, οι ρωσικές δυνάμεις κατείχαν περίπου το 19,3% της Ουκρανίας, δηλαδή περίπου 116.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Το οικονομικό κόστος του πολέμου
Οι στρατιωτικές δαπάνες της Ρωσίας αυξήθηκαν θεαματικά: από σχεδόν 66 δισ. δολάρια το 2021 σε 149 δισ. το 2024, σύμφωνα με το Stockholm International Peace Research Institute. Εκτιμήσεις για το 2025 διαφέρουν, ωστόσο υπάρχουν ενδείξεις ότι η χρηματοδότηση του πολέμου αρχίζει να πιέζεται από δημοσιονομικά ελλείμματα.
Η Ουκρανία, από την πλευρά της, αύξησε τις αμυντικές της δαπάνες από 6,9 δισ. δολάρια το 2021 σε 71 δισ. το 2025. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των ποσών καλύφθηκε από τη στήριξη της Ευρωπαϊκή Ένωση και των Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες έχουν συνεισφέρει συνολικά πάνω από 300 δισ. δολάρια από το 2022.
Μετά την ανάληψη της προεδρίας από τον Ντόναλντ Τραμπ το 2025, η αμερικανική στήριξη μειώθηκε δραστικά, με την Ευρώπη να αναλαμβάνει το μεγαλύτερο βάρος της βοήθειας.
Παράλληλα, περίπου 300 δισ. δολάρια από τα αποθέματα της ρωσικής κεντρικής τράπεζας έχουν δεσμευτεί σε δυτικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ενώ η ΕΕ έχει αποφασίσει να κατευθύνει τα έσοδα από αυτά τα κεφάλαια προς τη στήριξη και την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία, τέσσερα χρόνια μετά, παραμένει μια σύγκρουση με τεράστιο ανθρώπινο, εδαφικό και οικονομικό κόστος, τα αποτελέσματα της οποίας θα επηρεάζουν την Ευρώπη και τον κόσμο για δεκαετίες.
Ομιλία Ζελένσκι στην έκτακτη σύνοδο της ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
O Πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντιμίρ Ζελένσκι, θα απευθύνει την Τρίτη ομιλία σε έκτακτη σύνοδο της ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τέσσερα χρόνια μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, σύμφωνα με χθεσινό δελτίο Τύπου του ΕΚ.
Η συνεδρίαση θα ξεκινήσει στις 11:15 (ώρα Κύπρου), έχοντας απευθείας σύνδεση από το Κίεβο με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας, με τους ευρωβουλευτές να συζητούν στη συνέχεια τις εξελίξεις στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας και τη συνεισφορά της Ευρώπης για δίκαιη ειρήνη και βιώσιμη ασφάλεια στην Ουκρανία. Το δελτίο Τύπου τονίζει ότι η ψηφοφορία επί σχεδίου ψηφίσματος προγραμματίζεται για τις 12:30.
Η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, υπογραμμίζει ότι η σύνοδος θα στείλει ένα «ισχυρό μήνυμα» για την αταλάντευτη δέσμευση της ΕΕ στο πλευρό της Ουκρανίας.
Σύμφωνα με το δελτίο Τύπου, από τον Φεβρουάριο του 2022, η ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στηρίζουν σταθερά την Ουκρανία, καταδικάζοντας την επίθεση της Ρωσίας, επιβάλλοντας κυρώσεις και παρέχοντας οικονομική, πολιτική, στρατιωτική και ανθρωπιστική βοήθεια. Τονίζεται ότι στις 11 Φεβρουαρίου το Κοινοβούλιο ενέκρινε δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ για την Ουκρανία.
Το δελτίο Τύπου αναφέρει επίσης ότι το Ευρωκοινοβούλιο έχει ενισχύσει την αλληλεγγύη και τη συνεργασία του με την Ουκρανία, μέσω της δημιουργίας μόνιμου γραφείου στο Κίεβο τον Σεπτέμβριο του 2025, επισκέψεων της Προέδρου Μέτσολα στο Κίεβο και στο ουκρανικό κοινοβούλιο (Verkhovna Rada) και προηγούμενων ομιλιών του Προέδρου Ζελένσκι στην ολομέλεια.
Επιπλέον, τονίζεται ότι το Ευρωκοινοβούλιο στηρίζει τις προσπάθειες της Ουκρανίας για ένταξη στην ΕΕ, επαινώντας τις εξαιρετικές προσπάθειες της χώρας υπό δύσκολες συνθήκες, προτρέποντας τις ουκρανικές αρχές να διατηρήσουν τη μεταρρυθμιστική δυναμική και καλώντας την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ανοίξει ομάδα διαπραγματευτικών κεφαλαίων για την ταχεία προώθηση της ένταξης.
Πηγή: ΚΥΠΕ
